Ishki ister ministrligi ata-analar men kámeletke tolmaǵandarǵa onlain-grýming qaýpi týraly eskertedi. Onlain-grýming - bul qaskóilerdiń internet arqyly balalarmen senimdi qarym-qatynas ornatý úshin qoldanatyn qaýipti tásili, dep habarlaidy ult.kz.
Ádette bári áleýmettik jelide, messendjerlerde, onlain oiyndarda nemese tanymal internet-platformalarda qarapaiym tanystyqtan bastalady. Qaskói senimge kirý úshin ózin jasóspirim retinde tanystyrýy múmkin.
Qaskói bala úshin "jaqyn dosqa" ainalýǵa tyrysady: kún saiyn habarlasyp, erekshe kóńil bóledi, onyń jeke ómirine, ishki ýaiymdaryna qyzyǵýshylyq tanytady. Keiinirek ol jeke sipattaǵy suraqtar qoiyp, kún tártibin, turǵylyqty jerin, aralasatyn ortasyn jáne basqa da málimetterdi bilýge tyrysady.
Odan soń qaskói fotosýretter men beinejazbalar jiberýdi nemese jeke taqyryptardaǵy áńgimelerge kóshýdi suraidy. Sonymen qatar mundai áńgimelerdiń qalypty jaǵdai ekenin aityp, hat almasý týraly eshkimge aitpaýdy talap etýi nemese psihologiialyq qysym kórsetýi múmkin.
Onlain-grýmer – bul kámeletke tolmaǵan balamen internet arqyly ádeii bailanys ornatyp, onyń senimine kirip, keiinnen ziian keltirýdi maqsat etetin eresek adam.
Onlain-grýmingten qalai qorǵanýǵa bolady:
- internette beitanys adamdarmen sóilespe;
- jeke derekterdi, turǵylyqty mekenjaidy, telefon nómirin, oqý ornyn jáne basqa da qupiia aqparatty jariialama;
- beitanys jeli paidalanýshylaryna fotosýretter men beinejazbalardy jiberme;
- áńgimelesýshi intimdik sipattaǵy suraqtar qoisa nemese hat almasýdy qupiia saqtaýdy surasa, onymen sóilesýdi birden toqtat;
- kúmándi akkaýnttardy buǵatta;
- internettegi kez kelgen kúmándi adamdar týraly dereý ata-anańa habarla.
IIM ata-analardy balalarymen internettegi qaýipsizdik erejelerin únemi talqylap otyrýǵa jáne olardyń onlain-belsendiligindegi ózgeristerge nazar aýdarýǵa shaqyrady. Balanyń tsifrlyq ortadaǵy qaýipsizdigi de shynaiy ómirdegidei qyraǵylyqty talap etedi.
