Óńdeý ónerkásibiniń negizgi eksporttyq taýarlary – ferroqorytpalar, óńdelmegen myrysh, tazartylǵan mys, ýran, munai gazdary, transformatorlar men akkýmýliatorlar. Al shikizattyq emes eksporttyń 51%-yn metallýrgiia beredi, dep habarlady QR IIDM baspasóz qyzmeti.
Jyl saiyn Qazaqstannyń eksporttyq sebeti orta eseppen 5-6 taýar pozitsiiasyna tolyqtyrylady.
2018 jyly Qazaqstannyń shikizattyq emes eksporty 15,7 mlrd AQSh dollary (2017 jyly 15,6 mlrd AQSh) qurady. Mineraldyq ónimderdiń eksporty 14,6%-ǵa (munai ónimderi, tas kómirden koks jáne jartylai koks, munai bitýmy), mashina jasaý 11%-ǵa, azyq-túlik taýarlary 7,6%-ǵa, himiia ónerkásibi 2,6%-ǵa (tyńaitqyshtar, sary fosfor, polimerler) ósti.
"2018 jyly biz alǵash ret BAÁ naryǵyna ónerkásiptik kólemde bal eksporttai bastadyq ("Paseka" ShQ, ShQO). Budan basqa, Qytai naryǵyna alǵash ret otandyq et (muzdatylǵan qoi eti, BQO "Kýblei" JShS, 20 myń tonna, 96 mln AQSh dollary) jáne qazaqstandyq balmuzdaq ("ShinLain" JShS, somasy 3 mln AQSh dollary). Eksportty damytý jáne ilgeriletý maqsatynda búginde otandyq eksporttaýshylarǵa memlekettik qoldaýdyń túrli qarjylyq jáne qarjylyq emes sharalary kórsetiledi. Jyl saiyn 40-tan astam eksporttaýshy qarjylyq jáne 400-den astam eksporttaýshy servistik qoldaý alady", - dep habarlady QR IIDM basshysy Roman Skliar.
Anyqtamalyq:
2018 jyldyń qorytyndysy boiynsha eksporttaýshylarǵa 107,37 mlrd teńge somasynda qarjylyq qoldaý kórsetildi:
- 90,2 mlrd teńge qabyldanǵan saqtandyrý mindettemeleriniń kólemi;
- Saýdalyq qarjylandyrýǵa 10,26 mlrd teńge;
- Eksportqa deiingi qarjylandyrýǵa 6,91 mlrd teńge.
Qarjylyq qoldaý sharalarynyń operatory "Báiterek" UBH AQ, Qazaqstannyń Damý Banki, "Damý" Qory jáne "Qazaqeksport" AQ bolyp tabylady.
Eksportty jyljytý maqsatynda bólingen qarajat saqtandyrý men kepildik berý kólemin ulǵaitýǵa, kólik shyǵyndaryn óteýge jáne eksporttaýshylarǵa keń servistik qoldaý kórsetýge (kórmeler, marketing, ótkizý naryqtaryn keshendi taldaý jáne sertifikattaýǵa arnalǵan shyǵyndardyń bir bóligin óteý) múmkindik beredi.
Sonymen qatar, ministrdiń málimetinshe, biylǵy jyly eksporttaýshylarǵa daiyn taýarlardy eksporttaý kezinde birinshi ret kólik shyǵyndaryn óteý qarastyrylǵan. Iri ótkizý naryqtarynan alshaqtyqty eskere otyryp, taýardyń ózindik qunyndaǵy tasymaldaý úlesi 30%-ǵa deiingi kórsetkishti quraidy, bul eksporttyq naryqtardaǵy baǵalyq básekege qabilettilikke eleýli áser etedi. Máselen,temir jol (MTJ, lokomotivtik tartqysh jáne júk kommertsiialyq jumystary úshin tarifti tóleý) jáne avtomobil kóligimen (1 km júrgeni úshin 300 teńgeden artyq emes) ónimdi tasymaldaý shyǵyndaryn óteý kózdeledi.
Tutastai alǵanda, eksporttaýshylardy qoldaýdyń qabyldanatyn júielik sharalary 2022 jylǵa deiin shikizattyq emes eksport kólemin 1,5 ese ulǵaitý úshin jaǵdai jasaýǵa múmkindik beredi.
