Foto: QR DSM
Qazaqstanda týberkýlezdi erte anyqtaýǵa múmkindik beretin zamanaýi molekýlalyq-genetikalyq diagnostikalyq ádister engizildi. Bul týraly QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Ulttyq ftiziopýlmonologiia ǵylymi ortalyǵy habarlady.
Jańa ádis Koch taiaqshalaryn (týberkýlez mikobakteriialaryn) bar-joǵy 2 saǵat ishinde anyqtap, olardyń týberkýlezge qarsy preparattarǵa dárilik sezimtaldyǵyn anyqtaýǵa múmkindik beredi. Bul — naýqastardy emdeýdi jedel bastaýǵa jáne indettiń taralýyn azaitýǵa yqpal etetin mańyzdy jańalyq.
Sonymen qatar, barlyq óńirlik ftiziopýlmonologiialyq ortalyqtarda týberkýlezdi anyqtaýdyń halyqaralyq standarttarǵa sai barlyq zerthanalyq ádisteri qoljetimdi.
Ulttyq referens-zerthanada endi genomdyq sekvenirleý ádisi de qoldanylyp jatyr. Bul tehnologiia aýrýdyń genetikalyq erekshelikterin tereń zerttep, tiimdi emdeý tásilderin tańdaýǵa kómektesedi.
2025 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda meditsinalyq-sanitariialyq alǵashqy kómek (MSAK) uiymdarynda týberkýlezge kúdikti 44 941 adam XpertMTB/Rif ádisimen tekserilgen. Nátijesinde 4 230 oń jaǵdai (9,4%) anyqtalǵan.
Anyqtalǵan naýqastarmen bailanysta bolǵan 8 633 adamǵa profilaktikalyq em júrgizilgen.
Densaýlyq saqtaý ministrligi bul ádistiń tiimdiligi arqasynda týberkýlezdi erte anyqtap, aýrýdyń órshýin toqtatýǵa naqty qadam jasalyp jatqanyn atap ótti. Jańa tehnologiialarmen jabdyqtalǵan zerthanalar men jedel diagnostika — qoǵamdyq densaýlyqty qorǵaýdyń negizgi quraldarynyń biri.
