Koronavirýsqa qarsy otandyq vaktsinany synaqtan ótkizýge óz erkimen qatysýǵa nietti Qazaqstan azamattarynan ótinim qabyldaý bastaldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
QR BǴM Ǵylym komitetiniń Biologiialyq qaýipsizdik problemalarynyń ǵylymi-zertteý institýty (BQPǴZI) koronavirýsqa qarsy vaktsinany zertteýge qatysatyn eriktilerdi qabyldaýda.
Vaktsinany synaýǵa qatysa alatyn eriktilerdiń jasy – 18-den 50 jasqa deiin.
Eriktilerge qandai talap qoiylady:
- anamnezinde COVID-19 diagnozynyń bolmaýy;
- zertteý bastalǵannan bastap sońǵy 14 kúnde eriktiler koronavirýs infektsiiasy zerthanalyq túrde rastalǵan nemese infektsiiaǵa kúdikti adamdarmen tyǵyz bailanysta bolmaýy kerek;
- sozylmaly infektsiialar men allergiialyq reaktsiialardyń bolmaýy;
- alkogolge jáne esirtkige táýeldi, psihikalyq aýytqýlary, aýyr endokrindik jáne búirek syrqattarynyń bolmaýy;
- júrek jáne qanainalym júiesiniń sozylmaly aýrýlarymen dispanserlik esepte turmaýy tiis;
- júkti jáne bala emizetin áielder zertteýge qatysa almaidy.
Vaktsinatsiialaýǵa ruqsat etilgenderdiń barlyǵy tolyq aqparat alǵany jóninde erikti túrde kelisimge qol qoiady. Kún saiyn Ózin-ózi baqylaý kúndeligin júrgizip, birneshe apta boiy dárigerge ýaqytynda barýy kerek. Zertteýdiń ár qatysýshysyna saqtandyrý beriledi.
Anketalardy myna silteme boiynsha joldaýǵa bolady.
Zertteý Ulttyq ftiziopýlmonologiia ǵylymi ortalyǵynyń klinikalyq bazasynda júrgiziledi.
Atap ótilgendei, eriktiler týraly barlyq aqparat qupiia bolyp tabylady jáne Qazaqstan Respýblikasynyń derbes derekterdi qorǵaý týraly zańnamasymen qorǵalady.
Eske salaiyq, Qazaqstanda 2020 jyldyń 23 naýryzynda COVlD-19-ǵa shaldyqqan alǵashqy patsientten patologiialyq material alynyp, bir aptadan keiin QR BǴM Ǵylym komitetiniń Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty SARS-CoV-2 virýsyn bólip shyǵardy.
2020 jyldyń 9 mamyrynda COVlD-19-ǵa qarsy kanditat inaktivtelgen vaktsina ázirleý boiynsha jumys aiaqtalyp, onyń hattamasy Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymyna jiberildi.
15 mamyrda DDSU aldyn ala tekserýden keiin ony klinikaǵa deiingi synaqqa jiberilgen kandiat vaktsinalar tizimine qosyp, vaktsina jáne ázirleýshi týraly aqparatty resmi saitynda ornalastyrdy.
2020 jyldyń 15 mamyrynda zerthanalyq tyshqan, siriialyq atjalman, teńiz shoshqasy, kúzen jáne úi qoianyna kandidat vaktsinany klinikaǵa deiingi synaq bastaldy. Klinikaǵa deiingi synaq vaktsinanyń DDSU reglamenttegen barlyq parametrler, atap aitqanda ýyttylyǵy, dert týyndatýshylyǵy, allergendiligi, immýnogendigi boiynsha DDSU talaptaryna jáne Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik farmakopiiasyna sai keletindigin kórsetti.
2020 jyldyń 6 shildesinde vaktsina QR DSM Ulttyq dárilik zattardy saraptaý ortalyǵyna berildi. Ortalyq buǵan deiin Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty alǵan vaktsinany klinikaǵa deiingi synaq nátijeleriniń jańǵyrtylatyndyǵyn qýattady.
2020 jyldyń 10 shildesinde Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty vaktsinany maimylǵa (makaka rezýs) synaqtan ótkizýdi bastady. lg M, lg G antidene titri jetinshi kúnde 3,5 10Q (joǵary kórsetkish) bolǵan edi.
Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń talabyna sáikes, 2020 jyldyń 13 tamyzynda makak-rezýstan antideneniń keminde 7 log bolýy tiis sońǵy titrin anyqtaý josparlanyp otyr. Bul joǵary immýnogendik kórsetkish sanalady.
2020 jyldyń 26 shildesinde vaktsinanyń 5 ázirleýshisi tiri virýspen jumys isteý barysynda qaýipsizdikterin qamtamasyz etý úshin erikti túrde vantsinany ózderinde synady. Birneshe táýlik ótkennen keiin olar ózderin jaqsy sezinip, dene qyzýy men allergiiasy bolmaǵan.
Otandyq vaktsinanyń klinikaǵa deiingi synaǵy biylǵy 20 tamyzda aiaqtalyp, nátijesi QR Densaýlyq saqtaý ministrligine beriletini buǵan deiin málim etilgen edi.
QR Densaýlyq saqtaý ministrliginen ruqsat alynǵannan keiin 2020 jyldyń 20 qyrkúieginde Almaty qalasyndaǵy klinikanyń bazasynda COVID-19-ǵa antidenesi joq 44 eriktige klinikalyq synaq (I faza) bastalatyndyǵy kútiledi.
2020 jyldyń qazan aiynyń ortasynda Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń talaptaryna sai keletin 200 eriktige klinikalyq synaq ótkizýdiń II fazasyna shyǵý josparlanǵan. Klinikalyq synaqtyń II fazasy 2020 jyldyń jeltoqsan aiynda aiaqtalýy tiis.
Kóptegen eldiń (Qytai, AQSh, Resei) tájiribesin jáne halyqty vaktsinamen qamtamasyz etý qajettigin qaperge ala otyryp, klinikalyq synaq fazasynyń sanyn 4-ten 2-ge deiin qysqartý qarastyrylyp jatyr.
Bul DDU talaptaryna qaishy bolmaidy. Kandidat vaktsinanyń klinikalyq synaq nátijelerin DDU rastaǵan jaǵdaida Qazaqstan institýty janyndaǵy qurylys jumystary júrgizilip jatqan Immýnobiologiialyq preparattar óndirisi zaýyty vaktsina shyǵarýǵa daiyn. Zaýyttyń jobalyq qýaty jylyna 60 mln dozany quraidy. Qurylys jumysy 2020 jyldyń jeltoqsanynda aiaqtalady.