Endi balalar arasyndaǵy býllingke ata-analar da jaýapty bolady. Qazaqstanda kámeletke tolmaǵandardyń quqyǵyn qorǵaityn ákimshilik kodekske qabyldanǵan túzetýler jariialandy, dep habarlaidy "Ult aqparat" 31-arnanyń Informbiýro jańalyqtar baǵdarlamasyna silteme jasap.
Tatiana Vaizenberg-Saldaeva – mektepte býllingke ushyraǵandardyń biri. Búkil synyp oǵan qarsy bolǵan. Ol uzaq ýaqyt boiy shydaǵanymen, bir kúni anasyna aityp bergen. Abyroi bolǵanda, qyzdyń anasy psiholog bolǵan. Bul jaǵdai qyzdyń kóńilinde máńgilikke qalǵan, sondyqtan psihiatr mamandyǵyna oqyǵan eken.
"Úshinshi qabattan sómkemdi laqtyryp jiberedi. Synyptan jylap shyǵyp, sómkeni izdep, zattardy jinaýǵa týra keledi. Olar ádette ony ashyq kúiinde laqtyryp tastaityn. Negizi bul qiyn jaǵdai”, – dedi dáriger-psihiatr, narkolog Tatiana Vaizenberg-Saldaeva.
Psihologtardyń aitýynsha, býlling burynnan bolǵan. Tipti balalarǵa arnalǵan "Usqynsyz úirek", "Zolýshka" ertegilerinde de mysaldar bar. Biraq qazir áleýmettik jelilerdiń kesirinen asqynyp ketti. Býlling jasaýshy adam da jábirlenýshi siiaqty psihologtyń kómegine muqtaj.
"Eger ata-ana balasymen emotsionaldyq bailanysta bolmasa, qandai da bir sebeptermen agressiia qalyptasady. Iaǵni ol da býllingti basynan ótkergen”, – dedi psiholog Tatiana Liýbchanskaia.
Elitalyq mektepterde jii kezdesetin býllingtiń bir sebebi – kóshbasshy bolýǵa umtylý. Býller basqalardy tómendetý arqyly ózin kótermeleidi.
Biraq qazir zań boiynsha buǵan jaýapkershilik engizilgen. Shamamen 35 myń teńge aiyppul salynady. Keltirilgen ziianǵa bailanysty bul qarapaiym eskertý nemese qylmystyq jaýapkershilik te bolýy múmkin.
"Bizde "Antibýlling" toptary bar, mektep ákimshiligi oqytylǵan. Olar 24 saǵatta ata-ananyń ótinishin qarap, mektepte ne bolǵanyn túsine alady. 24 saǵatta qyzmettik tergeý júrgizýge bolady. Sondyqtan jańa ereje boiynsha qorlaý faktileri týraly 111 nómirine habarlańyz", – dep málimdedi Qaraǵandy oblysy boiynsha balalar quqyqtary jónindegi ýákil Irina Kiseleva.
Biraq psihologtar buǵan kúmánmen qaraidy, óitkeni qorlaýdy anyqtaityn naqty nusqaýlar joq. Ár jaǵdai jeke qaralýy kerek, oǵan jeke kózqaras qajet.
