Kamal Býrhanov: Ózbekstannyń turaqtylyǵy Orta Aziia elderi úshin mańyzdy

Kamal Býrhanov: Ózbekstannyń turaqtylyǵy Orta Aziia elderi úshin mańyzdy

Búgin Ózbekstan Respýblikasynyń Prezidenti Islam Kárimov dúnie saldy. El basshynyń qazasyna bailanysty Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Kamal Býrhanovty bir-eki aýyz sózge tartqan edik.

- Ózbekstan jurtshylyǵy búgin 27 jyl el bilegen basshylarymen qoshtasyp jatyr. Sizdiń oiyńyzsha, osy jyldar arasynda Kárimov ózbek eli úshin qandai eleýli jumystar atqardy?

-Eń aldymen baýyrlas ózbek jurtyna qaiǵyra kóńil aitamyn. Ózbek eliniń qalyptasýyna úlken úles qosqan, el birliginiń, tatýlyǵynyń uiytqysy bolǵan Islam Kárimovtyń qazasy jalpyǵa ońai tigen joq. Iá, Kárimov Ózbekstan memleketiniń ult bolyp qalyptasýy jolynda aianbai ter tókken tulǵa. Onyń saiasi, ekonomikalyq turǵydaǵy mańyzdy qadamdary, Ózbek elin Orta Aziiadaǵy qaýqarly derjavalardyń birine ainaldyrdy. Eldegi dini arazdyqty aýyzdyqtap, syrtqy kúshterdiń yqpalyn tejedi, halyqtyń áleýmettik jaǵdaiynyń ońalaýy úshin úlken ister atqardy. Ózbekstan shegaralyq memleket bolǵannan keiin, onyń turaqtylyǵy basqa elder úshin mańyzdy. Halyq sanynyń kóptigin aitpasa da bilesiz. Soltústiginde Qazaqstan, arǵy betinde Aýǵanstan, Túrkimenstan, tájik eli bar, onyń qasynda qyrǵyz jurty bar. Barlyǵy úshin eldiń tynysh bolǵany, irgesiniń sógilmegeni mańyzdy. Ózińiz de bilesiz, ol jaqta kóptegen qazaqtar, orys, káris, t.b. ult ókilderi ómir súrip jatyr. Sondyqtan Qazaqstan da ózbek aǵaiyndarynyń berekeli, tatý-tátti ómir súrýine tilektestik bildiredi.

- Ózbekstan memleketiniń álemdik saiasattaǵy, Orta Aziiadaǵy yqpaly Islam Kárimovtyń esimimen bailanysty. Eldiń endigi basshysy Kárimov jolyn laiyqty jalǵastyra ala ma?

- Kárimovtyń Orta Aziiadaǵy bet-bedeli, roli ózinshe bólek. Kelesi basshy da bul údeden shyǵady dep úmittenemin. Eldiń konstitýtsiiasy boiynsha, Prezident óz mindetterin atqara almaǵan jaǵdaida, onyń quzyreti ýaqytsha Ózbekstan Respýblikasy Joǵarǵy májilis Senatynyń tóraǵasyna júktelip, «Ózbekstan Respýblikasynyń Prezidentin sailaý týraly» Zańǵa sáikes úsh aidyń ishinde sailaý ótkiziledi. Ózbek halqy negizgi zań aiasynda ult liderin sailap, qalypty joldy jalǵap ketedi degen oidamyn. Bilik basyna qandai adam kelse de, Ózbekstannyń jarqyn bolashaǵy úshin qyzmet etedi dep senemin.

-  Kárimovtyń ketýimen eldegi basqarý júiesinde qandai da bir ózgerister bolady dep oilaisyz ba?

- Naqty boljam aitý qiyn. Memleket basshylyǵyna qandai adam kelmesin jańashyldyǵymen, ózindik ustanymymen keledi. Alaida burynǵy dástúrdi, salynǵan sara joldy buzyp, múlde basqa nárse jasaý úshin biraz ýaqyt qajet bolady. 

- Elbasy Kárimovtyń qazasyna bailanysty kóńil aitý jedelhatyn joldady. Qazaq «ózbek - óz aǵam» deidi. Kárimovtyń qazaqqa qatysty aitqan tamasha sózi de el jadynda. Bolashaqtaǵy qazaq-ózbek qatynasynan qandai ózgerister kútesiz?

- Ózbekstan men  Qazaqstan baýyrlas memleket. Eki eldiń dostyq qarym-qatynasy biraz jyldan beri halyqtyń kóz aldynda. Qandai basshy kelse de, qos memlekettiń dostyq qatynasynyń beriktigin joǵaltpaýy tiis. Kárimovtyń qazaqqa qatysty aitqan sózin jaqsy eske saldyń. Qazaq-ózbek dostyǵynyń buzylmaýy úshin jańaǵydai sózderdi el ziialylary, aqyn-jazýshylar, ǵalymdar da aitýy kerek. Bizde Qazaqstan halqy Assambleiasy jaqsy jumystar jasap jatyr. Olardyń istegen isi bir qaraǵanda kórinbeýi múmkin. Alaida Assambleia eldegi yntymaqtyń, tatýlyqtyń temirqazyǵy bolyp otyr. Sondyqtan ulttar yntymaǵy úshin bárimiz de atsalysýymyz qajet.

Suhbattasqan: Ult portaly