Qasietti Ramazan aiy bastaldy

Qasietti Ramazan aiy bastaldy

Búgin Islam álemi úshin qasietti, berekege toly, on eki aidyń sultany sanalatyn Ramazan aiy bastaldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".

Biyl oraza 24 sáýir, juma kúni bastaldy. Mamyr aiynyń 19-ynan 20-syna qaraǵan tún - qasietti Qadir túni. Biyl pitir sadaqa jan basyna 370 teńgeden belgilendi.

Aita keteiik, koronavirýs infektsiiasyna bailanysty elde tótenshe jaǵdai jariialanyp, biyl osy Ramazan aiyndaǵy dástúrli sharalarǵa birshama shekteýler engizildi.

«Ózderińiz bilesizder, elimizde jariialanǵan tótenshe jaǵdaiǵa bailanysty meshitte jamaǵatpen oqylatyn namazdarǵa ýaqytsha shekteý qoidyq. Ár azamattyń ómiri men densaýlyǵy qymbat qundylyq bolǵandyqtan, juqpaly indettiń aldyn alý úshin osyndai sheshim qabyldaýǵa májbúr boldyq. Árine, bul – ýaqytsha synaq. Alaida jamaǵat namazy úshin meshit esigi jabylǵanymen, saýap pen izgilik esikteri eshqashan jabylmaidy. Qasietti hadis-sharifte aitylǵandai, musylmannyń nieti amalynan qaiyrly», - dedi Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń tóraǵasy Naýryzbai qajy Taǵanuly.

Osy oraida QMDB qasietti Ramazan aiynda indettiń taralýynyń aldyn alý maqsatynda, karantin merziminde taraýyq namazy meshitterde jamaǵatpen oqylmaitynyn málimdedi. Árkim taraýyq namazyn óz shańyraǵynda otbasy múshelerimen oqýyna keńes berildi. Sonymen qatar, meshitterde, dámhanalarda, qoǵamdyq oryndarda jáne basqa da mekemelerde jinalyp, aýyzashar berý ýaqytsha toqtatylatyny aityldy. 

Bas múfti qazirgi jaǵdaiǵa qarai, oraza ustaǵan adamdarǵa aýyzashar berýde tiisti qaiyrly amaldardy júzege asyrýǵa shaqyrdy. Bul turǵyda meiramhanalarǵa tapsyrys berip, aýyzy berik adamdarǵa tamaq taratý, áleýmettik jaǵdaiy tómen otbasylarǵa azyq-túlik taratý arqyly aýyz ashtyrý, aýyzasharǵa jumsalatyn shyǵyndardy oraza ustaǵan adamdarǵa qarjylai berý sekildi amaldardy usyndy.

Budan bólek, tótenshe jaǵdaiǵa bailanysty Ramazan aiynda beriletin pitir sadaqa men zeketti mobildi qosymshalar arqyly aýdarýǵa bolady.

Oraza tutý - igi musylman qaýymynyń bes paryzynyń biri. Jalpy «oraza» sóziniń maǵynasy - bir nárseden alystaý, belgili bir ýaqyt aralyǵynda iship-jeýden, nápsi qalaýlarynan tyiylý degendi bildiredi. 

Orazaǵa niet: «Alla Taǵalanyń razylyǵy úshin tańnan kún batqanǵa deiin múbárak Ramazan aiynyń orazasyn ustaýǵa niet ettim». 

Aýyzashar duǵasy: «Jaratqan Iem! Seniń razylyǵyń úshin oraza ustadym, Saǵan iman keltirdim, Saǵan táýekel ettim, Sen bergen rizyq-nesibeńmen aýyz ashtym. Ýa, keshirimdi Alla! Meniń aldyńǵy jáne sońǵy kúná-kemshilikterimdi keshire gór!» 

Jamaǵat nazaryna Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń málimetteri negizinde Oraza aiynda mán berer málimetterdi usynamyz: 

- Pitir-sadaqany Ramazan aiynyń basynan Ait namazyna deiin berýge bolady. Elimiz boiynsha ár adamǵa 370 teńge. 

- Pitir-sadaqadan túsken qarajat esebinen múgedekter men qarttarǵa, jesir áielder men jetimderge, áleýmettik turmysy tómen otbasylarǵa qaiyrymdylyq kómek kórsetiledi.

- Júkti, omyraýda balasy bar áielderge, jolaýshylarǵa, naýqas jandarǵa oraza ustaý - paryz emes. 

- Saparda júrgenderge oraza ustamaýǵa bolady. Biraq basqa kúnderde sanyn toltyryp, aýyz bekitedi. Eger sapar qiyndyq týǵyzbasa, abzaly - aýyz bekitý. 

Ramazan aiyndaǵy oraza ustaýdyń óńirler boiynsha kestesi.