«وتانداستار قورى» كەاق ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ ماعاۋييا سارباسوۆ شەتەلدٸك قازاقتاردىڭ ۇلتتىق قاتىستىلىعىن انىقتاۋ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸر ەلٸمٸزگە قونىس اۋدارعان جەنە شەتەلدەن قازاقستانعا كٶشۋدٸ جوسپارلاعان قانداستاردىڭ «ەتنيكالىق قازاق» ەكەنٸن دەلەلدەۋ جەنە ونى قۇجاتپەن رەسٸمدەۋ ٶزەكتٸ مەسەلە بولىپ وتىر.
«ەسٸرەسە, تٷركييا, رەسەي, اۋعانستان, پەكٸستان, ساۋد ارابيياسى جەنە يران يسلام رەسپۋبليكاسىندا تۇراتىن جەنە وسى ەلدەردەن كٶشٸپ كەلگەن/كٶشكٸسٸ كەلەتٸن ەتنيكالىق قازاقتار ٷشٸن ٶزەكتٸ پروبلەما. سەبەبٸ, بۇل مەملەكەتتەردەگٸ ازاماتتاردىڭ تٶلقۇجاتتارىندا ۇلتى كٶرسەتٸلمەيدٸ. سوندىقتان «ەتنيكالىق قازاق» ەكەنٸن دەلەلدەيتٸن قۇجاتتى بەرۋ مەحانيزمٸن دۇرىس جولعا قويماساق, الداعى از ۋاقىتتا ولاردى «جوعالتىپ الۋ» قاۋپٸ تۋىندايدى», - دەدٸ م. سارباسوۆ وتانداستار قورى جانىنداعى قوعامدىق كوميسسييا وتىرىسىندا.
ۇلتىنىڭ «قازاق» ەكەندٸگٸن راستايتىن انىقتاما – قانداس مەرتەبەسٸن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىعىن الۋعا نەگٸز بولاتىن ەڭ باستى قۇجات. 1992 جىلى 23 قىركٷيەكتە شىققان قر مينيسترلەر كابينەتiنiڭ №791 قاۋلىسىنا سەيكەس «دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعى» ۇلتى «قازاق» ەكەندٸگٸن راستايتىن انىقتاما بەرگەن.
«الايدا, №791 قاۋلى قر ٷكٸمەتٸنٸڭ 2005 جىلعى 9 اقپانداعى №124 قاۋلىسىمەن كٷشٸن جويسا دا, قازاقستانعا كٶشٸپ كەلگەن قانداستاردىڭ ازاماتتىق الۋىنا قاۋىمداستىقتىڭ انىقتاماسى جاراي بەرەتٸن. بۇل جۇمىستار 2017 جىلعا دەيٸن زاڭدى نەگٸزٸ بولماسا دا, قالىپتاسقان پراكتيكا رەتٸندە جالعاسىپ كەلدٸ. قاۋىمداستىق تاراپىنان انىقتاما بەرۋ توقتاعان سوڭ بۇل مەسەلە قانداستار اراسىنداعى قوعامدىق احۋالعا ەسەر ەتە باستادى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ٷلكەن تالقىعا تٷسٸپ, رەزونانس جاعدايلار ەلٸ كٷنگە دەيٸن جالعاسىپ كەلەدٸ. سەبەبٸ, انىقتاما بولماعاندىقتان قانداس كۋەلٸگٸن نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىعىن الا الماي جٷرگەندەر كٶپ. اراسىندا بار قۇجاتىن دەلدالدارعا ٶتكٸزٸپ, ەش قۇجاتسىز قالعان قانداستار دا بار», - دەيدٸ سپيكەر.
قولدانىستاعى زاڭناما بويىنشا, سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ كونسۋلدىق قىزمەتٸ شەتەل ازاماتى بولىپ تانىلاتىن ۇلتى قازاق ازاماتتارعا «س10» ۆيزاسىن بەرەدٸ. اتالعان ۆيزا شەتەلدەگٸ قازاق ٶكٸلدەرٸنە قازاقستانعا كٶشٸپ كەلۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتىنا سەيكەس, شەتەلدەگٸ كونسۋلدىق قىزمەتٸ ٶزدەرٸنە جٷگٸنگەن ەتنيكالىق قازاق ازاماتتارىنىڭ جەتٸ اتاسىن, رۋىن, شىققان تەگٸن سۇراۋ ارقىلى جەنە پاتريوتتىق كٶزقاراسىن سۇحبات بارىسىندا زەردەلەۋ نەتيجەسٸمەن «س10» ۆيزاسىن رەسٸمدەيدٸ.
«ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتٸندە جارىق كٶرگەن «تەۋەلسٸزدٸك بەرٸنەن قىمبات» ماقالاسىندا «سوڭعى جىلداردا تٷرلٸ سەبەپتەرگە بايلانىستى بەسەڭدەپ قالعان قانداستار كٶشٸن بارىنشا قولداپ, ولاردى سولتٷستٸك جەنە شىعىس ٶڭٸرلەرگە ورنالاستىرۋدى جانداندىرامىز» دەپ اتاپ ٶتكەن ەدٸ. وسى رەتتە, قانداستار كٶشٸن جانداندىرۋ ماقساتىندا شەتەلدەگٸ قانداستارعا «ۇلتى قازاق» انىقتاماسىن بەرۋ تەتٸكتەرٸن نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق قۇجاتپەن بەكٸتۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ بۇل انىقتامانى بەرۋدٸ جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەر جانىنان كوميسسييا قۇرۋ ارقىلى جٷزەگە اسىرۋ جولدارىن قاراستىرىپ جاتقانىن جەتكٸزدٸ. بۇل باستامانى وتانداستار قورى مەن دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعى قولدايدى جەنە ونى جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن بٸرقاتار مەحانيزم ۇسىنادى», - دەيدٸ م. سارباسوۆ.
سپيكەر رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا جەنە وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸ جانىنان قۇرىلاتىن كوميسسيياعا دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعى مەن وتانداستار قورى ٶكٸلدەرٸن ەنگٸزۋدٸ ۇسىنىپ وتىر.
سونىمەن بٸرگە, شەتەلدەن ەلٸمٸزگە كٶشكٸسٸ كەلەتٸن قانداستىڭ تيٸستٸ قۇجاتىن جيناقتاپ, قونىستاناتىن ايماعى بويىنشا ەكٸمدٸك جانىنداعى كوميسسييانىڭ قاراۋىنا ۇسىنىس ەنگٸزۋ ٷشٸن شەتەلدەگٸ كونسۋلدارعا ارنايى ٶكٸلەتتٸلٸك بەرۋدٸ جەنە كوميسسييا وتىرىستارىنا كونسۋلدىق ٶكٸلدەرٸنٸڭ جەنە ارىز بەرۋشٸنٸڭ مەكەندەگەن ەلٸنەن ونلاين رەجيمدە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ۇسىنىلدى.
