«Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵy – álemde transshekaralyq yntymaqtastyq jolǵa qoiylǵan jalǵyz joba.
2005 jyly qurylǵan «Qorǵas» ortalyǵy shekara mańynda saýda damýynyń alańyna ainaldy. Memleketaralyq jobanyń maqsaty transulttyq kompaniialardy tartý, qazaqstandyq eksportty ilgeriletý, Qazaqstan men Qytai Halyq Respýblikasy arasyndaǵy shekary mańyndaǵy saýda kólemin ósirý boldy. Tutastai alǵanda, biregei joba biznesti júrgizý, investitsiialardy tartý jáne týristerge qolaily jaǵdai jasaýǵa baǵyttaldy.
2019 jyly kompaniiada aitarlyqtai ózgerister jasaldy: aktsiialardyń 100 paiyz paketi memleketten Almaty oblysynyń kommýnaldyq menshigine berildi. Aktsionerlik qoǵamyna Basqarýshy kompaniia (AEA BK) mártebesin berý – investorlar jáne arnaiy ekonomikalyq aimaq qatysýshylarymen zańnamamen qarastyrylǵan jeńildikterdi usyný arqyly jańa sharttarda kelisimsharttar jasaýǵa múmkindik berdi.
Alaida 2020 jyldyń basynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵy qyzmetin synǵa alyp, ortalyqtyń tiimdiligin arttyrý boiynsha sharalar keshenin jáne 2025 jylǵa deiingi saýda saiasatynyń naqty baǵdarlamasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Biregei «Qorǵas» shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵy qyzmetin durys arnaǵa salýda qandai jumystar atqarylyp jatyr? Baiandaiyq.
Birinshi kezekte sitýativti taldaý júrgizildi, sonyń nátijesinde shekara mańy yntymaqtastyǵy halyqaralyq ortalyǵynyń myqty jáne osal tustaryn belgilendi. Taldaý nátijesinde ortalyq damýynyń negizgi baǵyttaryn anyqtalyp, investitsiialardy tartý jáne týrizmdi damytýǵa basymdyq berildi. Osy tarmaqtar arnaiy ekonomikalyq aimaqtyń damý strategiiasyna muryndyq boldy. Atqarylǵan shara qyzmetter men taýarlar eksporty damýyna mýltiplikativti áser bermek.
Ekinshi baǵyt – basqarýshy kompaniianyń klientke baǵdarlanǵan kompaniia retinde qalyptasýyna, úshinshi – injenerlik infraqurylymnyń damýyna nazar aýdaryldy. Arnaiy ekonomikalyq aimaqtyń logistikalyq múmkindikteri – onyń Altynkól stantsiiasy janynda jáne QHR men Ońtústik-Shyǵys Aziiany – Orta Aziia, Kaspii teńizi jáne Eýropa elderimen bailanystyryp turǵan eýraziialyq transkontinentaldi kópir ispetti bolǵan «Batys Eýropa – Batys Qytai» halyqaralyq avtomobil magistrali mańynda ornalasqanyn eskersek, bul óte jaqsy artyqshylyqtar.
Memleket basshysy jyl basynda ortalyq jumysyna qatysty syn aityp, tiisti tapsyrmalar berdi. «Qorǵas» ShYHO jobasyn iske asyrýda qazaqstandyq tarappen salystyrǵanda bastapqy jaǵdai qytai tarapynan aitarlyqtai tiimdi bolǵanyn atap ótken jón. «Qorǵas» ortalyǵynyń Qytai bóligi injenerlik jáne kólik infraqurylymy sol kezdegi 90 myń turǵyny bar Qorǵas qalasynyń burynnan bar infraqurylymynyń negizinde qurylǵan.
Qazaqstan bóliginiń infraqurylymy bolsa túbegeili «taza paraqtan» salyndy. Qorǵas ortalyǵyn tolyq nemese ishanara qamtamasyz ete alatyndai jaqyn mańda injenerlik infraqurylymnyń kózderi men iri obektilerdiń bolmaýyna bailanysty qýattylyǵy 120 MVt jylý qazandyǵy, elektr qosalqy stantsiiasy, sý jinaý nysandary men káriz tazalaý nysandary salynyp, syrtqy jáne ishki kireberis joldary júrgizildi. Budan bólek, «Qorǵas» ortalyǵynyń batys jaǵynda aǵyp jatqan selge qaýipti Qorǵas ózeniniń jaqyn ornalasýyna bailanysty óńirdiń tótenshe jaǵdai departamenti ortalyqtyń búkil aýmaǵy boiy selden saqtaý jáne jaǵalaýdy nyǵaitý boiynsha jumysty júrgizip jatyr.
Pandemiia faktory da keri áserin tigizbei qoimady. Pandemiia saldarynan arnaiy ekonomikalyq aimaq bes aidan astam ýaqyt jumys istemedi, osyndai jait kiristi toqtatyp, sáikesinshe damý qarqynyna kedergi keltirdi. Alaida qarjylandyrýdyń bolmaýyna qaramastan, infraqurylym obektilerin kútý boiynsha jumys jalǵastyryldy, jekelegen jańartý jumystary qolǵa alyndy.
Joǵaryda aitylǵandai, sitýativtik taldaý jáne tehnologiialyq aýdit júrgizildi. Nátijesinde qazirgi tańda «Arnaiy ekonomikalyq aimaq aýmaǵyn tsifrlandyrý» júrgizilip jatyr. Bul aýqymdy shara barlyq biznes-protsesterdi ońtailandyryp, investorlar, týrister, sondai-aq, AEA qyzmetin qamatamasyz etetin organdarǵa oń áser etpek.
Birinshiden, qolailylyq pen bastapqy qyzmetter men aqparatty alý úshin «Qorǵas» ShYHO saity jańartyldy, jýyq arada onlain konsýltatsiialar alý úshin call-ortalyq iske qosylady. Kompaniianyń búkil qujat ainalymy ońtailandyrylyp, elektrondy formatqa aýystyryldy.
«Qorǵas» ortalyǵy qyzmetinde kirý jáne shyǵý kezinde baqylaý-ótkizý pýnktinen ótý protsesinde oryn alǵan problemalar aitarlyqtai kedergi bolǵany barshaǵa málim. Osy máselelerdi alyp tastaý úshin ótkizýdiń avtomattandyrylǵan júielerin ornalastyrý, sondai-aq jeke tulǵadan bagajdy bólý jolǵa qoiylýda, munyń bári ótkizý pýnktinen ótý ýaqytyn qysqartady.
Biletter boiynsha ótkizý rejimi protsesiniń ózi kelýshilerdiń kóńilinen shyǵady: eger osyǵan deiin satyp alý úshin jeke kýáliktiń bolýy suralyp, al kirý-shyǵý bilettiń shtrih-kody arqyly júzege asyrylǵan bolsa, endi bilettiń ózin resmi saittar arqyly onlain satyp alýǵa bolady, sonymen qatar basqa da alańdar qaralýda. Sondai-aq, endi kelýshiler bagajdy qolmen alyp júrmeitin bolady, júkti bagaj qabyldaý pýnktine ótkizse bolǵany. Bilet qunyna 25 kelige deiingi bagajdy alyp júrý engizilgen.
Ortalyq ǵimaraty jóndeýden ótip, ortalyqqa qarasty aýmaq abattandyryldy: edenniń betki qabaty aýystyryldy, shyny jaqtaýlardaǵy torlar alynyp tastaldy, ortalyq aýmaǵyndaǵy qorshaýlar aýystyryldy, ǵimarattyń ishinde aýa konditsiialaý júiesi jańartyldy.
Endi ortalyqqa kelýshilerge pasportttyq jáne kedendik baqylaýdy jalpyǵa belgilengen rejimde ótýge nemese qolaily jaǵdai qarastyrylǵan biznes-terminal arqyly ótý boiynsha tańdaý beriledi. Biznes-terminaldy iske qosý boiynsha daiyndyq jumystary qarqyndy júrip jatyr.
Aita ketelik, «Qorǵas» ShYHO aqyly qyzmet kórsetý, infraqurylym obektilerin, jer telimderin, ǵimarattar men nysandardy múliktik jalǵa berý jáne qosalqy jalgerlikten kiriske, jáne jarǵylyq kapitaldy tolyqtyrýǵa aýdarylǵan qarajat esebinen qarjylandyrylady.
Dinmuhamed ÁBSATTAROV,
"Qorǵas" ShYHO tóraǵasy
Almaty oblysy
