QR Aýyl sharýashylyǵy ministri Erbol Qarashókeev jeke qosalqy sharýashylyqtardaǵy jaiylym tapshylyǵynyń kólemi qansha ekenin aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Eldi mekenderdiń jaiylym alqaptarynyń alańy - 21 mln gektar. Stastistikalyq derekter boiynsha, 2021 jyldyń basynda jeke qosalqy sharýashylyqtarda jaiylatyn aýylsharýashylyq janýarlardyń 66,2 shartty basy boldy. Ministrdiń buiryǵymen jaiylymdardyń jalpy alańy túsetin júktemeniń shekti jol beriletin normavtiteri bekitildi. Ol boiynsha jeke qosalqy sharýashylyqtarǵa mal jaiý úshin 43 mln gekter jaiylym qajet. Tiisinshe jaiylymdardyń eseptemelik tapshylyǵy 22 mln gektardy quraidy. Sonymen qatar, uiymdastyrylǵan sharýashylyqtardyń jaiylymdyq alqaptarmen qamtamasyz etilýine taldaý júrgizildi. Máselen aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerinde aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń 4,7 mln shartty mal basy bolǵan edi. Olar úshin bekitilgen normavtiter boiynsha 35 mln gektar jaiylym qajet. Bul rette uiymdastyrylǵan sharýashylyqtarǵa qazir 76 mln gektar bekitilip berildi. Iaǵni, jaiylymdardyń eseptemelik rezervi 41 mln gektardy quraýy múmkin», - dedi ministr.
Vedomstvo basshysy bul tapshylyqty uiymdasqan sharýashylyqtardyń ieliginde paidalanylmai jatqan alqaptarmen joiýǵa bolatynyn aitady.
Biraq ondai jerdiń kóbi tym shalǵaida jatyr.
«Uiymdasqan sharýashylyqtarda 41 mln gektar jaiylym bos jatyr. Osy paidalanylmai jatqan jaiylym alqaptaryn uiymdasqan sharýashylyqtardan alyp, jeke qosalqy sharýashylyqtardyń qajettiligine berýge bolady. Biraq bul máseleni sheshýdiń tarihi da, júielik te sipaty bar. Shartty jer úlesteri, halyqqa berilgen jer pailarymen bailanysty máseleler bar. Uiymdasqan sharýashylyqtardyń kóbiniń jeri halyqtyń jer paiynan quralǵany jasyryn emes. Sonda is júzinde zańdy tulǵalardyń halyqtyń jer paiynyń esebinen qurylǵan jaiylym alqaptarynda ne jergilikti turǵyndardyń jeke maly jaiylady, ne múlde qoldanylmaidy. Eń bastysy, ondai jerler aýyldyń ózinen óte qashyqta jatyr. 2019 jyly qajetti jaiylym kólemi 50 mln gektar bolsa, 2022 jyldyń qańtaryndaǵy jaǵdai boiynsha tapshy jerdiń kólemi 29 mln gektardan 22 mln gektarǵa deiin qysqarǵan», - dedi Erbol Qarashókeev.
Sondai-aq, ol 2017 jyly qabyldanǵan «jaiylymdar týraly» Zań jergilikti deńgeide ishinara ǵana iske asyp jatqanyn aitty.
«Jer kodeksine paidalanylmaityn jaiylymdardy alyp qoiý máseleleri boiynsha ózgerister engizileiin dep jatyr. Orman kodeksine orman mekemeleriniń jergilikti atqarýshy organdarǵa memlekettik orman qorynyń quramyndaǵy jaiylymdar týraly aqparat berý máselesi boiynsha túzetýler engizilmekshi. Bul másele byltyr Mańǵystaý oblysynda mal azyǵynyń tapshylyǵy týyndaǵan kezde kóterildi. Ákimshilik quqyq buzý týraly kodekske mal jaiý qaǵidalaryn jáne aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn kútip, baǵý qaǵidalaryn buzǵany úshin salynatyn aiyppuldardyń mólsherin ulǵaitý máseleleri boiynsha túzetýlerdi de qoldaimyz. «Jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» Zańyna jergilikti ókildi atqarýshy organdardyń jáne jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynyń quzyretin naqtylaý bóliginde de óte qajetti ózgerister engizildi dep esepteimiz. Jaiylymdar týraly zańǵa da birqatar ózgerister engizilip jatyr», - dedi Aýyl sharýashylyǵy ministri.
