QR UB Aqsha-kredit saiasaty departamentiniń direktory Jandos Shaimardanov 2021 jyldyń IV toqsanyndaǵy kásiporyndar monitoringiniń nátijesin málimet berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
2021 jyldyń IV toqsanynda saýalnamaǵa 3334 kásiporyn qatysty, olardyń ishinde 1578 iri jáne ortasha kásiporyn boldy. Monitoring qorytyndysy boiynsha, naqty sektorda ekonomikalyq belsendiliktiń qalpyna kelý protsesi jalǵasyp kele jatqany baiqalyp otyr. Daiyn ónimniń, shikizat pen materialdar baǵasynyń ósý qarqyny azdap baiaýlady, sondai-aq aktivter men ainalymdaǵy qarajattyń qozǵalysy qarqyn alǵan sátte daiyn ónimge suranys ósti.
Kásiporyndarda óndiris qýatynyń júktemesi aitarlyqtai ózgergen joq, júktemeniń ortasha salmaqtalǵan deńgeii 54,2% (III toqsanda – 54,0%) boldy. Óndiris kóleminiń ósý qarqyny baiaýlady, alaida diffýziialyq indeks (budan ári – DI) burynǵydai oń aimaqta tur (50,7). Kásiporyndardyń daiyn ónimine suranys óskeni baiqalady, indeks 50,6-dan 52,5-ǵa deiin ósti. Taýarlardy óndirý (54,1) jáne qyzmet kórsetý (50,8), taý-ken (56,3) sektorlarynda jáne óńdeý ónerkásibinde (55,2) kórsetkish jaqsardy.
Jalpy ekonomika boiynsha, kásiporyndarda ónim baǵasynyń ósý qarqyny azdap baiaýlady, DI 61,5 qurady. 2022 jyldyń I toqsanynda kásiporyndar daiyn ónim baǵasynyń ósý qarqyny baiaýlaidy dep kútedi.
Kásiporyndardy kreditteýmen bailanysty jaǵdai birshama jaqsardy. IV toqsanda saýalnamaǵa qatysqan kásiporyndardyń 17,2% (III toqsanda 18,0%) bankke kredit alýǵa ótinish berdi, olardyń 98,8% (III toqsanda 96,5%) kredit aldy. Kásiporyndardyń kópshiligi (81,1%) kreditti ainalym qarajatyn (materialdar, shikizat, jartylai daiyn ónimder jáne t.b. satyp alý) qarjylandyrýǵa tartty.
Burynǵydai kásiporyndar Qazaqstan ekonomikasynyń jai-kúii biznes júrgizýge kedergi keltiretinin aitady. Buny saýalnamaǵa qatysqan kásiporyndardyń 35,5%-y rastady. Basqa kedergiler: básekelestik (29,0%), salyq deńgeii (22,4%); ónimge degen suranys (21,9%); bilikti mamandardyń jetispeýi (19,0%). Mańyzdylyǵy boiynsha qarjylandyrýǵa qoljetimdilik 9-orynda (10,9%) tur.
Naqty sektor kásiporyndaryna júrgizilgen saýalnamanyń jiyntyq baǵasyn bildiretin kompozittik ozyńqy indikatordyń (KOI) serpini naqty sektorda ekonomikalyq belsendiliktiń qalpyna kelip jatqanyn kórsetti, KOI 100,4-ge deiin ósti. 2022 jyldyń I toqsanynda ekonomikalyq belsendilik toqtaýsyz artady dep kútiledi (kútýler boiynsha KOI 100,2 boldy).
