
Ǵaryshtyq spýtnikterdiń kómegimen atmosferany baqylaityn kanadalyq GHGSat kompaniiasy bir shahtadan alynǵan metannyń eń úlken shyǵarylymy týraly habarlady. Bul - Reseidiń Kemerovo oblysyndaǵy Raspadskaia kómir shahtasy, dep habarlaidy QazAqparat reseilik VVS-ge silteme jasap.
Kompaniia rekordtyq shyǵarylym 14 qańtarda bolǵanyn jáne shahta saǵatyna 90 tonnaǵa jýyq metandy atmosferaǵa shyǵarǵanyn málimdedi. Shyǵaryndylardyń jalpy kólemi júzdegen myń turǵyn úilerdi jylytýǵa jetetin edi, biraq onyń ornyna júzdegen tonna metan aýaǵa ushyp ketken. Parniktik effekt turǵysynan bul gaz (onyń himiialyq formýlasy CH4) kómirqyshqyl gazynan 30 ese qaýipti, óitkeni ol atmosferada áldeqaida kóp jylýdy ustap, planetany jylytady.
Ǵalymdardyń paiymdaýynsha, metan dúniejúzindegi ortasha jyldyq temperatýradan asatyn jaǵdailardyń úshten birine, keide jartysyna (30-50%) jaýapty.
Shtab-páteri Monrealda ornalasqan GHGSat kompaniiasy jer atmosferasynyń quramy týraly derekterdi bes orbitalyq spýtnikten alady. Beseýi de búgingi kúni ǵaryshtaǵy metandy anyqtaýdyń eń ozyq sensorlarymen jabdyqtalǵan. Kompaniianyń mindeti – metannyń antropogendik kózderin anyqtaý jáne múmkindiginshe onyń shyǵaryndylaryn barynsha azaitý. Kompaniia klientteriniń kópshiligi qazba otyndaryn óndirýmen ainalysady.
Raspadskaia kenishinde koksteletin kómir óndiriledi, bul Reseidegi eń iri kómir kenishi - jalpy uzyndyǵy shamamen 350 km bolatyn jerasty týnnelderiniń úlken kesheni. 2010 jyly reseilik kómir ónerkásibi tarihyndaǵy eń úlken tragediialardyń biri sol jerde bolǵan, Raspadskaiada birneshe jarylys bolyp, 90-ǵa jýyq adam qaza tapty.