«Otandastar qory» KeAQ vitse-prezidenti Maǵaýiia Sarbasov sheteldik qazaqtardyń ulttyq qatystylyǵyn anyqtaý máselesin kóterdi, dep habarlaidy QazAqparat.
Onyń aitýynsha, qazir elimizge qonys aýdarǵan jáne shetelden Qazaqstanǵa kóshýdi josparlaǵan qandastardyń «etnikalyq qazaq» ekenin dáleldeý jáne ony qujatpen rásimdeý ózekti másele bolyp otyr.
«Ásirese, Túrkiia, Resei, Aýǵanstan, Pákistan, Saýd Arabiiasy jáne Iran Islam Respýblikasynda turatyn jáne osy elderden kóship kelgen/kóshkisi keletin etnikalyq qazaqtar úshin ózekti problema. Sebebi, bul memleketterdegi azamattardyń tólqujattarynda ulty kórsetilmeidi. Sondyqtan «etnikalyq qazaq» ekenin dáleldeitin qujatty berý mehanizmin durys jolǵa qoimasaq, aldaǵy az ýaqytta olardy «joǵaltyp alý» qaýpi týyndaidy», - dedi M. Sarbasov Otandastar qory janyndaǵy qoǵamdyq komissiia otyrysynda.
Ultynyń «qazaq» ekendigin rastaityn anyqtama – qandas mártebesin, Qazaqstan Respýblikasy azamattyǵyn alýǵa negiz bolatyn eń basty qujat. 1992 jyly 23 qyrkúiekte shyqqan QR Ministrler kabinetiniń №791 qaýlysyna sáikes «Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy» ulty «qazaq» ekendigin rastaityn anyqtama bergen.
«Alaida, №791 qaýly QR Úkimetiniń 2005 jylǵy 9 aqpandaǵy №124 qaýlysymen kúshin joisa da, Qazaqstanǵa kóship kelgen qandastardyń azamattyq alýyna qaýymdastyqtyń anyqtamasy jarai beretin. Bul jumystar 2017 jylǵa deiin zańdy negizi bolmasa da, qalyptasqan praktika retinde jalǵasyp keldi. Qaýymdastyq tarapynan anyqtama berý toqtaǵan soń bul másele qandastar arasyndaǵy qoǵamdyq ahýalǵa áser ete bastady, áleýmettik jelide úlken talqyǵa túsip, rezonans jaǵdailar áli kúnge deiin jalǵasyp keledi. Sebebi, anyqtama bolmaǵandyqtan qandas kýáligin nemese Qazaqstan Respýblikasy azamattyǵyn ala almai júrgender kóp. Arasynda bar qujatyn deldaldarǵa ótkizip, esh qujatsyz qalǵan qandastar da bar», - deidi spiker.
Qoldanystaǵy zańnama boiynsha, Syrtqy ister ministrliginiń konsýldyq qyzmeti shetel azamaty bolyp tanylatyn ulty qazaq azamattarǵa «S10» vizasyn beredi. Atalǵan viza sheteldegi qazaq ókilderine Qazaqstanǵa kóship kelýine múmkindik beredi.
Syrtqy ister ministrliginiń aqparatyna sáikes, sheteldegi konsýldyq qyzmeti ózderine júgingen etnikalyq qazaq azamattarynyń jeti atasyn, rýyn, shyqqan tegin suraý arqyly jáne patriottyq kózqarasyn suhbat barysynda zerdeleý nátijesimen «S10» vizasyn rásimdeidi.
«El Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Táýelsizdik bárinen qymbat» maqalasynda «Sońǵy jyldarda túrli sebepterge bailanysty báseńdep qalǵan qandastar kóshin barynsha qoldap, olardy soltústik jáne shyǵys óńirlerge ornalastyrýdy jandandyramyz» dep atap ótken edi. Osy rette, qandastar kóshin jandandyrý maqsatynda sheteldegi qandastarǵa «ulty qazaq» anyqtamasyn berý tetikterin normativtik-quqyqtyq qujatpen bekitý qajet. Osyǵan bailanysty QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi bul anyqtamany berýdi jergilikti ákimdikter janynan komissiia qurý arqyly júzege asyrý joldaryn qarastyryp jatqanyn jetkizdi. Bul bastamany Otandastar qory men Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy qoldaidy jáne ony jetildirý úshin birqatar mehanizm usynady», - deidi M. Sarbasov.
Spiker respýblikalyq mańyzy bar qala jáne oblys ákimdikteri janynan qurylatyn komissiiaǵa Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy men Otandastar qory ókilderin engizýdi usynyp otyr.
Sonymen birge, shetelden elimizge kóshkisi keletin qandastyń tiisti qujatyn jinaqtap, qonystanatyn aimaǵy boiynsha ákimdik janyndaǵy komissiianyń qaraýyna usynys engizý úshin sheteldegi konsýldarǵa arnaiy ókilettilik berýdi jáne komissiia otyrystaryna konsýldyq ókilderiniń jáne aryz berýshiniń mekendegen elinen onlain rejimde qatysýyn qamtamasyz etý usynyldy.
