Foto: Polisia.kz
Qazaqstanda telefon urlyǵy 16%-ǵa tómendedi, – dep habarlaidy Polisia.kz.
Búgingi tańda uialy telefon - tek bailanys quraly ǵana emes, sonymen qatar jeke derekterdi, qarajat pen bank kartalaryn saqtaýǵa arnalǵan platforma.
IIM málimeti boiynsha, smartfondar, ásirese qymbat modelder urlyqtyń nysanasyna jii ainalady, olardyń keibiriniń quny shamamen 1 mln teńgeni quraidy.
"Statistikaǵa sáikes, osy jyldyń 10 aiynda el boiynsha 9 myńnan astam telefon urlyǵy tirkeldi. Bul ótken jylǵy kórsetkishke qaraǵanda 16%-ǵa tómen. Bul rette tabylyp, ielerine qaitarylǵany – 4 myńnan astam.
Uialy telefondardy urlaýǵa qarsy is-qimyl boiynsha qabyldanyp jatqan sharalardy jetildirý maqsatynda vedomstvo birqatar uiymdastyrýshylyq jáne zańnamalyq bastamalardy iske asyryp jatyr. Mysaly, TsDIAÓM-men birlesip qylmystyq jolmen alynǵan telefondardyń qaitalama ainalymyn boldyrmaý maqsatynda “Bailanys týraly” QR Zańyna ózgerister engizildi, soǵan sáikes “abonenttik qurylǵylardy tirkeý qaǵidalary” ázirlenip, bekitildi" - delingen habarlamada.
Erejege sáikes, barlyq uialy telefondar “IMEI + SIM + JSN” shemasy boiynsha tirkelýi kerek, eger bul bailam buzylǵan bolsa, buǵattalýy kerek.
IIM kriminaldyq politsiia departamenti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary Jandos Batyrbekov búgingi tańda telefon urlyǵynyń tómendeý úrdisi baiqalyp, olardyń ashylý deńgeii artyp kele jatqanyn atap ótti. Nátijesinde sońǵy úsh jylda urlanǵan telefondar sanynyń 22,1%-ǵa, qalta urlyǵynyń 57,7%-ǵa tómendeýi baiqaldy, munda uialy telefondar da qol suǵýshylyqtyń nysanasyna ainalyp otyr. Bul qylmystardyń ashylýy 90% deńgeiinde qalady.
"Sondai-aq uialy telefondardy urlaýǵa qarsy is-qimyl maqsatynda politseiler olardy satyp alý jáne ótkizý oryndary boiynsha jedel-profilaktikalyq jáne reidtik is-sharalar júrgizedi. Bazarlar, saýda úileri men ortalyqtary, býtikter, jóndeý sheberhanalary tekseriledi" - delingen habarlamada.
Telefon urylarynyń qurbany bolmas úshin tártip saqshylary birneshe qarapaiym erejelerdi saqtaýdy usynady:
– telefondy kiim men sómkelerdiń syrtqy qaltalaryna salmańyz;
– telefon jatqan sómke jabyq ekenine kóz jetkizińiz;
– telefondy qaraýsyz qaldyrmańyz;
– telefondy kólikte kórinetin jerde qaldyrmańyz (panelde, oryndyqta jáne t.b.);
– joǵalǵan telefondy tabý úshin Android júiesi bar telefondarǵa arnalǵan “qurylǵyny tabý” jáne iPhone úshin “Lokator” qurylǵylaryn izdeý qyzmetin paidalanyńyz, onda smartfondy joǵalǵan dep belgileý kerek, sizben bailanysýǵa bolatyn dosyńyzdyń nemese týysqanyńyzdyń nómiri bar habarlamany ekranǵa shyǵaryńyz.
