QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda biyl 10 shildede ótken Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaovetyń bergen tapsyrmalaryn iske asyrý sharalary qaraldy. Elimizdegi qazirgi ekologiialyq ahýal týraly ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Maǵzum Myrzaǵaliev baiandady, dep habarlaidy primeminister.kz saity.
Ministr habarlaǵandai, qazirgi ýaqytta elimizdegi bar 3,3 myń poligonda 125 mln tonnadan asa qatty turmystyq qaldyqtar jinalǵan. Jyl saiyn 5 mln tonna kóleminde qosymsha TQQ jinalady. Turmystyq qaldyqtardy óńdeý úlesi 2018 jyly 11,5%-dan 2019 jyldyń qorytyndysy boiynsha 14,9%-ǵa deiin ósti. Qaita óńdeýdiń joǵary úlesi Mańǵystaý, Almaty oblystarynda jáne Shymkent qalasynda tirkeldi. Al tómen kórsetkishter Aqmola, Shyǵys jáne Batys Qazaqstan oblystarynda baiqaldy.
"Sondai-aq, elimizdegi poligondardyń syiymdylyǵy shegine jetkenin atap ótken jón. Oǵan qosa 3300 poligonnyń 82% ekologiialyq jáne sanitarlyq normalarǵa sáikes kelmeidi" - dedi ministr.
M. Myrzaǵaliev atap ótkendei, osyǵan bailanysty ákimdikter qatty turmystyq qaldyqtar poligondaryn ekologiialyq talaptarǵa sáikes keltirip, paidalanýshy uiymdardy anyqtap, MJÁ tetikterin nemese jeke investitsiialardy tarta otyryp, materialdyq-tehnikalyq jabdyqtaýdy jaqsartýy, qajet bolǵan jerlerde jańa poligondar salý boiynsha tiisti sharalardy qabyldaýy tiis.
«Sonymen qatar, biýdjet qarajatynyń shyǵyndaryn únemdeý maqsatynda biz Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrligimen birlesip, qalalar men aýyldyq jerlerge arnalǵan QTQ poligondaryn salýdyń jeńildetilgen tiptik jobasyn ázirleýdi usynamyz», — dedi ministr.
Onyń aitýynsha, jyldar boiy zańsyz qoqys oryndarynyń kóbeiýi máselesiniń sheshimi tabylmai keledi. «Qazaqstan Ǵarysh Sapary» AQ ǵaryshtyq monitoringi sheńberinde 11 shildedegi jaǵdai boiynsha elimizdiń barlyq óńirlerinde 7,5 myńnan astam osyndai qoqys orny anyqtalǵan. Ákimdiktermen birlesip olardy joiý jospary ázirlendi.
«Jańa zańsyz qoqys oryndarynyń paida bolýyna barynsha jol bermeý qajet. Ol úshin qoǵamdyq reidter ótkizip, anyqtalǵan faktilerdi jurtqa jariia etýdi usynamyz. Alaida, osy máseleni júieli túrde sheshý úshin jańa Ekologiialyq kodekste qoqys shyǵaratyn kólikterge GPS-datchikterdi mindetti túrde ornatý sharalary kózdeldi», — dedi M. Myrzaǵaliev.
Vedomstvo basshysy atap ótkendei, óz kezeginde, qoqys shyǵarý tarifteriniń tómendigine bailanysty qoqys óńdeý salasy investorlardyń asa qyzyǵýshylyǵyn týdyrmaidy. Osyǵan orai, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Waste to energy tehnologiiasyn engizý maqsatynda zańnamaǵa tiisti ózgerister engizilýde.
«Májilis zańǵa túzetýlerdi maquldady. Kúzde Senattyń qaraýynda bolady. Zań qabyldanǵannan keiin biz alǵashqy aýktsiondardy ótkizýdi josparlap otyrmyz. Osy júie JEK tárizdi jumys isteitin bolady: elektr energiiasyna eń tómengi baǵany kim usynsa, sol zaýyt qurylysyn júzege asyrady. Alǵashqy aýktsiondardy kelesi jyly ótkizýdi josparlaýdamyz», — dedi ministr.
Ákimdiktermen birlesip 6 pilottyq qala anyqtaldy. Olar: Aqtóbe, Almaty, Atyraý, Nur-Sultan, Taraz jáne Shymkent qalalary.
Sonymen qatar Sý resýrstaryn basqarý jónindegi memlekettik baǵdarlamanyń jobasy ázirlendi, onda kelesi nysanaly indikatorlar anyqtaldy:
- 2030 jyly sýarmaly jerlerdi qazirgi 1,5 mln ga-dan 3 mln ga deiin ulǵaitý;
- 38 jańa sý qoimasyn salý;
- qazirgi 3 myń km-den 13,5 myń km deiin arnalardy qaita jańartý jáne t.b.
«Biz sýarmaly jerlerdiń alqabyn 2030 jylǵa deiin 3 mln ga deiin ulǵaitý boiynsha jumystardy bastap kettik. Byltyr 66) myń ga sýarmaly jer paidalanýǵa berildi. Qazir 5 óńirde 500 myń ga jýyq sýarmaly jerlerlerdi paidalanýǵa berý boiynsha jumystar júrip jatyr. Bul jumystar 2022 jyly aiaqtalady», — dep habarlady ministr.
