Foto ©️ Tengrinews.kz / Turar Qazanǵapov
Qazaqstan azamattary muragerlikke múlik pen aqsha ǵana emes, sonymen qatar qaryzdardy, onyń ishinde kommýnaldyq tólemder men nesieni de alady. Adam qaitys bolǵannan keiin tólenbegen nesieleri bolsa, ne isteý kerek, ony kim jáne qalai óteýi kerek? Tengrinews.kz tilshisi anyqtap kórdi.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) málimetinshe, murager qaitys bolǵan týysynyń nesiesin alýdan bas tartýǵa quqyly. Alaida, bul jaǵdaida basqa muradan da (bolǵan jaǵdaida) bas tartýǵa májbúr bolady. Óitkeni muranyń bir bóliginen ǵana eskertpe nemese shart aityp, bas tartýǵa zańmen jol berilmeidi. Basqasha aitqanda, úsh bólmeli páterdi muraǵa alyp, bul rette onyń burynǵy iesiniń qaryzyn tóleýden bas tarta almaisyz.
"Eger murager muraǵa kirmeý týraly sheshim qabyldasa, onda ol eshqaida barmaidy jáne óz quqyǵyn málimdememese bolady. Bul jaǵdaida ol eshqandai áreket jasamaýy kerek, iaǵni mura qaldyrýshynyń múlkin paidalaný, kommýnaldyq qyzmetterge aqy tóleý, jóndeý jumystaryn júrgizý jáne t.b. Eger murager bilmesten muraǵa kirý týraly ótinish berip, sodan keiin óz oiyn ózgertken bolsa, onda muraǵa quqyǵy týraly kýálik alǵanǵa deiin notariýsqa muradan bas tartý týraly ótinish berýi kerek. Kýálikti alǵannan keiin muradan tek sot arqyly bas tartýǵa bolady", - delingen agenttiktiń Tengrinews.kz resmi saýalyna bergen jaýabynda.
Eger adam murany qabyldaýǵa sheshim qabyldasa, onda ol mura qaldyrýshynyń qaryzy bar-joǵyn sol notariýs arqyly bile alady. Mańyzdy: nesie berýshiler ádette qaryzdy qaryz alýshy qaitys bolǵan kúni nemese qaitys bolý týraly kýálikti alǵan kúndegi jaǵdai boiynsha toqtatady.
"Osyǵan bailanysty murager, eń aldymen, notariýstan mura qaldyrýshynyń qaryzy bar-joǵyn anyqtap, nesie berýshilerge aiyppul eseptemeýdi jáne ol muragerlik quqyǵyna engenge deiin qaryzdy (qaryzdy) toqtata turýdy talap etetin qaza týraly kýálikti shuǵyl túrde usynýy kerek", - dep keńes berdi QNRDA.
Eger ósiet qaldyrýshy qaitys bolǵannan keiin nesie berýshi aiyppul eseptep qoiǵan bolsa, onda murager qaita esepteýdi talap etýge quqyly, óitkeni qaitys bolý qaryz mindettemelerin buzý bolyp sanalmaidy.
"Eger murager muraǵa kirýge jáne mura qaldyrýshynyń qaryzyn qabyldaýǵa sheshim qabyldasa, onda ol bastapqyda qaryz shartynda kórsetilgen tólem kestesi boiynsha óteitin bolady. Eger oǵan óteý kestesi yńǵaisyz bolsa nemese merziminen buryn tólem jasaǵysy kelse - osy tarmaqtardyń barlyǵyn nesie berýshimen talqylaý qajet", - dep qosty agenttik.
Eger mura qaldyrýshy mindettemeni oryndamaǵan bolsa jáne odan qaryzdy óndirip alý týraly sottyń zańdy kúshine engen sheshimi bolsa, murager bul máseleni nesie berýshimen jeke sheshýi qajet.
Muragerlikke kirispes buryn múliktiń naryqtyq qunyn baǵalaǵan durys.
"Alynǵan málimetter qaryzdyń alynǵan muraǵa sáikestigin anyqtaýǵa múmkindik berip qana qoimai, memlekettik baj salyǵyn esepteý úshin de paidaly bolady", - dep atap ótti vedomstvo.
Eger qaitys bolǵan adamnyń ósiet boiynsha da, zań boiynsha da muragerleri bolmasa nemese olardyń barlyǵy muradan bas tartsa, onda ol ielikten shyǵarylǵan múlik bolyp tanylady jáne ol kommýnaldyq menshikke ainalady.
