Qazaqstannyń áýe kompaniialary 10 aida 7,1 mln jolaýshy tasymaldaǵan. Bul málimetterdi áleýmettik jelide Azamattyq aviatsiia komiteti taratty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Komitet taratqan aqparattarǵa qaraǵanda, 7 jeltoqsan búkil álemde Halyqaralyq azamattyq aviatsiia kúni retinde atalyp ótedi. Bul mereke IKAO-nyń 50 jyldyǵyn merekeleýge bailanysty 1994 jyly quryldy. 1996 jyly IKAO-nyń bastamasymen BUU Assambleiasy BUU júiesiniń aiasynda 7 jeltoqsandy Halyqaralyq azamattyq aviatsiia kúni dep resmi jariialady.
Halyqaralyq azamattyq aviatsiia kúnin merekeleýdiń maqsaty - memleketterdiń áleýmettik-ekonomikalyq damýyndaǵy halyqaralyq azamattyq aviatsiianyń mańyzdylyǵy týraly búkil álemdik habardar bolýdy qamtamasyz etý jáne arttyrý.
«Bizdiń memleket 1992 jyly Chikago konventsiiasyn ratifikatsiialaý arqyly IKAO-nyń tolyqqandy múshesi boldy. Qazirgi ýaqytta 191 memleket IKAO-ǵa múshe. Ótken jyly Qazaqstan aviatorlary jolaýshylar aǵynynyń teńdessiz ósý kórsetkishimen jumystyń joǵary nátijelerin kórsetti - aǵymdaǵy jylǵy 10 aida qazaqstandyq áýe kompaniialar 7,1 mln. jolaýshyny tasymaldaǵan bolatyn. Bul 2018 jyldyń sáikes kezeńiniń kórsetkishinen 6% - ǵa artyq (6,7 mln. jolaýshy). Qazaqstan Respýblikasynyń áýejailary aǵymdaǵy jyldyń 10 aiynda 14,8 mln. jolaýshyǵa qyzmet kórsetti, bul 2018 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 9% - ǵa artyq (13,6 mln. jolaýshy)», - delingen habarlamada.
Sondai-aq habarlamada sońǵy 7 jylda tranzittik jolaýshylar sany 45 esege artqandyǵy aitylady. Memleket basshysynyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýyn oryndaý aiasynda aǵymdaǵy jyldyń qańtar-qazan ailarynda tranzittik áýe jolaýshylar sany 852 myń adamdy qurady, bul ótken jyldyń sáikes kezeńiniń kórsetkishinen 11% – ǵa artyq (2018 j. - 765 myń) jáne jyl sońyna deiin 1 mln. astam tranzittik áýe jolaýshyǵa jetkizý josparlanýda.
Búgingi kúni IKAO standarttaryna sáikes ushý qaýipsizdigi deńgeii boiynsha Qazaqstan TMD elderi arasynda 74% kórsetkishimen III orynda tur. Aviatsiialyq qaýipsizdik deńgeii 83%, bul 2009 jylǵy aýdit kórsetkishinen 21% - ǵa artyq. Qazaqstanda jaqsartylǵan kórsetkish - ortasha álemdik 72% deńgeiden 11% asyp otyr. Qazaqstannyń aviatsiialyq qaýipsizdik salasyndaǵy jetistikteri biylǵy jyldyń 24 qyrkúieginde IKAO Keńesiniń marapatyna ie boldy.
«100 naqty qadam» Ult josparynyń 68 qadamyn júzege asyrý aiasynda Qazaqstan ushý qaýipsizdiginiń jańa úlgisine kóshti. Aǵymdaǵy jyldyń 1 tamyzynan bastap «Qazaqstannyń aviatsiialyq ákimshiligi» aktsionerlik qoǵamy iske qosyldy. Osy uiymnyń negizgi fýnktsiialary azamattyq aviatsiia salasynyń sýbektilerin tehnikalyq baqylaý jáne qadaǵalaý bolyp tabylady. Jańa retteý júiesi áýe kóligi sektorynyń ósýine yqpal etip, Qazaqstannyń aviatsiia salasynyń jahandyq oiynshy bolýyna negiz bolady.
Qazirgi ýaqytta toǵyz otandyq áýe kompaniia – «Air Astana», «Prime Aviation», «KazAirJet», «SCAT», «Comlux-KZ», «JetAirlines», «FlyJet.kz», «Euro-AsiaAir» jáne «Sigma» - EASA avtorizatsiiasynan sátti ótti jáne Eýropaǵa ushýǵa quqyly.
Halyqaralyq baǵyttardyń damýy jalǵasýda, jyl basynan beri qazaqstandyq jáne sheteldik áýe kompaniialar Almaty-Baký, Jýkovskii-Qaraǵandy, Jýkovskii-Kókshetaý, Jýkovskii-Petropavl, Nur-Sýltan-Novosibirsk, Máskeý-Semei, Nur-Sýltan-Ulan-Batyr, Nur-Sýltan-Praga, Nur-Sýltan-Tokio baǵyttaryn ashty. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan álemniń basqa elderimen 99 halyqaralyq baǵyt boiynsha áýe qatynasymen bailanysady.
Biylǵy jyldyń 1 qarashasynan bastap Nur-Sultan, Almaty, Shymkent, Aqtaý, Qaraǵandy, Óskemen, Pavlodar, Kókshetaý, Taraz, Petropavl, Semei qalalarynyń áýejailarynda reister sanyna shekteýlerdi alyp tastaýdy jáne sheteldik áýe kompaniialaryna qazaqstandyq tasymaldaýshylar júzege asyrmaityn baǵyttar boiynsha 5-shi «áýe erkindigin» usynýdy kózdeitin »ashyq aspan« tártibi engizildi.
Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń tapsyrmasy boiynsha engizilgen »ashyq aspan« rejimi aiasynda jańa halyqaralyq baǵyttar ashý jáne jańa sheteldik áýe kompaniialardy tartý boiynsha QR IIDM Qazaqstan Respýblikasynyń Iordaniiadaǵy Elshiligimen birlesip ICAN-2019 halyqaralyq is-sharasynda 13 elmen áýe qatynasyn keńeitý jáne azamattyq aviatsiia salasyndaǵy yntymaqtastyq máselesi boiynsha kelissózder júrgizdi.
Iordaniia, Polsha, Belarýs, Finliandiia, Bahrein áýe kompaniialaryna Qazaqstannyń 11 áýejaiyna 5-shi «áýe erkindigin» paidalaný múmkindigimen reister sanyna shekteýlerdi alyp tastaýdy kózdeitin turaqty ushýlardy oryndaýǵa múmkindik berildi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha btyl mamyr aiynda halyqtyń basym bóligi úshin áýe kóliginiń qol jetimdiligine baǵyttalǵan alǵashqy ulttyq FlyArystan loýkosteri iske qosyldy. FlyArystan áýe kompaniiasy qurylǵan sátten bastap 600 myńnan astam bilet satyp úlgerdi, onyń jartysynan astamy 10 myń teńgeden tómen baǵamen satylǵan.
Búgingi kúni Qazaqstanda áýe kóligi infraqurylymyn jańǵyrtý is júzinde aiaqtaldy - 16 ushý-qoný jolaǵy men Qazaqstan áýejailarynyń 13 terminaly qaita jańartyldy. Aǵymdaǵy jyldyń qazan aiynda Qostanai qalasy áýejaiynyń ushý-qoný jolaǵyn qaita jańartý jumystary aiaqtaldy jáne ýaqytsha qoldanysqa berildi. Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deiin Balqash áýejaiynyń ushý-qoný jolaǵyn qaita jańartý jumystary aiaqtalady. Túrkistan qalasynda halyqaralyq áýejai qurylysy jalǵaýda.
Ishki týrizmdi yntalandyrý úshin shaǵyn aviatsiiany damytý boiynsha sharalar qabyldanýda. Búgingi kúni jergilikti áýe jelileriniń 3 áýeailaǵy (Úsharal, Úrjar, Zaisan) jumys isteidi. Pavlodar oblysynyń ákimdigi Baianaýyl eldi mekeninde qatty jabyndy áýeailaq qurylysyn aiaqtaýda. Qoldanysqa berý kelesi jylǵa josparlanǵan. Aldaǵy 5 jylda jergilikti áýe jelileriniń taǵy 13 aerodromyn salý kózdelip otyr.
