Qazaqstan psihiatrlary jasóspirimderdiń psihikalyq densaýlyǵy boiynsha DDU baǵdarlamalaryn ázirleýge qatysty. Bul týraly Óńirlik kommýnikatsiialar qyzmetiniń brifinginde elimizdegi DDU ofisiniń Qazaqstandaǵy jáne Ortalyq Aziia elderindegi psihikalyq densaýlyq jónindegi ulttyq keńesshisi Nikolai Negai aitty, dep habaplaidy QazAqparat.
Nikolai Negai psihiatriia salasyndaǵy qazaqstandyq mamandar qurýǵa kómektesken baǵdarlamalar týraly aityp berdi. Olardyń biri – «Jasóspirimderdiń órkendeýine yqpal etý» ádistemelik materialdar jiyntyǵy.
Ulttyq keńesshiniń pikirinshe, búkil álemde jasóspirimder men jastardyń psihikalyq densaýlyǵyna alańdaýshylyq artyp keledi. Sondyqtan dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy men BUU Balalar qorynyń (IýNISEF) bastamasymen 2021 jyldyń kókteminde jasóspirimderdiń psihikalyq densaýlyǵyn nyǵaitý jáne qorǵaý, qaýipti minez-qulyqtyń túrli nysandarynyń aldyn alý strategiiasy jariialandy.
Aita keterligi, qazaqstandyq mamandar osy ádistemelik materialdar paketin ázirleýge de qatysty. Bastamanyń negizinde barlyq azamattyq qoǵam jasóspirimderdiń psihikalyq densaýlyǵyn saqtaý jáne nyǵaitý boiynsha birlesip sharalar qabyldaý úshin memlekettik qurylymdarmen kúsh biriktiretin tujyrymdama jatyr.
Sonymen qatar psihiatrlar DDU-nyń Caregiver Skills Training (balalarǵa kútim jasaý daǵdylaryn úiretý) baǵdarlamasyn damýynda kemistigi bar jáne artta qalǵan balalardy tárbielep otyrǵan otbasylar úshin ázirlegen.
«Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń Eýropalyq biýrosynyń qoldaýymen respýblikalyq Psihikalyq densaýlyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵy bul baǵdarlamany Qazaqstanda osy jyldyń qańtar aiynda iske qosty. Baǵdarlamany qazaqstandyq mamandar aýdaryp, beiimdep, sheber trenerler daiyndady, keiin olarǵa jetekshilik etti», - dedi Nikolai Negai. Beiimdeý jumystaryna «Qazaqstannyń aýtizm jáne basqa da damý problemalary bar balalary men jasóspirimderine qoldaý kórsetý, kómek kórsetý qory «Ashyq Álem» ÚEU jáne «Autism qoljetimdi orta» jeke qory tartyldy. Búginde baǵdarlama beiimdelip, aýystyryldy, alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq jeliden komandalar quryldy, treningter testilendi. 2022 jyly erekshe qajettilikteri bar balalardy tárbielep otyrǵan otbasylardy jappai qamtý mindeti tur. Otandyq psihiatrlar jumys isteitin úshinshi baǵdarlama – ózin-ózi zaqymdaý monitoringi júiesin engizý. Spikerdiń aitýynsha, monitoring barysynda jinalǵan málimetter ózine-ózi qol jumsaý jáne ózine-ózi ziian keltirý áreketterin anyqtaýdyń mańyzdy quramdas bóligi bolyp tabylady. Analitikalyq óńdeýden keiin mundai aqparatty dálelderge negizdelgen saiasat pen odan ári is-qimyl josparlaryn qalyptastyrýda qoldanýǵa bolady. Bul ádis Resei men Irlandiia praktikasyna endi, Túrkistan jáne Qostanai oblystarynda da engizildi. Nikolai Nigai aitqan tórtinshi baǵdarlama psihiatriialyq emes beiindegi mamandar úshin psihikalyq densaýlyq máseleleri boiynsha olqylyqtardy tolyqtyrýǵa arnalǵan. «Bul jalpy praktika dárigeriniń jáne basqa mamandyqtardyń tájiribesindegi psihikalyq densaýlyqtyń jii kezdesetin buzylýlary týraly baǵdarlama. Búginde atalǵan baǵdarlama boiynsha Qazaq ulttyq meditsina ýniversitetinde bilim alýda. S. D. Asfendiiarova tolyqtai beiimdelip, memlekettik tilge aýdaryldy», - dedi ol.
