© Photo: QR Parlamenti baspasóz qyzmeti
Májilis depýtaty Edil Jańbyrshin shetelden qaitarylǵan aktivterdi el igiligine paidalaný máselesin ashyq qaraýdy usyndy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Halyqaralyq reitingter boiynsha, Qazaqstan kapitaldyń turaqty túrde shetelge jylystatylýy jóninen álemdegi 20 eldiń qataryna kiredi. Kóptegen sarapshynyń boljamy boiynsha sońǵy otyz jyl ishinde Qazaqstannnan 200 mlrd AQSh dollary syrtqa shyǵarylǵan. Bul – Ulttyq qordaǵy qarjydan tórt esedei joǵary. Bolashaqta salynatyn áleýmettik nysandar men óndiris oshaqtaryn, sonymen qatar óńirlerimizdiń turǵyndaryn turaqty túrde úzdiksiz sý, tok, jylýmen qamtamasyz etý ózekti», - dedi Edil Jańbyrshin Májilis otyrysynda depýtattyq saýal joldai otyryp.
Onyń málimdeýinshe, BAQ arqyly belgili bolǵandai jýyrda 837,4 milliard teńge qaitarylǵan. Bul az qarjy emes. Sebebi jańa joǵaryda aitylǵan tórt qalanyń iri energetikalyq ortalyqtaryn jóndeýge biýdjet rezervinen 21,5 mlrd teńge jumsalǵan.
«Elge qaitarylǵan qarjyny tek áleýmettik nysandarǵa jumsap qoimai, ekonomikalyq jobalarǵa jatatyn - strategiialyq nysandardy aiaǵynan turǵyzýǵa, onyń ishinde energetika obektilerin salýǵa jáne tozyǵy jetken jabdyqtar men jelilerdi jańalaýǵa jumsaý qajet. Bul eldiń energetikalyq qaýipsizdigin arttyrady, biýdjet qarjysyn únemdeidi, eń bastysy tarifti kóterip halyqty qinamaimyz», - deidi ol.
Halyq qalaýlysy kótergen taǵy bir mańyzdy jait – jumyssyzdyq beleń alǵan óńirlerde jańa kásiporyndardy ashýǵa osy aktivterdi paidalaný. Atap aitqanda, metaldy tereń óńdeý, munai-gaz jáne kómir himiiasy, aýyr mashina jasaý, ýrandy konversiialaý jáne baiytý, avtobólshekter jáne tyńaitqyshtar shyǵarý siiaqty baǵyttarǵa nazar aýdarǵan jón.
Depýtat aktivterdi ishki naryqta ainaldyryp, zaýyt, fabrika salýǵa jumsaýdy usyndy. Aitýynsha, sol kezde óńdeý salasy damidy, jergilikti qurylys materialdaryn shyǵarylyp, importtyq taýarlar men qyzmetterdi oqshaýlaýǵa múmkindik beredi.
Sol siiaqty biliktiligi joǵary mamandarǵa suranys kóbeiedi, jańa jumys oryndary ashylady, óńirlerdiń salyq bazasy artady jáne basqa da mýltiplikativtik nátijege qol jetedi.
«Qaitarylǵan qarjylar ekonomikalyq turǵydan oń nátije beretin, halyqtyń ál-aýqatyn kóteretin baǵyttarǵa jumsalsa tiimdi bolady. Bul ádil sheshim bolar edi. Sonymen qatar qaitarylǵan qarjylar men aktivterdiń kólemin jáne olardyń qaida jumsalyp, kimder igerip jatqanyn azamattyq qoǵam bilip, barlyq taraptan qatań baqylaý bolýy kerek. Sondyqtan osy máselege qatysty barlyq málimet arnaiy internet saitta ashyq jariialanyp, ár qazaqstandyq kez kelgen ýaqytta kórip otyrýy tiis», - dedi Jańbyrshin.