16 jeltoqsan kúni barsha qazaqstandyqtarǵa arnap erekshe syi tartyldy. Elimizdiń tarihynda alǵash ret, Qazaqstannyń Táýelsizdik kúni memlekettik týymyz Antarktidanyń eń biik núktesi– Vinson shyńyna (4892 m) ornatyldy. Poliarlyq ekspeditsiia qatysýshylary- belgili alpinister Maǵjan Saǵymbaev pen Iliias Ǵalymbekov aýa-raiynyń ózgeristerinen kestege engizilgen túzetýlerge qaramastan, Vinson shyńyna shapshań shyqty. Shyńdy alar aldynda, árbir kún sanaýly bolyp turǵan kezde, tuman men qardyń toqtaǵanyn alpinister birneshe táýlik boiy tómengi lagerde kútip otyrdy.
Almaty q. Qazaq Geography óńirlik ókildiginiń basshysy, ekspeditsiia tobynyń jetekshisi Maǵjan Saǵymbaev bylai deidi: «Osy taýdyń basyna shyǵý úshin biz jarty jyl boiy sanaly túrde bar kúshimizdi salyp daiyndaldyq. Joǵary qarai kóterińki kóńil-kúide kóterildik. Óziń úshin taýǵa shyqqanyń bir bólek, al eliń úshin jasaǵan áreketiń múlde basqa sezim týdyrady. Táýelsizdik Kúni barsha qazaqstandyqtarǵa arnap osyndai syi tartqanymyz úshin Iliias pen ózimdi maqtan tutamyn».
Ekspeditsiia qatysýshysy Iliias Ǵalymbekov: «Aýa-raiy jaǵdaiyna bailanysty taýǵa shyǵý ońai bolǵan joq. Qazir Vinson shyńynda turyp, bárine de tózip, sońyna deiin jete alǵanymyz úshin seriktesime jáne ózime rizamyn. Osy ýaqyt boiy bizdi qoldap kelgen barlyq adamdarǵa alǵysymdy bildiremin!»
Esterińizge sala ketsek, ekspeditsiia eki kezeńge bólingen.
Búgingi tańda birinshi kezeń óz máresine jetti – bul Vinson shyńyna shyǵyp, týlardyń ornatylýy. Vinson shyńy óziniń geografiialyq ornalasýyna bailanysty «7 summits» alpinistik baǵdarlamasynyń kúrdeli biiktikteriniń biri bolyp sanalady. Osy jyly Vinsonǵa kóterilgen alǵashqy kúnnen beri 50-jyl toldy. Maǵjan Saǵymbaev pen Iliias Ǵalymbekovtyń shyńdy sátti baǵyndyrǵandarynyń arqasynda Elbrýs pen Akonkagýa sekildi mándi órleýlerdiń qataryna Vinson da kirdi. Ekinshi kezeń birneshe kúnnen keiin bastalady. Atletter Maǵjan Saǵymbaev, Iliias Ǵalymbekov, Iýrii Iýshin, sonymen qatar komandada dáriger mindetin atqaryp júrgen zertteýshi Dáýlet Sháripov Ońtústik poliýske qarai shańǵy ekspeditsiiasyn júrip ótedi. Sportshylarǵa 217 shaqyrymǵa jedel marshty júrip ótýge týra keledi.
«Qazaqstandyq Ulttyq Geografiialyq Qoǵamy» RQB (QazaqGeography) Basshylyq Keńesiniń Tóraǵasy, Nazarbaev Ýniversitetiniń ǵylym men innovatsiialar boiynsha vitse-prezidenti Qanat Baiǵarinniń aitýynsha: ««Táýelsizdik Poliýsi» atty birneshe maǵynada biregei bolyp sanalatyn ekspeditsiiasynyń uiymdasytrýshylarynyń biri Qazaq Geography-da shyqqan. Birinshiden, qatysýshylar qorshaǵan ortany lastaityn avtokólikpen emes, shańǵymen júrip ótkendikten, bul tolyqtai ekologiialyq ekspeditsiia bolyp eseptelinedi. Ekinshiden, ekspeditsiia barysynda ǵalymdardyń jinaǵan málimetteri poliarlyq zertteýler salasynda júrgiziletin ǵylymi jumystardyń nyq irgetasyna ainalmaq. Sonymen birge, Antarktidada alǵashqy qazaqstandyq ǵylymi-zertteý beketiniń ashylýyna sebep bolatyn ekspeditsiia Qazaqstanǵa kúshti áserin tigizbek»
Tap sol kezde Iýnion Gletcher antarktikalyq bazasynda qazaqstandyq ǵalymdar zertteý jumystaryna arnalǵan aqparattardy jinap bolyp, Qazaqstanǵa oralmaq. Ary qarai ǵylymi zerttemeler endi Nazarbaev Ýniversitetiniń, sonymen qatar ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ jáne S.D. Asfendiiarov atyndaǵy QazUMÝ zerthanalarynda jalǵastyrylady.
«Qazaqstandyq Ulttyq Geografiialyq Qoǵamy» (QazaqGeography) RQB-nyń «Týrizm, saiahat, ólketaný» taqyrypty keńestiń Vitse-Prezidenti Nurlan Ábdýov: «Osy ekspeditsiia aiasynda Táýelsizdik kúninde Qazastannyń ulttyq týyn Antarktidada ornatý bizdiń burynnan oilastyrǵan yntamyz ben armanymyz edi. 2011 j. bizdiń Ońtústik poliýske alǵash ret baryp kelgenimizden soń, 5 jyldan keiin elimizdiń 25-jyldyq Táýelsizdigine arnap Antarktidaǵa qaityp kelemiz dep ýáde bergen bolatynbyz. Bizge senim artyp, demeý kórsetken seriktesterimizge alǵysymyzdy bildire otyryp, «Qazaqstandyq Ulttyq Geografiialyq Qoǵamy» (QazaqGeography) RQB-nyń Qamqorshylyq Keńesiniń Tóraǵasy Másimov Kárim Qajymqanulyna jáne «Báiterek» Ulttyq Basqarý Holdknginiń basshylaryna erekshe rizashylyǵymyzdy bildiremiz.
Eske sala ketsek, «Táýelsizdik Poliýsi» ekspeditsiiasynyń quramyna top jetekshisi Maǵjan Saǵymbaev, alpinister Iliias Ǵalymbekov pen Iýrii Iýshin, ǵalymdar Áliia Ernazarova, Arman Baimuhamedov pen Dáýlet Sháripov kirgen bolatyn. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25-jyldyǵyn atap kórsetý úshin, ekspeditsiia uiymdastyrýshylary men qatysýshylary 25 adamnan turdy. 2010 jyldan bastap, bizde Arktikalyq jáne Antarktikalyq baǵdarlamalardyń úilestirýshisi retinde Nurlan Ábdýov qyzmet etedi. Alty jyldyń ishinde bul úshinshi poliarlyq ekspeditsiia. Eń shapshań ótilgen baǵdar retinde birinshi ekspeditsiia Ginnes rekordtar kitabyna engizildi. Sonymen birge, sol ekspeditsiia nátijeleri boiynsha jáne memlekettik organdarmen birigip atqarǵan jumystardyń arqasynda 2014 jyldyń qarashasynda 1959 jylǵy Antarktika Kelisimine Qazaqstannyń qosylýy týraly Prezident Jarlyǵyna qol qoiyldy. Bizdiń poliarlyq ekspeditsiialardyń quramynda on bes qazaqstandyq Arktika men Antarktikaǵa baryp qaitty, olardyń altaýy Jerdiń Ońtústik jáne Soltústik poliýsterinde bolyp keldi.
«Táýelsizdik Poliýsi» ekspeditsiiasy aiaqtalǵan soń, Antarktidada avtomattandyrylǵan ǵylymi bekettiń ornatylýy týraly Qazaqstan atynan usynys berilý josparlanyp otyr.
«Táýelsizdik Poliýsi» ekspeditsiiasy Qazaqstan halqy Assambleiasynyń qamqorlyǵymen, sonymen qatar «Qazaqstandyq Ulttyq Geografiialyq Qoǵamy» (Qazaq Geography) Respýblikalyq Qoǵamdyq Birlestiginiń demeýimen ótkizilip jatyr. Jobanyń bas seriktesteri retinde «Báiterek» Ulttyq Basqarý Holdingi, Nazarbaev Ýniversiteti, ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ men D.S. Asfendiiarov atyndaǵy QazUMÝ qatysty. Ǵylymi-zertteý ekspeditsiiany uiymdastyrǵan Qazaq Geografiialyq Qoǵamy.
Ult portaly
