Parlament Májilisinde «QR keibir zańnamalyq aktilerine shetel valiýtasyndaǵy ipotekalyq qaryzdar jáne kórsetiletin tólem qyzmetteri naryǵynyń sýbektilerin retteýdi jetildirý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Parlament depýtattary ázirlegen zań jobasy halyqtyń valiýtalyq ipotekalyq qaryzy máselelerin, sonymen birge tólem qyzmetteri naryǵyndaǵy sýbektilerdiń rettelýin jetildirý suraqtaryn qamtidy. Tuńǵysh Prezident 2018 jyldyń 10 qańtaryndaǵy Joldaýynda halyqtyń valiýtalyq ipotekalyq qaryzy boiynsha naqty sheshim qabyldaýdy tapsyrǵan edi. 2018 jyldyń 27 naýryzynda ipotekalyq qaryzdardy qaita qarjylandyrý baǵdarlamasy bastaldy. Ol 2016 jyldyń 1 qańtaryna deiin 2015 jyldyń 18 tamyzyndaǵy teńge baǵamy boiynsha (1 dollar – 188,35 teńge) jeke tulǵalarǵa berilgen ipotekalyq qaryzdardy qaita qarjylandyrýdy qarastyrdy», - dedi Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Sergei Simonov.
Onyń aitýyna qaraǵanda, valiýtalyq ipotekalyq qaryz alýshylardy baǵdarlamamen tolyqqandy qamtamasyz etip, keleshekte valiýta boiynsha qaýipterdi seiiltý úshin zańnamaǵa birqatar ózgeris engizý kózdelgen. Ol boiynsha bankterge qaryz alýshynyń ótinishinsiz 2015 jyldyń 18 tamyzyndaǵy baǵam boiynsha jeke tulǵalardyń ipotekalyq qaryzdarynyń konvertatsiiasyn júrgizý quqyǵy berilmek.
«Bul baǵyttaǵy jumys qysqa ýaqyttyń ishinde Elbasynyń tapsyrmasyn oryndaýǵa jol ashady. Tólem qyzmetteri naryǵyndaǵy sýbektilerdi retteýdi jetildirý boiynsha: 2019 jyldyń 2 qyrkúieginde óz Joldaýynda Memleket basshysy aqshanyń jylystaýy men banktik emes qarjylyq uiymdardyń qyzmeti arqyly shetelge kapital shyǵarý qaýpin azaitý úshin qosymsha sharalardy qabyldaýdy tapsyrǵan edi. Osyǵan bailanysty quqyqqa qarsy operatsiialardy jetildirý úshin tólem uiymdarynyń qyzmet múmkindikterin azaitatyn ózgerister jasaldy. Naqtyraq aitqanda qoldanýshynyń identifikatsiiasy boiynsha jańa talaptar engiziledi. Belgisiz (anonimdi) ámiiandar arasyndaǵy aýdarymdarǵa tyiym salynady. Operatsiia barysynda limit engiziledi. Sonymen qatar jeke kásipkerler men zańdy tulǵalar úshin tólem servisiniń múmkindikteri keńeitiledi», - dedi spiker zań jobasynyń normalaryn túsindire otyryp.
Ol sonymen birge tólem uiymdarynyń jarǵylyq kapitalynyń tómengi mólsherin anyqtaý boiynsha Ulttyq banktiń quzireti artyp kele jatqanyn atap ótti. Quqyqqa qarsy operatsiialardyń úrdisterin qamtamasyz etý boiynsha tólem júiesi operatoryna mindettemeler júkteledi.
«Usynylyp otyrǵan ózgerister qolma-qol aqshasyz aqsha ainalymynyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, aqshany jylystatý qaýpin azaitatyn mehanizm qurýǵa, tólem qyzmeti tutynýshylarynyń quqyǵyn qorǵaýǵa múmkindik beredi. Atalmysh zań jobasynyń aiasynda Úkimet qurǵan 2020 jyldyń sońyna deiin ekonomikalyq ósimdi qalpyna keltirý boiynsha keshendi jospardy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan ózgerister engizilip otyr. Bul normalar iri investitsiialyq joba aiasynda zańdy tulǵalar úshin zańnamaǵa ózgerister engizilgen kezde turaqtylyqty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Mikroqarjylyq qyzmet usynatyn uiymdardyń jumysyna lizenziiany engizý kózdeledi. Turǵyn úi jinaq bankiniń jumysyn jetildirip, azamattyq-quqyqtyq sipattaǵy kelisimshart boiynsha jumys isteitinderdiń (iaǵni frilanserlerdiń) zeinetaqy jarnasyn 10-nan 5 paiyzǵa tómendetýge jol ashady», - dedi depýtat.
