Foto: Ashyq derekkózden
2024 jyly Qazaqstanda ana óliminiń kórsetkishi 12%-ǵa, náreste óliminiń kórsetkishi 11%-ǵa tómendedi, dep habarlaidy Ult.kz.
Aǵymdaǵy jyldyń alty aiynyń qorytyndysy boiynsha ana óliminiń tómendeýi 10%-dy, náreste óliminiń tómendeýi 26%-dy qurady, dep habarlady Densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova Úkimet otyrysynda.
Osylaisha, áielder men balalarǵa meditsinalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda akýsherlik jáne pediatriia boiynsha standarttar men klinikalyq hattamalar jańartyldy.
2024 jylǵy 1 maýsymnan bastap bosandyrý, operatsiialar, salmaǵy az jańa týǵan nárestelerge kútim jasaýdy qosa alǵanda, akýsherlik jáne pediatriialyq kómek kórsetýge tarifter ulǵaityldy.
Bul sondai-aq qymbat dárilik zattarǵa qoljetimdilikti arttyrýǵa, meditsinalyq uiymdardyń kreditorlyq bereshegin tómendetýge jáne bilikti mamandardy tartý úshin jaǵdai jasaýǵa múmkindik berdi.
«Bosanǵannan keiingi qan ketýlermen kúresýdiń jańa tásilderi engizildi, aǵymdaǵy jyly aǵzany saqtaityn operatsiialar 20%-ǵa ósti. Meditsinalyq aviatsiia jelisi boiynsha ýaqtyly jáne joǵary mamandandyrylǵan kómek kórsetý jónindegi sharalar áielder men balalardyń 96%-ynyń ómirin saqtap qalýǵa múmkindik berdi. Aǵymdaǵy jyly alǵash ret dári-dármekter tizimine pielonefrit, qant diabeti jáne arteriialyq gipertenziiasy bar júkti áielderge arnalǵan preparattar engizildi», - dep atap ótti A. Álnazarova Úkimet otyrysynda sóilegen sózinde.
«Analar saýlyǵy» jobasynyń sheńberinde júktilikke aldyn ala daiyndyq baǵdarlamalary iske qosyldy, skriningter keńeitildi, damý kemistikteriniń erte diagnostikasy kúsheitildi. 22 perinataldyq ortalyqtyń bazasynda uryqty saqtaý ortalyqtary men «Bir kúndik klinikalar» ashyldy, onda bolashaq analar qajetti zerttep-qaraýlar men súiemeldeýdi alady.
Fetaldyq meditsinanyń baǵyty damidy - týǵanǵa deiin balanyń ómirin saqtaý úshin jatyrishilik operatsiialar jasalady.
Shalǵai óńirlerdegi áielder úshin Túrkistan, Shyǵys Qazaqstan, Aqmola oblystarynda «Salaýatty Ana» pansionattary ashyldy, onda kúrdeli bosanǵannan keiin aldyn ala emdeýge jatqyzýdan jáne ońaltýdan ótýge bolady.
Marshrýttaýdyń tiimdiligi naqty ýaqyt rejiminde júkti áielderdiń jaǵdaiyn baqylaityn Ahýaldyq ortalyqtardyń jumysynyń esebinen kúsheitiledi, al meditsina qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyrý úshin mamandandyrylǵan treningtik alańdar quryldy.
Elimizde densaýlyq saqtaý júiesinde áielder men balalardy súiemeldeý úshin tsifrlyq quraldar belsendi damyp keledi.
Balabaqsha men mektepke túsý úshin qajetti bala densaýlyǵynyń elektrondyq pasporty, sondai-aq aýytqýlar men qaýip faktorlaryn erte anyqtaýǵa múmkindik beretin monitoring júiesi engizildi.
Densaýlyqtyń negizgi parametrlerin qamtityn 18 jasqa deiingi ár balanyń tsifrlyq beiini qalyptasady. Júkti áielder úshin qabyldaý jáne skrining merzimi týraly proaktivti habarlaý servisi engizildi, bul profilaktikalyq jumysty kúsheitýge múmkindik beredi.
Ministrlik kadr tapshylyǵyn qysqartý boiynsha sharalar qabyldaýda. Ótken jyly alǵash ret 162 pediatr, biyl 159 pediatr bitirdi. 1 qyrkúiekten bastap suranysqa ie 14 balalar mamandyǵy boiynsha rezidentýrada oqý bastalady.
Jalpy, bosandyrý jáne pediatriia mamandarynyń tapshylyǵy 25%-ǵa tómendedi. Aýyldyq jerlerge jumys isteýge ketken dárigerler 8,5 mln teńgege deiingi mólsherdegi birjolǵy tólemderge sene alady.
Ministrlik rezidentýradan keiin mindetti pysyqtaý bóliginde normativtik quqyqtyq aktilerge ózgerister engizý máselesin pysyqtaýda.
Vedomstvo basshysy birqatar óńirlerde ana men bala ólimi kórsetkishteriniń óskenin atap ótti.
Bosanǵan áielderdiń negizgi sebepteriniń biri - aýyr ekstragenitaldy aýrýlar jáne akýsherlik asqynýlar, balalarda - týa bitken aqaýlar jáne tynys alý aǵzalarynyń aýrýlary.
Birqatar soltústik jáne ortalyq óńirlerde (Pavlodar, Soltústik Qazaqstan, Qostanai oblystary jáne Ulytaý oblysy) úide balalardyń óliminiń artýy tirkelýde, bul otbasylarmen patronajdyq jumysty kúsheitý qajettigin kórsetedi.
