© Photo: weronica0
Qazaqstan Ortalyq Aziia jáne keibir TMD elderi siiaqty sýdy óte kóp tutynady, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
Aquastat málimetinshe, Qazaqstanda 2020 jyly jan basyna shaqqandaǵy sýdyń jalpy kólemi 1,31 myń tekshe metrdi qurady. Iaǵni kúnine bir adamǵa shamamen 3,6 myń litrden keledi, bul - óte úlken kólem.
Túrikmenstan (bir adamǵa jylyna 4,35 myń tekshe metr), Ózbekstan (1,76 myń tekshe metr), Ázerbaijan (1,24 myń tekshe metr), Qyrǵyzstan (1,17 myń tekshe metr) jáne Tájikstan (1,04 myń tekshe metr).
Sýdy Armeniiada (jan basyna shaqqanda 954,7 tekshe metr), Reseide (444,2 tekshe metr) jáne Grýziiada (414,6 tekshe metr) aitarlyqtai joǵary deńgeide tutynady. Ýkraina, Moldova jáne Belarýste kórsetkish tómen boldy.
Onyń ústine sýdy kóp tutynatyn elderdiń barlyǵynda derlik sý tutyný jyldyq dinamika boiynsha tómendese, Qazaqstanda 2020 jyly 2019 jylmen salystyrǵanda 2,7% ósipti.
The International Benchmarking Network for Water and Sanitation Utilities málimetinshe, 2021 jyly álemniń 90 eli arasynda Qazaqstan sýmen qamtamasyz etý boiynsha "eń arzan" úshtikke endi. Bir tekshe metr kran sýynyń quny biz úshin bar bolǵany 0,14 AQSh dollaryn qurady, al tutyný aiyna 15 tekshe metr sheginde.
"Eń arzan" elderdiń qatarynda sýdy kóp tutynýshy Tájikstan (bir tekshe metr sýǵa 0,1 AQSh dollary), Ózbekstan (0,15 AQSh dollary), Ázerbaijan (0,41 AQSh dollary) jáne Resei (0,49 AQSh dollary).
Belarýs pen Ýkrainada sý baǵasy tómen bolǵanymen, tutyný Qazaqstan jáne kórshieldermen salystyrǵanda birneshe ese tómen.
Salystyrý úshin: Daniiada sýdyń quny Qazaqstanǵa qaraǵanda 25 ese qymbat, al tutyný bizde 8 ese joǵary. Shvetsiiada tarif 22 ese joǵary, al tutyný bizde 5 ese joǵary.
Ulttyq statistika biýrosynyń málimeti boiynsha 1 tekshe metr sý biyl qarashada respýblika boiynsha ortasha eseppen 74,21 teńgeni qurady. Iaǵni, aǵyn sýdyń 1 litri 74 tiyn turady. Aitpaqshy, álemniń kóptegen elinen aiyrmashylyǵy, Qazaqstanda aǵyn sýdy ishýge bolady — ol ishýge jaramdy.
Qazaqstanda, sondai-aq Ortalyq Aziia men jalpy TMD elderinde bótelkedegi sý qubyrdaǵy aýyz sýdan birneshe ese qymbat bolsa da, jalpy arzan. Mysaly, meiramhanalarda kólemi 0,33 litr sýdyń bir bótelkesi, Numbeo málimetinshe, QR-da orta eseppen 0,48 AQSh dollary turady. Salystyrý úshin: Shveitsariiada 9 ese, Daniiada 6 ese, Shvetsiiada 4 ese qymbat.
Sý jer betiniń shamamen 70%-yn alyp jatqanyna qaramastan, aýyz sý sonshalyqty kóp emes, tek 3%.
Birikken Ulttar Uiymynyń málimetinshe, milliardtan astam adamnyń sýǵa qoly jetpei otyr, al taǵy 2,7 mlrd adam jyldyń keminde bir aiynda sý tapshylyǵyn sezinedi.
2030 jylǵa qarai álemde sý tapshylyǵy 40%-ǵa jetýi múmkin. Bul Qazaqstanǵa da áser etedi: 2030 jylǵa qarai Qazaqstanda sý tapshylyǵy 15%-ǵa jetýi múmkin.
Sý – shekteýli tabiǵi resýrs, sondyqtan bolashaq urpaq úshin ony uqypty tutynýdy úirený óte mańyzdy.
