Qazaqstanda áielder kásipkerligin damytý baǵytynda jumys isteitin 17 ortalyq qurylmaq

Qazaqstanda áielder kásipkerligin damytý baǵytynda jumys isteitin 17 ortalyq qurylmaq

Elordada «Áielderdiń ekonomikalyq múmkindikterin arttyrý sharalary men quraldary» atty is-shara ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".

Is-shara QR Prezidentiniń janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi, Qazaqstandaǵy «BUU-áielder» Qurylymy, «Atameken» UKP jáne «Atameken» isker áielder keńesimen uiymdastyryldy. 

Is-sharaǵa ulttyq komissiianyń músheleri, aqparat jáne qoǵamdyq damý, ulttyq ekonomika, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý, syrtqy ister ministrlikteri jáne úkimettik emes uiymdar men bank sektorynyń («Otbasy bank» AQ, «Qazaqstan halyq banki» AQ, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ), QR «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń, halyqaralyq uiymdardyń ókilderi qatysty.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev is-shara qatysýshylaryna arnaiy beineúndeý joldap, qazirgi kezde memlekettiń jan-jaqty damýy kóp jaǵdaida áielder quqyǵynyń qamtamasyz etilýi, olardyń múmkindikterin tolyq paidalanýyna barlyq qajetti jaǵdaidy qalyptastyrýmen tikelei bailanysty ekenine atap ótti. 

«Búginde, elimizdiń qyz-kelinshekteri túrli salada qyzmet etip, tabysqa jetýde. Bul sizderge tán eńbekqorlyq pen iskerliktiń aiqyn kórinisi. Áielderdiń qoǵamdaǵy rolin keńeite túsý memlekettimizdiń aldynda turǵan negizgi mindetterdiń biri. Osyǵan orai naqty sharalar qolǵa alyndy. Sonyń arqasynda elimizdegi shaǵyn jáne orta biznes salasynda eńbek etetin áielderdiń úlesi 43%-dan asty. Jeke kásipkerlerdiń teń jartysynan kóbi ózderińiz siiaqty qyz-kelinshekter. Isker arýlarymyzdyń arqasynda 1 millionnan astam azamatymyz turaqty jumyspen qamtylyp otyr», - dedi Qasym-Jomart Toqaev. 

Is-sharaǵa QR Prezidentiniń janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia tóraiymy Lázzat Ramazanova moderatorlyq etti. 

«Áielderdiń ózin-ózi damytýy olardyń qoǵamdaǵy áleýmettik mártebesiniń nyǵaiýy, jalpy qazaqstandyq otbasylardyń áý-aýqatynyń jaqsarýymen tyǵyz bailanysty. Sondyqtan qazirgi memlekettik qoldaý sharalarynyń qol jetimdiligin qamtamasyz etý, qyz-kelinshekterdi úkimettik emes uiymdardyń jáne halyqaralyq qarjy institýttarynyń jobalaryna qatysýǵa tartý asa mańyzdy. Bul rette qyz-kelinshekterdi jigerlendirý jáne olarǵa laiyqty bilim daǵdylaryn usyný óte mańyzdy rol atqarady. Osyǵan bailanysty áielderge qajetti quzyretti qamtamasyz etý qajet. Bul baǵytta barlyq kúsh-jigerimizdi biriktirer bolsaq, qazaqstandyq qyz-kelinshekterdiń ál-aýqatyn jaqsartýǵa jaqsy serpin bere alamyz»,- dedi Lázzat Ramazanova. 

Is-shara aiasynda QR Ulttyq ekonomika ministrligi, QR «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne QR Prezidentiniń janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia arasynda úshjaqty memorandýmǵa qol qoiyldy. Osylaisha Qazaqstannyń barlyq óńirinde áielder kásipkerligin damytý baǵytynda jumys isteitin 17 ortalyq qurý kózdelip otyr. Sondai-aq áielder kásipkerligin damytýǵa, jalpy áielder biznesin nasihattap, tanytý baǵytynda túrli is-sharalar birlesip uiymdastyrýǵa kelisti. 

Is-shara qatysýshylary áielderge arnalǵan ekonomikalyq qoldaý sharalaryn iske asyrýdaǵy tájiribesimen bólisip, edáýir tiimdi jobalar jaiynda jáne olardyń keleshegin aiqyndaý jóninde ózara pikir almasty. 

«Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ Basqarma tóraiymy Gaýhar Bóribaeva is-sharada sóilegen sózinde, qordyń tarapynan qoldaý tapqan barlyq jobalardyń 51%-dan astamy áielder kásipkerligi ekenin atap ótti. Mundai jobalardyń jalpy somasy 1,26 trillion teńgeni quraǵan. Bul damý institýty qoldaǵan barlyq biznes-ideialardyń teń jartysy. 

«Áielder kásipkerligi ádette bilim berý salasynda - 68%, jyljymaityn múlik operatsiialaryna qatysty salada - 60%, baspanaǵa ornalasý jáne tamaqtaný qyzmetteri salasynda - 58% kóbirek. Degenmen kásipkerlikti damytý jáne qoldaý jóninde memlekettik saiasatty iske asyryp otyrǵan damý institýty retinde áielder kásipkerliginiń ónerkásiptik óńdeý salasyna bet burǵany jaiynda jaqsy kórsetkishter bary bizdi qýantatynyn atap ótkimiz keledi. Qor klientteriniń ortasha statistikalyq kelbeti: ár ekinshi klient ortasha jyldyq tabysy 67 mln.teńge shamasynda, 3 mln.teńge salyq tólep, 10 adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan jeke kásipkerlikpen ainalysatyn 39-40 jas shamasyndaǵy áiel», - dedi Gaýhar Bóribaeva. 

«Otbasy banki» AQ Basqarma tóraiymy Lázzat Ibragimova áielderge arnalǵan ipotekalyq nesie usyný baǵdarlamasyn engizý jóninde Banktiń josparymen bólisti. 

«Jaqyn arada «Otbasy banki» Aziia damý bankimen birlesip, áielderge ipotekalyq nesie berý baǵdarlamasyn iske qosýdy josparlap otyrmyz. Bul Aziiadaǵy, bálkim álem boiynsha da, birinshi ret iske qosylatyn áielderge arnalǵan ipoteka baǵdarlamasy bolmaq. Baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda Aziia damý bankinen 38 mlrd.teńge qarajat tartyldy. Bank osy qarajat esebinen 3 970 áieldi qarjylandyrýdy josparlap otyr»,- dedi Lázzat Ibragimova. 

Qazaqstandaǵy «BUU-áielder» qurylymynyń ókili Mariia Dotsenko is-sharada sóilegen sózinde genderlik teńdik pen áielder men qyzdardyń quqyqtary, olardyń múmkindikterin arttyrý baǵytynda Qazaqstan Úkimeti men Qurylym seriktesteriniń qolǵa alǵan jumysyn halyqaralyq uiym qoldaitynyn atap ótti. «Turaqty damý salasyndaǵy maqsattarǵa jetý jáne halyqaralyq mindettemelerdi oryndaýǵa baǵyttalǵan Úkimettiń jumystaryna qoldaý tanytyp, áielderdiń áleýmettik-ekonomikalyq jaǵdaiyn jaqsartý, turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý, ozyq áleýmettik normalardy ilgeriletýde aitarlyqtai jetistikke jetý jolynda birlesip jumys jasai bermekpiz», - dedi Mariia Dotsenko. 

Is-shara qatań túrde barlyq sanitarlyq talaptardy saqtai otyryp uiymdastyryldy, oǵan tek COVID-19 anyqtalmaǵanyn rastaityn testi bar qatysýshylar qatysty.