Fizika boiynsha Nobel syilyǵy úsh ǵalymǵa tabystaldy

Fizika boiynsha Nobel syilyǵy úsh ǵalymǵa tabystaldy

Foto: Nobel Prize/Facebook

Fizika boiynsha Nobel syilyǵyn Per Agostini, Ferents Kraýs jáne Ann L'Iýle aldy. Olar elektron men jaryq tabiǵatyn zerttegeni úshin joǵary marapatqa ie boldy, dep habarlaidy QazAqparat agenttigi VVS jańalyqtaryna silteme jasap. 

Nobel komitetiniń músheleri laýreattardyń attosekýndtyq fizikaǵa qosqan úlesin joǵary baǵalady: bir kvintillion sekýnd ishinde molekýlalyq ózara árekettesý deńgeiinde materiiaǵa ne bolatynyn túsiný úshin ǵalymdar lazerlik impýlstardyń milliardtan bir bóligine ǵana sozylǵan lazerlik impýlstarmen jumys istegen.

Bul impýlstar atom ishindegi elektrondardyń qozǵalysyn zertteýge qoldanylady.

Bul — biylǵy ekinshi Nobel syilyǵy.

Bir kún buryn vengriialyq Katalin Kariko men amerikalyq Driý Vaismanǵa RNQ negizindegi vaktsinanyń jańa túrin jasaýǵa múmkindik bergen jańalyǵy úshin meditsina jáne fiziologiia salasyndaǵy syilyq berildi.

Aita keteiik, fizika boiynsha Nobel syilyǵy 1901 jyldan beri 116 ret berildi, oǵan 222 adam ie bolǵan. 

Ótken jyly fizika boiynsha Nobel syilyǵyn frantsýz Alen Aspet, amerikalyq Djon Klaýzer jáne avstriialyq Anton Tseilinger ózara bólisti. Olardyń kvanttyq mehanika salasyndaǵy zertteýleri joǵary baǵalandy.

Bul ǵalymdardyń tujyrymdamasy uly Einshteinniń ózi qatelesýi múmkin ekenin tájiribe júzinde dáleldedi.