«Qairat» fýtbol klýbynyń reseilik legioneri Andrei Arshavin óz eliniń sporttyq basylymdarynyń birine bergen suhbatynda Qazaqstandy «eto je pochti Rossiia» depti...
Til jáne kelisim-shart
Keshe túnde sportsdaily.ru saitynda Andrei Arshavinniń suhbaty jaryq kórdi. Onda 35 jastaǵy fýtbolshy «Siz qazir Qazaqstandy mysalǵa aitqanda, Shveitsariiaǵa aýystyrar ma edińiz, eger de “Grasshopper” nemese “Bazel” sekildi klýbtardyń birinen usynys tússe» degen suraqqa bylai dep jaýap bergen:
– Ái, qaidam. Shynymdy aitsam, oryssha sóilemeitin basqa elge aýysqym kelmeidi. Bul turǵyda, Qazaqstan týra Resei sekildi deýge de bolady. Sondyqtan maǵan sonda (Qazaqstanda) – óte jaily.
Árine, jasy kelip qalǵan fýtbolshynyń endi «mai shelpekten» aiyrylǵysy joq. Basqa elde sol memlekettiń tilin úirený kerek. Sol eldiń diline boisuný kerek. Tipti keibir elderde fýtbolshynyń kelisim-shartynda bul airyqsha atalyp ótedi. Máselen, “jarty jyldyń ishinde jergilikti tildi úirenip alýy kerek” dep.
Al bizde she? Qai fýtbolshynyń kelisim-shartynda “jarty jyldyń ishinde qazaqtyń, quryǵanda 10 sózin jattap alýyńyz kerek” dep jazylǵan?! Eshbir! Bizde bári – oryssha.
Alysqa barmai-aq, sol «Qairatty» alaiyq. Almaty klýbynda ulttyq naqyshta ne bar? Sheteldik fýtbolshylaryna arnalyp, ulttyq salt-dástúrimizdi dáripteý jáne nasihattaý barysynda qandai da bir jumystar júrgizile me? Kúmánim bar...
«Qairat» klýbynda elde joq tamasha baza bar. Qazirgi zaman úlgisinde salynǵan. Sol bazanyń bólmeleriniń esikterindegi jazýlar qazaq tilinde me? Qazaqsha qandai sózder jazylǵan? Arshavin «Qairatta» júrip qazaq tilin esti ma eken, ózi?..
Klýb basshysy ýáde bergendei edi...
Oraiy kelgende, tilge qystyra keteiik, osydan bir jyl buryn «Qairattyń» úr jańa sýperbazasy resmi túrde ashyldy. Saltanatty túrdegi ashylý rásimine laýazymdy tulǵalar men áigili qairatkerler, qazaq fýtbolynyń igi jaqsylary shaqyryldy.
Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baibek óz sózin qazaq tilinde bastap, ári óz oiyn negizineen memlekettik tilde jetkizip, ana tilimizdi qurmetteitin qaýymdy riza qyldy. Odan keiin QR mádeniet jáne sport ministriniń Sport jáne deneshynyqtyrý komitetiniń tóraǵasy Elsiiar Qanaǵatov ta qazaqsha sóilep, sodan keiin ǵana orysshaǵa oiysty.
Úshinshi bolyp, «Qairat» fýtbol klýby Baiqaýshy keńesiniń tóraǵasy, aýyzeki tilmen aitqanda, osy klýbtyń qojaiyny Qairat Boranbaev sóz sóiledi. Ókinishke qarai, klýb basshysy birden oryssha bastady. Ana tilimizde bir aýyz sóz aitpady, jaq ashpady.
Odan keiin jýrnalisterge arnalǵan baspasóz jiyny ótti. Bastan-aiaq – oryssha, árine. Mundai qýanyshta basshynyń kóńil-kúiin túsirmeýdi oilap, BAQ ókilderine arnalǵan basqosý aiaqtalǵan soń Qairat Sovetaiulyna «komanda qashan qazaqsha sóileidi» dep suraqty tótesinen qoiǵan edim. Sonda klýb basshysy «sóileidi, áli!» dep kesimdi túrde jaýap bergen...
Ókinishke qarai, bir kezderi iisi qazaq «Qairatym» dep úzdikken komanda áli ana tilinde sóiler emes. Ánurany da oryssha siiaqty. Árine, munyń bárin kórip-bilip otyrǵan Arshavin siiaqtylar endi «Kazahstan – eto je pochti Rossiia» demegende qaitsin!
Aitpaqshy, kóktemde «Qairat» fýtbol klýby taǵy da baspasóz jiynyn ótkizipti. Jańa maýsym aldyndaǵy jiylysta sol kezdegi komandanyń bas bapkeri A.Borodiýk sálemi men sóziniń álqissasyn qazaq tilinde bastapty. Sony keibir áriptesterim Astanada júrgen maǵan súiinshi suraǵandai bolyp jetkizdi. Rahmet, sizge Aleksandr Genrihovich!
Fýtbolymyzdyń qazaqy bolmysy joqqa tán
Túsinbeimin. Áli túsine almai júrmin. Nege bizdiń orys tildi sporttyq basylymdar Arshavin sekildi reseilikterge úiir (Sychev, Titov, Tihonov, Verettennikov, Beschastnyh, Krasnojan jáne t.b.). Solardyń otyryp-turǵandary men árbir sózderin terip júretindei...
Bul da «eto je pochti Rossiia» degen sózdiń (uǵymnyń) keri emes pe? Negizi, qazaq fýtbolynyń damýyna óz úlesterin qosyp júrgen basqa sheteldikter az emes qoi. Máselen, jastar arasyndaǵy álem chempiony Nemania Maksimovich bizdiń elde dop teýip júr. Bolgariia bapkeri Stanimir Stoilov qazaq klýbymen Chempiondar ligasynyń da, Eýropa ligasynyń da toptyq kezeńine shyqty.
Jerar Goý eki jyl boldy, surmergender tiziminde aldyna jan salar emes. Roher Kanias, Patrik Tvýmasi, Marin Anichich sekildi oiynshylar halyqaralyq arenada bizdiń eldiń klýbynyń namysyn jyrtyp júr. Nenad Erich tipti Qazaqstan azamattyǵyn aldy. Kezinde Aldin Djidich te bizdiń tólqujatymyzdy alǵan. Mundai fýtbolshylar az emes.
Qalai desek te, fýtbolymyz tek orys tildi bolyp tur. Namysymyzǵa tiedi-aq. Desek te, shynymen de «eto je pochti Rossiia» siiaqty ma?! Ókinishti... óte ókinishti...
Nurǵazy SASAEV,
sportsffa.kz
“Qairat” pochti Reseidiń klýby ma?