فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعى ٷش عالىمعا تابىستالدى

فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعى ٷش عالىمعا تابىستالدى

فوتو: Nobel Prize/Facebook

فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن پەر اگوستيني, فەرەنتس كراۋس جەنە انن ل'يۋلە الدى. ولار ەلەكترون مەن جارىق تابيعاتىن زەرتتەگەنٸ ٷشٸن جوعارى ماراپاتقا يە بولدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات اگەنتتٸگٸ ۆۆس جاڭالىقتارىنا سٸلتەمە جاساپ. 

نوبەل كوميتەتٸنٸڭ مٷشەلەرٸ لاۋرەاتتاردىڭ اتتوسەكۋندتىق فيزيكاعا قوسقان ٷلەسٸن جوعارى باعالادى: بٸر كۆينتيلليون سەكۋند ٸشٸندە مولەكۋلالىق ٶزارا ەرەكەتتەسۋ دەڭگەيٸندە ماتەريياعا نە بولاتىنىن تٷسٸنۋ ٷشٸن عالىمدار لازەرلٸك يمپۋلستاردىڭ ميللياردتان بٸر بٶلٸگٸنە عانا سوزىلعان لازەرلٸك يمپۋلستارمەن جۇمىس ٸستەگەن.

بۇل يمپۋلستار اتوم ٸشٸندەگٸ ەلەكترونداردىڭ قوزعالىسىن زەرتتەۋگە قولدانىلادى.

بۇل — بيىلعى ەكٸنشٸ نوبەل سىيلىعى.

بٸر كٷن بۇرىن ۆەنگرييالىق كاتالين كاريكو مەن امەريكالىق دريۋ ۆايسمانعا رنق نەگٸزٸندەگٸ ۆاكتسينانىڭ جاڭا تٷرٸن جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن جاڭالىعى ٷشٸن مەديتسينا جەنە فيزيولوگييا سالاسىنداعى سىيلىق بەرٸلدٸ.

ايتا كەتەيٸك, فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعى 1901 جىلدان بەرٸ 116 رەت بەرٸلدٸ, وعان 222 ادام يە بولعان. 

ٶتكەن جىلى فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن فرانتسۋز الەن اسپەت, امەريكالىق دجون كلاۋزەر جەنە اۆسترييالىق انتون تسەيلينگەر ٶزارا بٶلٸستٸ. ولاردىڭ كۆانتتىق مەحانيكا سالاسىنداعى زەرتتەۋلەرٸ جوعارى باعالاندى.

بۇل عالىمداردىڭ تۇجىرىمداماسى ۇلى ەينشتەيننٸڭ ٶزٸ قاتەلەسۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن تەجٸريبە جٷزٸندە دەلەلدەدٸ.