Qazaqstanda «Qarataý-2017» jedel-strategiialyq oqý-jattyǵýy sátti aiaqtaldy. Qyrkúiektiń 12-si men 21-i aralyǵynda ótkizilgen bul oqý-jattyǵýdyń barysyna sholý jasaǵandy jón sanadyq.
Jaýyngerlik ázirlikke keltirildi
Qyrkúiektiń 12-si kúni QR Qarýly Kúshterinde «Qarataý – 2017» jedel-strategiialyq oqý-jattyǵýy bastaldy. QR Qorǵanys ministri general-polkovnik Sáken Jasuzaqovtyń buiryǵy boiynsha Qarýly Kúshter men ásker tekteri barlyq túrleriniń quramalary men bólimderi jaýyngerlik ázirliktiń joǵary dárejesine keltirildi.
Atalmysh is-sharanyń maqsaty áskerlerdiń jaýyngerlik ázirligin jáne belgilengen merzimde arnalýy boiynsha olardyń tapsyrmalardy oryndaý qabilettiligin tekserý bolyp tabylady. «Qarataý – 2017» jedel-strategiialyq oqý-jattyǵýyna shyǵys, ońtústik-shyǵys, ońtústik jáne batys óńirlerinde ornalasqa quramalar men bólimder tartyldy. Oqý-jattyǵýǵa barlyǵy 10 myńǵa jýyq áskeri qyzmetshi, 1500-den asa birlik jaýyngerlik tehnika, 40-tan asa ushaq pen tikushaq, sondai-aq Áskeri-teńiz kúshteriniń korablderi qatysty.
Jaýyngerlik ázirlikke keltirilgennen keiin áskeri basqarý organdary oqý-jaýyngerlik tapsyrmalaryn alyp, belgilengen aýdandarǵa bólimshelerdi jedel almastyrýǵa kiristi. Bul rette áskerlerge beitanys jerde áreket etýge týra keldi.
Oqý-jattyǵýdyń túpki oiy boiynsha kúrdeli jedel-taktikalyq jaǵdai qarastyrylǵan. Ol arqyly qolbasshylarǵa anaǵurlym maqsatqa sáikes sheshim qabyldaý, al bólimder men bólimshelerge urys alańynda shartty qarsylasqa sheber turǵyda tótep berý qajet bolady. Qorǵanys ministriniń buiryǵyna sáikes «Qarataý – 2017» oqý-jattyǵýyna jetekshilik etý Qorǵanys ministriniń birinshi orynbasary – QR QK Bas shtabynyń bastyǵy general-leitenant Murat Maikeevke tapsyryldy.
«Atalmysh oqý-jattyǵýdyń ereksheligi 4 baǵytta áskerlerdiń iri toptamasyn bir ýaqytta basqarý, Qarýly Kúshter, ásker tekteri, jaýyngerlik jáne materialdyq-tehnikalyq qamtamasyz etý bólimderi barlyq túrleriniń ózara is-qimyl jasaýy, sondai-aq áskeri barlaý kúshteri men quraldarynyń múmkindikterin tekserý bolyp tabylady», - dedi oqý-jattyǵý jetekshisi general-leitenant Murat Maikeev.
Beitanys jerde áreket etti
Qazaqstan aýmaǵyndaǵy «Qarataý – 2017» jedel-strategiialyq oqý-jattyǵýynyń jalǵasyp jatqan kezeńinde áskerler shartty daǵdarys aýdandaryna jyljýǵa kiristi. Oqý-jattyǵý barysynda ártúrli baǵyttardan zańsyz qarýly quralymdardyń elimizdiń aýmaǵyna ený stsenarii oinatyldy.
Almaty men Jambyl oblysynyń eki jetýge joly qiyn aýdandarynda shartty qarsylas óńir men elde jaǵdaidy ári qarai turaqsyzdandyrý maqsatynda bekinip aldy. Dabyl boiynsha áskerler kóterilgennen keiin birneshe saǵat ótken soń daǵdarys aýdandaryna irgeles ornalasqan aýmaqqa armiialyq aviatsiiany qoldana otyryp, qarsylas týraly málimetterdi jinaqtap, biriktiretin, sondai-aq negizgi kúshterdiń shyǵarylýy men óristetelýin qamtamasyz etetin barlaý bólimsheleri túsirildi. Qarýly Kúshterdiń quramalary men bólimderi qarýly shielenisti oqshaýlaý jóninde tapsyrma alyp, udaiy ornalasý pýnktterinen daǵdarys aýdandaryna birneshe júzdegen shaqyrymǵa marsh jasady.
««Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerleri jol men temirjol qatynastarynyń jelisin paidalana otyryp, quramdastyrylǵan tásilmen aýysyp otyrady. Desanttyq-shabýyldaý bólimderi men bólimsheleri daǵdarys aýdandaryna jaýyngerlik tehnikada attanady. Qozǵalý baǵdarlary qolbasshylardyń sheshimimen aiqyndalǵan jáne marsh barysynda jasyrynýshylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etedi», - dedi oqý-jattyǵý barysynda Bas shtaby bastyǵynyń birinshi orynbasary general-maior Rýslan Shpekbaev.
Áýe desanty túsirildi
Daǵdarys aýdandaryna irgeles ornalasqan aýmaqta áskerlerdiń is-qimyldaryn qamtamasyz etý úshin bir ýaqytta 200-den asa adamdy quraityn taktikalyq áýe desanty túsirildi. Sátti túsirýden keiin desanttyq-shabýyldaý batalony biik jerge ornalasyp, ári qarai motoatqysh jáne tankti bólimshelerdiń óristetilýi úshin jerdiń baqylaýyn júzege asyrdy. Oqý-jattyǵýǵa aviatsiia belsendi túrde tartylǵanyn aita ketý qajet. Birinshi kezeńde S-295 áskeri-kólik aviatsiiasynyń ushaqtary jeke quramdy jedel almastyrýdy oryndady.
«Búgingi basqarý pýnktteri barlyq qajetti bailanys túrlerimen jabdyqtalǵan, búrkemeleý men qorǵalýdyń jetkilikti deńgeiine ie. Bul uzaq ýaqyt boiy avtonomdyq jumysty júrgizýge múmkindik beredi. Oqý-jattyǵý barysynda qolbasshylar men komandirlerdiń qalyptasqan jaǵdaidy jyldam baǵalap, anaǵurlym maqsatqa sai sheshim qabyldaý sheberlikterine erekshe kóńil bólinedi. Sheshim qabyldaý kezindegi jedeldilik baǵynysty áskerlerge jaýyngerlik is-qimyldarǵa is júzindegi daiyndyqty, al sheshim qabyldaýdyń maqsatqa sáikestiginen túpki nátijede operatsiianyń sátti ótýi bailanysty», - dep Bas shtaby bastyǵynyń birinshi orynbasary general-maior Rýslan Shpekbaev túsinikteme jasady.
Tolyq barlaýdy júrgizdi
«Qarataý-2017» oqý-jattyǵýy barysynda barlaý bólimsheleriniń kúshteri men quraldary shartty qarsylas ornalasqan aýdandardy tolyq barlaýdy júrgizdi. Bólimsheler shartty qarsylas ornalasqan aýdandardy oqshaýlaý úshin bekinisterge turaqtady. Negizgi kúshterdiń belsendi is-qimyldary aldynda arnaiy operatsiialardyń bólimsheleri zańsyz qarýly quralymdardyń anaǵurlym mańyzdy obektilerin barlaý men joiýdy uiymdastyrdy.
Aviatsiiany baǵyttaý toby 6000 metrden parashiýttik tásilmen desanttady. Mundai biiktik qondyrý kezinde baiqalmaýǵa múmkidik berdi. Al, arnaiy ottegi jabdyǵy men ekipirovka áskeri qyzmetshilerge dem alýdy jáne úlken biiktikterde tómen temperatýra men jelden qorǵanýdy qamtamasyz etti.
Jańa úlgidegi «Skylark» ushqyshsyz ushý apparattary túngi jaǵdailarda nysanalardy aiqyndady. Óz kezeginde, «Wing Loong» barlaý soqqy jasaityn ushqyshsyz ushý apparattary ózdiginen baqylaýdy júrgizdi jáne shynaiy ýaqyt rejiminde anyqtalǵan qarsylasty zymyrandarmen joidy.
«Búginde Arnaiy operatsiialar kúshteri joǵary dáldikte barlaýdy júrgizýge jáne qarsylasty joiýǵa múmkindik beretin zamanaýi qarý-jaraqpen jaraqtandyrylǵan. Jańa joǵary tehnologiialyq quraldar áskeri qyzmetshilerdiń bailanyssyz jaýyngerlik is-qimyldardy júrgizýdi qamtamasyz etedi, jeke quramdy saqtap qalýǵa, sondai-aq qysqa merzimde jaýyngerlik tapsyrmalardy oryndaýǵa múmkindik beredi, - deidi 36814 áskeri bóliminiń komandiri polkovnik Bolat Jorabaev.
Áskerler qolbasshylary qabyldaǵan sheshimderge sáikes shartty daǵdarys aýdandaryna motoatqysh, tankti, desanttyq-shabýyldaý jáne artilleriialyq bólimshelerdiń negizgi kúshteri kelgenin aita ketý qajet.
Teńizshiler kemeni «bosatty»
«Qarataý – 2017» oqý-jattyǵýy sheńberinde Kaspii teńiziniń qazaqstandyq sektorynda áskeri teńizshiler de korabldiń diversiiaǵa qarsy qorǵanysy máselelerin pysyqtady.
«Qarataý – 2017» oqý-jattyǵýyna sáikes zańsyz qarýly quralymdar ókilderiniń korabldi basyp alý epizody oinatyldy. Áskeri-teńiz kúshteriniń jaýyngerlik júzýshilerinen quralǵan bólimshe Qazaqstan Respýblikasy áleýetti vedomstvolarynyń arnaiy maqsattaǵy bólimshelerimen ózara is-qimyl jasaýda basyp alynǵan kemeni bosatý jáne shartty lańkesterdi joiý jóninde operatsiia ótkizdi.
Áskeri-teńiz kúshteriniń bas qolbasshysy vitse-admiral Jandarbek Janzaqov «Zamanaýi soǵys pen qarýly janjal tájiribesi bizden jaýyngerlik oqýdy teńizge shyǵý men jaýyngerlik oq atýlardyń dástúrli úlgilerinde ǵana qajet etpeidi. Búginde biz qarsylastyń kez kelgen «shabýylyna» daiyn bolýymyz kerek», - dep atap ótti.
Shartty daǵdarys aýdanyn oqshaýlady
Qolbasshynyń sheshimine sáikes motoatqysh jáne tankti bólimsheler bastapqy aýdandardan shyǵyp, shartty daǵdarys aýdanyn oqshaýlap, ári qaraiǵy is-qimyldar úshin bekinisterge jaiǵasty. Qazaqstanda ótip jatqan «Qarataý – 2017» jedel-strategiialyq oqý-jattyǵýy barysynda barlaý bólimsheleri men Arnaiy operatsiialar kúshteriniń is-qimyldarymen negizgi kúshterdi óristetý úshin qajetti jaǵdai jasaldy. Alynǵan jedel málimetter negizinde oqý-jattyǵý basshylyǵy jaǵdaidy baǵalap, shartty zańsyz qarýly quralymdardyń is-áreketiniń yqtimal sipatyn aiqyndady.
«Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵy áskerleriniń qolbasshysy general-maior Murat Qusaiynov daǵdarys aýdanynda arnaiy áskeri operatsiiany júrgizý týraly sheshim qabyldady. Atys shepterine artilleriia jaiǵasty. Arnaiy áskeri is-qimyldar barysynda jaýyngerlik qamtamasyz etýge erekshe kóńil bólindi. Ushqyshsyz ushý apparattaryn qoldana otyryp, táýlik boiy shartty qarsylasty barlaý júrgizildi. RHBQ beketteri radiatsiialyq, himiialyq jáne biologiialyq jaǵdaidy baqylaýdy júzege asyrdy. Jaýyngerlik kúzetý qarsylastyń kenetten shabýyl jasaý múmkindigin, al pozitsiialardy injenerlik jabdyqtaý men jedel búrkemeleý atys quraldarynyń áser etýinen jasyrynýshylyq pen qorǵalýdy qamtamasyz etti.
«Oqý-jattyǵý qolda bar kúshter men quraldardy barynsha tarta otyryp ótýde. Motoatqysh, tankti, artilleriialyq bólimsheler men aviatsiianyń is-qimyldary biryńǵai nietpen biriktirilgen jáne daǵdarys aýdanynda shartty qarsylasty oqshaýlaý men joiýǵa baǵyttalǵan, - dedi oqý-jattyǵý basshylyǵy shtabynyń bastyǵy general-maior Ádilbek Aldabergenov.
«Qarataý-2017» sátimen aiaqtaldy
Jalpy oqý-jattyǵýda birqatar mańyzdy máseleler pysyqtaldy. Atap aitqanda, birneshe operatsiialyq baǵyttarda basqarýdy uiymdastyrý, sondai-aq túrler men ásker tekteri arasyndaǵy ózara is-qimyl, shaǵyn biiktikterde parashiýtterdi asha otyryp, úlken biiktikterden túngi kórý aspaptaryn paidalana otyryp, arnaiy jabdyqpen jeke quramnyń desanttaýy, túngi jaǵdailarda maidandyq jáne armiialyq aviatsiiany keltirý, ushqyshsyz ushý apparattary, artilleriia jáne aviatsiia bólimsheleri quramynda óńirlik qolbasshylyqtyń jaýyngerlik barlaý-basqarý júiesin qurý jáne qoldaný. Oqý-jattyǵýdyń maqsatyna qol jetkizildi, qaýipsizdik sharalarynyń buzylýy oryn alǵan joq.
