Foto: ashyq derekkóz
Qazaqstan juqpaly emes aýrýlardan bolatyn ólim-jitimdi azaitý kórsetkishi boiynsha alǵashqy on eldiń qataryna endi, dep habarlaidy Ult.kz 24.kz arnasyna silteme jasap.
Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń Eýropalyq óńirlik biýrosynyń derekterine sáikes, 2025 jylǵa qarai bul kórsetkish tórtten birine qysqarǵan.
Densaýlyq saqtaý ministrliginde mundai nátijelerge aldyn alý sharalarynyń, erte diagnostikanyń jáne sozylmaly aýrýlardy tiimdi emdeýdiń arqasynda qol jetkizilgenin atap ótti. Sonymen qatar eldegi ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 75,4 jasqa jetti.
Dúniejúzilik bank derekterine sáikes, Qazaqstan Ortalyq Aziia elderi arasynda kútiletin ómir súrý uzaqtyǵy boiynsha kósh bastap tur. Sonymen qatar BUU Damý baǵdarlamasynyń Adami damý indeksinde de kórsetkishter jaqsarǵan. Qazaqstan 193 memlekettiń ishinde 60-orynǵa kóterilip, bir jylda 7 satyǵa joǵarylaǵan.
Ólim-jitim deńgeii de tómendep jatyr. Jalpy kórsetkish shamamen 3%-ǵa, al náresteler ólimi 20%-dan asa azaiǵan. Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimetinshe, elimizdegi 18 perinataldyq ortalyqta “bir kúndik emhanalar” jumys isteidi. Munda júkti áielder barlyq qajetti tekserýden bir rette ótedi. Osyndai klinikalardyń qyzmetin qazirdiń ózinde shamamen júz myń qazaqstandyq áiel paidalanǵan.
"Baǵdarlamany iske asyrý nátijesinde uryqtyń týa bitken damý kemistikterin anyqtaý deńgeii 13%-ǵa artty, prenataldyq skriningpen qamtý 8%-ǵa ulǵaidy, damý aqaýlarynan bolatyn náreste ólimi 15%-ǵa, al damý anomaliialarynan týyndaityn bastapqy múgedektik 7,5%-ǵa tómendedi. Bul oń dinamika alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq kómektiń kúsheiýi, neonataldyq skriningterdiń engizilýi, ámbebap patronaj qyzmetiniń jumysy jáne jalpy alǵanda ana men balaǵa kórsetiletin meditsinalyq kómektiń sapasynyń artýy nátijesinde qalyptasty", – dep málimdedi Densaýlyq saqtaý ministrligi.
Sondai-aq, ana ólimi 12%-ǵa azaiyp, tarihi eń tómengi deńgeige jetti. Bul "Analar saýlyǵy" baǵdarlamasynyń nátijesi deidi vedomstvo. Júktilikke sanaly kózqaras 23%-ǵa artty: bul rette áieldiń, qajet bolǵan jaǵdaida erli-zaiyptylardyń densaýlyǵy júktilikten buryn tekseriledi. Joǵary tehnologiialy meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda 22 oblystyq perinataldyq ortalyqta uryqty qorǵaý ortalyqtary quryldy. Olar júkti áielderdi mamandandyrylǵan tekserýler men emdeýge jedel baǵyttaýǵa múmkindik beredi.
