Foto: okg.kz
Elimizde «2021-2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti damytý jónindegi Ulttyq joba» sátimen júzege asyp keledi. Bul qujattyń basty maqsaty – qolynan is keletin azamattarǵa qarjylai qoldaý kórsetý. Biyl atalǵan joba aiasynda 93 qazyǵurttyq azamat jańa biznes-ideialaryn iske asyrýǵa óteýsiz jáne qaitarymsyz granttar aldy. Solardyń sanatynda búginde óz kásibin dóńgeletip otyrǵan Pernekúl Isaqova da bar. Ol baǵdarlamaǵa kópbalaly ana retinde qatysty. 32 jastaǵy Pernekúldiń alty ul-qyzy bar. Úlkeniniń jasy 13-te bolsa, kishisi – tórtte.
Byltyr qyrkúiekte 1 mln. 380 myń teńge qaitarymsyz grant utyp alyp, avtochehol tigý tsehyn ashqan Pernekúl Perdebaiqyzynyń tigin sheberhanasyna jýyrda arnaiy jolymyz tústi. Onyń jalǵa alǵan bir qabatty ǵimaraty Qazyǵurt kentiniń ortalyq kóshesi – Qonaev kóshesinde ornalasqan eken. Grant qarjysyna jumysqa qajetti tigin mashinalaryn, basqa da qural-saimandardy satyp alyp, kásibin bastaǵan kelinshek qazirgi tańda bes adamdy jumyspen qamtyp otyr. Tájiribeli tiginshi F.Qaldyqaraeva men dizainer-sánger N.Saibekova negizgi jumysty atqarsa, qalǵan úsh jigit kólikten cheholǵa qajetti ólshemderdi alýmen ainalysady.
– Ákem Perdebai aýdanymyzǵa tanymal myqty tiginshi boldy. Avtochehol, aiaq kiim tikti. Otbasy-daǵy alty ul-qyzdyń ishinde ákemniń tiginshilik qasieti maǵan darypty. Mektepte oqyp júrgen kezimde, 9-synypta kanikýlda Shymkent qalasyndaǵy «Gaýhar tas» tigin fabrikasyna ápkemmen, ákemniń qaryndasymen birge baryp jumys istedim. 10-synypty bitirgen soń sol jerde bir jyl boiy turaqty jumys istep, fabrika basshysynyń nazaryna iliktim. Ol meniń eńbegimdi baǵalap, úlken qoldaý kórsetti. Keiin turmysqa shyqtym. Qazir alty balam bar. Joldasym Talǵat qurylyspen ainalysady. «Gaýhar tas» fabrikasynda áskeri kiim, mektep formalaryn tikkenmin. Tipti jekemenshik atelelerde kostiým-shalbar tikken kúnderim de boldy. Sondyqtan balalarymnyń aldy eseie bastaǵanda «osylai júre bergenshe, nelikten óz kásibimdi ashpasqa, qolymnan keledi emes pe?!» degen oi keldi. Sodan soń grantqa qatysýǵa niet ettim. Alǵan betimnen qaitpai, «Eńbek» kz. saitynda oqyp, úmitker bolyp qatystym. «Mansap» jumyspen qamtý ortalyǵyna alǵysym sheksiz, komissiia músheleri oń baǵa berip, grant bóldi. Bul qarjyǵa avtochehol tigetin arnaiy tórt tigin mashinasyn satyp aldym. Cheholdan bólek, ulttyq kiimderge tapsyrys qabyldaimyz. Qazaqtyń ulttyq kiimderinen brend shyǵarsam dep armandaimyn. Shapan men sýmka tigip dúkenge qoisam deimin. Qazaqstanda da Túrkiia tárizdi balalar kiimderin nege shyǵarmasqa dep oilanyp júrmin, – dedi Pernekúl.
Tigin sheberhanasyna «Aisara» degen ataý beripti. Ol erekshe qyzynyń esimi. Sózi de, ózi de pysyq kelinshektiń endigi armany – úlken fabrika ashý eken. «Gaýhar tas» fabrikasy siiaqty 180- 200 adam jumys isteitin kásiporyn ashsam deidi.
«Mansap» ortalyǵyndaǵy kásipkerlikti qoldaý bóliminiń mamany Aryn Ahmet Qazyǵurt aýdanynda qaitarymsyz grant alǵan 93 turǵyn bar ekenin aitty.
«Birinshi lekte 43 adam ótti. Sonyń 40-y esebin tapsyrdy. Úsheýi qarjysyn maqsatty paidalanǵany týraly esepterin ýaqtyly tapsyra almady. Zerdelep anyqtaý maqsatynda monitoringtik top olardy jumys oryndarynan tappady. Sol sebepti olarmen qarjyny qaitarý týraly jumystar júrgizip jatyrmyz. Grant alǵandardyń barlyǵy birdei Pernekúl Isaqova siiaqty kásibin 100 paiyz dóńgeletip ketedi dei almaimyz. Qarjyny alǵannan keiin úsh aiǵa deiin esep berýi tiis. Al, qalǵan 50 adamnyń qarjysyn igerý merzimi áli bitken joq. Qaitarymsyz qarjy maqsatty jumsalsa ǵana qaitarymsyz. Eger ózi usynǵan biznes jobadan tys maqsatta paidalanylatyn bolsa, demek, onyń maqsatsyz paidalanylǵany» deidi A.Ahmet.
Qyrkúiek aiynda Túrkistan oblysyna jasaǵan sapary kezinde QR vitse-premeri T. Dúisenova Qazyǵurt aýdanyna bardy. Sapar baǵdarlamasyna ózgeshe kásip iesi ári jumys kólemi úlken, iaǵni tapsyrysy mol P.Isaqovanyń tsehy da engizilipti. Biraq Tamara Bosymbekqyzy ol jerge barýǵa úlgere almaǵan, senimdi ókilin jiberipti. Biraq Astanaǵa oralǵannan keiin ózi Pernekúlge qońyraý shalypty.
Bul jóninde kásipker kelinshek bylai deidi: «Aldymen menen grant jaily, ony qandai saitta oqyǵanym jaiynda surady. Men barlyǵyn shynaiy túrde aityp berdim. Sodan keiin baryp qana óz aty-jónin aityp, eńbegime sáttilik tiledi. Únemi jumys barysymdy qadaǵalap, qoldaý kórsetip, habarlasyp otyratynyn aitty».
Árine, mundai qoldaý jas kisipkerge tosyn syi boldy. Kóńilin kókke kóterip shabyttandyrdy dese de bolady. Sonyń nátijesi shyǵar, Pernekúl óz aldyna arman-maqsatty úiip qoidy. Endi soǵan jetýge talpynatyny anyq. Nesi bar, jastyq jalyny men uiymdastyrýshylyq qabileti, birbetkeiligi, eń bastysy, óz isine degen adaldyǵy ony áli talai biikterge jeteleitini kádik. Sóitip, Qazyǵurt aýdanyndaǵy biznestegi bikeshter sanaty taǵy bir názik janmen tolyqqanyn bilip qaittyq.
Baian Darǵojina,
«Ońtústik Qazaqstan».
