ەلوردادا «ەيەلدەردٸڭ ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸكتەرٸن ارتتىرۋ شارالارى مەن قۇرالدارى» اتتى ٸس-شارا ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ٸس-شارا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ەيەلدەر ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق-دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ, قازاقستانداعى «بۇۇ-ەيەلدەر» قۇرىلىمى, «اتامەكەن» ۇكپ جەنە «اتامەكەن» ٸسكەر ەيەلدەر كەڭەسٸمەن ۇيىمداستىرىلدى.
ٸس-شاراعا ۇلتتىق كوميسسييانىڭ مٷشەلەرٸ, اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ, ۇلتتىق ەكونوميكا, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸكتەرٸ جەنە ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن بانك سەكتورىنىڭ («وتباسى بانك» اق, «قازاقستان حالىق بانكٸ» اق, «دامۋ» كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قورى» اق), قر «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٸس-شارا قاتىسۋشىلارىنا ارنايى بەينەٷندەۋ جولداپ, قازٸرگٸ كەزدە مەملەكەتتٸڭ جان-جاقتى دامۋى كٶپ جاعدايدا ەيەلدەر قۇقىعىنىڭ قامتاماسىز ەتٸلۋٸ, ولاردىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن تولىق پايدالانۋىنا بارلىق قاجەتتٸ جاعدايدى قالىپتاستىرۋمەن تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸنە اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸندە, ەلٸمٸزدٸڭ قىز-كەلٸنشەكتەرٸ تٷرلٸ سالادا قىزمەت ەتٸپ, تابىسقا جەتۋدە. بۇل سٸزدەرگە تەن ەڭبەكقورلىق پەن ٸسكەرلٸكتٸڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ. ەيەلدەردٸڭ قوعامداعى رولٸن كەڭەيتە تٷسۋ مەملەكەتتٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ. وسىعان وراي ناقتى شارالار قولعا الىندى. سونىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدەگٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سالاسىندا ەڭبەك ەتەتٸن ەيەلدەردٸڭ ٷلەسٸ 43%-دان استى. جەكە كەسٸپكەرلەردٸڭ تەڭ جارتىسىنان كٶبٸ ٶزدەرٸڭٸز سيياقتى قىز-كەلٸنشەكتەر. ٸسكەر ارۋلارىمىزدىڭ ارقاسىندا 1 ميلليوننان استام ازاماتىمىز تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر», - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ٸس-شاراعا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ەيەلدەر ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق-دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا تٶرايىمى لەززات رامازانوۆا مودەراتورلىق ەتتٸ.
«ەيەلدەردٸڭ ٶزٸن-ٶزٸ دامىتۋى ولاردىڭ قوعامداعى ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەسٸنٸڭ نىعايۋى, جالپى قازاقستاندىق وتباسىلاردىڭ ەۋ-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىمەن تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان قازٸرگٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىنىڭ قول جەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ, قىز-كەلٸنشەكتەردٸ ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ جەنە حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ جوبالارىنا قاتىسۋعا تارتۋ اسا ماڭىزدى. بۇل رەتتە قىز-كەلٸنشەكتەردٸ جٸگەرلەندٸرۋ جەنە ولارعا لايىقتى بٸلٸم داعدىلارىن ۇسىنۋ ٶتە ماڭىزدى رول اتقارادى. وسىعان بايلانىستى ەيەلدەرگە قاجەتتٸ قۇزىرەتتٸ قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. بۇل باعىتتا بارلىق كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ بٸرٸكتٸرەر بولساق, قازاقستاندىق قىز-كەلٸنشەكتەردٸڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جاقسى سەرپٸن بەرە الامىز»,- دەدٸ لەززات رامازانوۆا.
ٸس-شارا اياسىندا قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ, قر «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى جەنە قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ەيەلدەر ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق-دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا اراسىندا ٷشجاقتى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وسىلايشا قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸن دامىتۋ باعىتىندا جۇمىس ٸستەيتٸن 17 ورتالىق قۇرۋ كٶزدەلٸپ وتىر. سونداي-اق ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸن دامىتۋعا, جالپى ەيەلدەر بيزنەسٸن ناسيحاتتاپ, تانىتۋ باعىتىندا تٷرلٸ ٸس-شارالار بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرۋعا كەلٸستٸ.
ٸس-شارا قاتىسۋشىلارى ەيەلدەرگە ارنالعان ەكونوميكالىق قولداۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋداعى تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸسٸپ, ەدەۋٸر تيٸمدٸ جوبالار جايىندا جەنە ولاردىڭ كەلەشەگٸن ايقىنداۋ جٶنٸندە ٶزارا پٸكٸر الماستى.
«دامۋ» كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قورى» اق باسقارما تٶرايىمى گاۋحار بٶرٸباەۆا ٸس-شارادا سٶيلەگەن سٶزٸندە, قوردىڭ تاراپىنان قولداۋ تاپقان بارلىق جوبالاردىڭ 51%-دان استامى ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. مۇنداي جوبالاردىڭ جالپى سوماسى 1,26 تريلليون تەڭگەنٸ قۇراعان. بۇل دامۋ ينستيتۋتى قولداعان بارلىق بيزنەس-يدەيالاردىڭ تەڭ جارتىسى.
«ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸ ەدەتتە بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا - 68%, جىلجىمايتىن مٷلٸك وپەراتسييالارىنا قاتىستى سالادا - 60%, باسپاناعا ورنالاسۋ جەنە تاماقتانۋ قىزمەتتەرٸ سالاسىندا - 58% كٶبٸرەك. دەگەنمەن كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ جەنە قولداۋ جٶنٸندە مەملەكەتتٸك ساياساتتى ٸسكە اسىرىپ وتىرعان دامۋ ينستيتۋتى رەتٸندە ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸنٸڭ ٶنەركەسٸپتٸك ٶڭدەۋ سالاسىنا بەت بۇرعانى جايىندا جاقسى كٶرسەتكٸشتەر بارى بٸزدٸ قۋانتاتىنىن اتاپ ٶتكٸمٸز كەلەدٸ. قور كليەنتتەرٸنٸڭ ورتاشا ستاتيستيكالىق كەلبەتٸ: ەر ەكٸنشٸ كليەنت ورتاشا جىلدىق تابىسى 67 ملن.تەڭگە شاماسىندا, 3 ملن.تەڭگە سالىق تٶلەپ, 10 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان جەكە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىساتىن 39-40 جاس شاماسىنداعى ەيەل», - دەدٸ گاۋحار بٶرٸباەۆا.
«وتباسى بانكٸ» اق باسقارما تٶرايىمى لەززات يبراگيموۆا ەيەلدەرگە ارنالعان يپوتەكالىق نەسيە ۇسىنۋ باعدارلاماسىن ەنگٸزۋ جٶنٸندە بانكتٸڭ جوسپارىمەن بٶلٸستٸ.
«جاقىن ارادا «وتباسى بانكٸ» ازييا دامۋ بانكٸمەن بٸرلەسٸپ, ەيەلدەرگە يپوتەكالىق نەسيە بەرۋ باعدارلاماسىن ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل ازيياداعى, بەلكٸم ەلەم بويىنشا دا, بٸرٸنشٸ رەت ٸسكە قوسىلاتىن ەيەلدەرگە ارنالعان يپوتەكا باعدارلاماسى بولماق. باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ازييا دامۋ بانكٸنەن 38 ملرد.تەڭگە قاراجات تارتىلدى. بانك وسى قاراجات ەسەبٸنەن 3 970 ەيەلدٸ قارجىلاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر»,- دەدٸ لەززات يبراگيموۆا.
قازاقستانداعى «بۇۇ-ەيەلدەر» قۇرىلىمىنىڭ ٶكٸلٸ مارييا دوتسەنكو ٸس-شارادا سٶيلەگەن سٶزٸندە گەندەرلٸك تەڭدٸك پەن ەيەلدەر مەن قىزداردىڭ قۇقىقتارى, ولاردىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن ارتتىرۋ باعىتىندا قازاقستان ٷكٸمەتٸ مەن قۇرىلىم سەرٸكتەستەرٸنٸڭ قولعا العان جۇمىسىن حالىقارالىق ۇيىم قولدايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. «تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى ماقساتتارعا جەتۋ جەنە حالىقارالىق مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋعا باعىتتالعان ٷكٸمەتتٸڭ جۇمىستارىنا قولداۋ تانىتىپ, ەيەلدەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ, وزىق ەلەۋمەتتٸك نورمالاردى ٸلگەرٸلەتۋدە ايتارلىقتاي جەتٸستٸككە جەتۋ جولىندا بٸرلەسٸپ جۇمىس جاساي بەرمەكپٸز», - دەدٸ مارييا دوتسەنكو.
ٸس-شارا قاتاڭ تٷردە بارلىق سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ ۇيىمداستىرىلدى, وعان تەك COVID-19 انىقتالماعانىن راستايتىن تەستٸ بار قاتىسۋشىلار قاتىستى.
