Ulttyq bank tóraǵasynyń keńesshisi Oljas Tóleýov Qazaqstandaǵy depozitterdiń dollarlaný deńgeii týraly aitty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Onyń aitýynsha, 2020 jyly dollarlyq depozitterdiń úlesi 37,3%-ǵa deiin tómendedi.
«Bul 2013 jyldan bergi eń tómengi kórsetkish. Aiyrbastaý pýnktteriniń AQSh dollarynyń jyldyq taza satylymy 4 mlrd dollarǵa deiin tómendedi nemese 2019 jylmen salystyrǵanda – 14%. Bul sandar belgili bir deńgeide halyqtyń jáne biznestiń ulttyq valiýtaǵa degen senimdiliginiń artqanyn kórsetedi», - dep atap ótti Oljas Tóleýov
Spikerdiń sózinshe, 2020 jyly Ulttyq banktiń altyn-valiýta rezervteri 35,7 mlrd AQSh dollarǵa deiin ósti jáne bul sońǵy 9 jyldaǵy eń joǵary deńgei. Rezervterdiń jalpy portfeli de, rezervterdiń valiýtalyq bóligi de artty.
Ortalyq bankterdegi mólsherlemeniń aiyrmashylyǵyna bailanysty qazaqstandyq kompaniialardyń Resei bankterindegi nesiege «joǵary suranysy» týraly aqparatqa qatysty
«2015 jyly infliatsiialyq targetteý men erkin ainalym kýrs rejimine aýysý úshin kóp daiyndyq jasaldy. Ulttyq bank fiksivti aiyrbastaý kýrsyn qorǵaý taktikasynan sanaly túrde bas tartyp, infliatsiiany targetteýge basymdyq berdi. Ulttyq valiýtany fiksivti kýrsta ustaý – altyn valiýtalyq qordy azaityp, ol qazaqstandyq ekonomikanyń syrtqy shoktarǵa degen tózimin álsiretip jiberdi. Jalpy alǵanda, qazir ulttyq valiýta ishki de, syrtqy da faktorlarǵa áreket etedi. Bul birjadaǵy saýdalardyń qorytyndysynan jaqsy baiqalyp tur, degenmen, keibir jaǵdailar kýrsqa birazdan keiin baryp qana áser etedi», - dedi Ulttyq bank ókili.
Sonymen qatar, ol halyqaralyq naryqtarǵa analiz jasai otyryp, teńge kýrsynyń dinamikasy men qubylmalylyǵy Resei rýbli, Norvegiia krony, Meksika pesosy jáne basqa qubylmaly munai valiýtalary baǵamdarynyń ózgerýi men qubylmalylyǵyna sáikes keletinin aitty.
Bul qazir teńge shynymen erkin ainalymdaǵy kýrs ekenin jáne álemdik shikizat naryǵyna bailanysty, ortaq syrtqy jaǵdailarǵa bailanysty qalyptasyp otyrǵanyn kórsetedi.
Qazaqstan Ulttyq banki valiýtaly naryqtaǵy jaǵdaidy únemi baqylai otyryp, artyq qubylmaly jaǵdaidy tegisteý úshin tiisti shara qoldaný quqyǵyna ie.
«Byltyr jyl boiy tómen satylym bolǵan jekelegen kezeńderde Ulttyq bank valiýtalyq naryqty interventsiialar arqyly qoldap otyrdy, sebebi, sol arqyly valiýtalyq naryqty durys jumyspen qamtamasyz etti. Interventsiianyń 79% nemese 1,5 mlrd AQSh dollary 2020 jyldyń naýryzynda jasalǵan, iaǵni, munai baǵasy kúrt tómendegen kezde, naryqtar quldyrap, saýdadaǵy seriktes elderdiń valiýtalary rekordty mólsherde álsiregen kezde jasaldy. Interventsiianyń qalǵany ishki valiýtalyq naryqqa teńsiz qysym jasalǵan kezde, iaǵni, byltyr aqpan, qyrkúiek jáne qazan ailarynda jasaldy», - dedi ol.
Aita ketetin mańyzdy másele, byltyr munai baǵasy qatty arzandap, valiýtalarǵa teń emes qysym jasalǵanda, kýrstary erkin ainalymdaǵy damýshy elderdiń ortalyq bankteri de ishki naryqtarynda valiýtalyq interventsiia jasady.
Mysaly, Resei biz ataǵan osy kezeńderde Ortalyq banki tarapynan Ulttyq ál-aýqat qorynyń valiýtalaryn satý arqyly rýblge qoldaý kórsetken. Al, olardyń Ulttyq bankiniń satylǵan qarajaty negizinen eldiń altyn valiýtalyq rezervine qosylatyn. 2020 jyldyń 10 naýryzy men 20 sáýiri aralyǵynda ǵana Reseidiń ortalyq banki 4,7 mlrd AQSh dollaryn qurady.
Qazaqstanda bolsa, Ulttyq bank byltyr jasaǵan taza interventsiianyń kólemi Qazaqstan qor birjasyndaǵy AQSh dollarymen jasalǵan jyldyq saýda kóleminiń nebary 7% qurady. Bul – valiýtalyq naryqty turaqtandyrýǵa arnalǵan satylǵan interventsiianyń kólemine qaramastan, teńge kýrsy kóbine naryqtaǵy jaǵdaiǵa sáikes qalyptasyp otyrdy degendi kórsetedi.
Ishki naryqta valiýtanyń Ulttyq qor qarajaty túrindegi usynysy teńgeniń naryqtyq faktorlarmen jáne erkin ainalym rejiminiń negizgi printsipterimen anyqtalatynyn joqqa shyǵarmaidy.
«Eń aldymen, Ulttyq qordyń qarajaty men transferti Ulttyq Banktiń altyn valiýtalyq aktivterine qaramaidy. Transfertterdiń aýqymdyǵy men aǵymy biýdjet protsesiniń elementteri, ony Úkimet saiasaty retteidi. Sondyqtan, bul jaǵdaida Ulttyq banktiń róli qarjy institýty retinde osy protseske tek qyzmet kórsetýmen shekteledi. Munai eksporttaityn kompaniialardyń salyǵy túrindegi Ulttyq qorda jinalǵan resýrstar ol naryqta júzege asatyn ishki valiýtalyq usynystardy retteýshi nemese onyń interventsiia jasaityn bóligi emes, tolyqqandy naryqtyq resýrs», - dedi spiker.
