«Bolashaq» stipendiaty Nurjan Seiilhan esimdi jas talap – Ulybritaniianyń Birmingem ýniversitetiniń stýdenti. Joba menedjmenti mamandyǵy boiynsha bilim alyp jatyr. Aqtóbe oblysy, Baiǵanin aýdanynyń týmasy. Qyrkúiek aiynan bastap, bilimin shetelde tereńdetip jatqan keiipkerimizben qashyqtan əńgimelesip, oilaryn jazyp alǵan ek. Endeshe, Nurjan shetelde tálim alyp jatqan qazaq balasynyń sózderi keiingi jasqa oi salar dep jazbasha nusqada usynyp otyrmyz.
– Ótken jyldyń maýsym aiynda «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stipendianty ekenimdi bildim. Qyrkúiek aiynan bastap elden jyraqta oqyp júrmin. Men turaqtaǵan Birmingem – Ulybritaniianyń astanasy Londonnan keiingi ekinshi iri qala. Qala attas ýniversitette «joba menedjmenti» mamandyǵy boiynsha bilim alyp jatyrmyn.
«Bolashaq» baǵdarlamasy maǵan qol jetpeitin armandai bolyp kórinetin. Bala kúnimde shetel kórýdi qatty armandadym. Oryndalýy ekitalai dep oilaitynmyn. Ózimniń aralasatyn dostarym «Bolashaqpen» shetelge ketip jatty. Meni «oiatqan» da solar. Shetelden bilim alyp kelip jatqan tanystarym men dostarymdy kóre bastaǵanda aldyma maqsat qoidym. Biz tapsyrǵan jyly «eki jyl eńbek ótiliń bolýy kerek» degen talap boldy. Ýniversitetti bitirip, eki jyl Atyraý qalasyndaǵy «Qashaǵan» kompaniiasyna jumysqa turdym. Eki jyl daiyndaldym desem ótirik emes. Ər nərseniń óz qiyndyǵy bar. Stipendiia iegeri bolý ońai emes (kúlip). Elimizge qajetti mamandyqtardyń biri boiynsha oqyp jatyrmyn. Menedjment salasynda qyzmet atqarǵandyqtan osy mamandyqty tańdadym.
Bul baǵdarlamada birneshe sanat bar. Men óz betimen túskender sanatyn tańdadym. Eń qiyny – osy. Óitkeni atalǵan sanat boiynsha eshqandai tildik kýrs ótkizilmeidi. Aǵylshyn tili deńgeiin baǵalaityn halyqaralyq IELTS emtihanyn tapsyryp, qajetti baldy jinap, sheteldik ýniversitetke óziń qujattar tapsyryp, sol jaqtan shaqyrtý alýyń qajet. Aǵylshyn tilin jaqsy biletinmin. Ózim shetel tilderi fakýltetinde oqydym, onyń ústine AQSh-ta 4 ai jumys istegen təjiribem bar. IELTS-qa eki-úsh ai daiyndalyp, Astana qalasynda emtihan tapsyrdym. Qańtar aiynda Britaniia ýniversitetterine qujattarymdy ótkizip, esselerimdi onlain jibere bastadym. Barlyǵy jeti ýniversitetke tapsyryp, alty joǵary oqý ornynan shaqyrtý aldym. Osy shaqyrtýmen jəne qajetti qujattarmen mamyr aiynda «Bolashaqtyń» konkýrsyna jiberdim. Bir aidyń ishinde respýblikalyq komissiianyń otyrysynda jariialanǵan tizimnen atymdy kórgende qatty qýandym.
Kerek keńes
Shetelde bilim alýdyń múmkindigi jalǵyz «Bolashaq» baǵdarlamasy emes. Elden jyraqta bilimimdi jetildiremin deseń, túrli bilim baǵdarlamalary bar. Tek aǵylshyn tilin jaqsy bilýiń kerek. Til – múmkindiktiń kilti. Men qarapaiym ǵana Baiǵanin orta mektebinde bilim aldym. Sholpan Dəýletova jəne Kúləsh Meniiazova degen apailarym sabaq berdi. Qyryq bes minýttan tys óz betimmen til úirendim. Eńbek etip, ter tókken adamnyń shyǵar biigi joǵary ekenin jas dostar túsinse deimin.
BIR ÚIDE BES ULT
Armanymnyń oryndalǵanyna balasha qýandym. Ómirim basqa arnaǵa aýysty. Jazda shetelge kettim. Elde júrip-aq turaqtaityn pəterimniń məselesin sheship tastadyq. Qazirgi men turyp jatqan úide buryn eki qazaq qyzy turǵan. Solar arqyly bailanysyp, kelisip aldyq. Janymda qazaqtar bar. Bir úide bes ult ókili turady. Germaniia, Daniia, Zimbabve jəne Liviia elderinen kelgen dostarymyz bar. Bul jaqta ómir súrý qiyn emes. Amerikada tórt ai turyp kelgendikten, Angliiany jatyrqamadym. Qarajattan eshqandai qiyndyq kórgen joqpyn. Degenmen, múmkindiginshe únemdeý kerek. Tamaqty úiden jasaǵan tiimdi əri dəmdi bolady (kúlip).
Shetelden úirenerimiz kóp. Elimizdiń baiaý damyp jatqany jyraqta júrgende qatty bilinedi eken. Ómirlik təjiribe jinaqtadym. Mamandyǵym boiynsha da biraz kerekti dúnielerdi aldym. Sheteldikterdiń bilimge qoiar talaby óte qatal. Bir baiqaǵanym, óz betimen bilim alýǵa kóbirek kóńil bóledi. Ýniversitettiń muǵalimderi lektsiiany oqyp ketedi, əri qarai óziń oqisyń. Sheteldiń bilim salasy stýdentterdiń suranysyn qanaǵattandyrady. Olarǵa barlyq jaǵdaidy jasap qoiǵan. Ǵimarattar, oqý zaldary men kitaphanalar jańa tehnologiiamen jabdyqtalǵan. Shetelde aǵylshyn tilin jaqsy bilseń, qiyndyq týmaidy. Óitkeni, barlyq sabaqty aǵylshyn tilinde oqisyń. Munda mindetti túrde bedeldi joǵary oqý ornynda bilim alý kerek degen qaǵida joq. Al «Bolashaq» baǵdarlamasy əlemniń «sen tur, men ataiyn» degen bilim ordalarymen kelisim-shart jasasqan. Qazirgi men bilim alyp júrgen University of Birmingham bilim oshaǵy dúniejúzine belgili əri bedeldi oqý orny.
«RAHMET» pen «KEShIRIŃIZ» – KÚNINE MYŃ RET
Tumandy Albion – kez kelgen jaǵynan damyp jatqan jer. Erterektegi imperiia bolǵandyqtan, ǵylym men bilim salasy, mədeniet pen turmys deńgeii, densaýlyq ahýaly bizden əldeqaida joǵary. Kún saiyn damyp jatqanynyń qupiiasy halyqtyń bir-birine degen iltipatynan da bolýy múmkin. Senesiz be, olar kúnine myń ret «rahmet» pen «keshirińizdi» aitady. Halqynyń ishki mədenieti óte joǵary. Bizge úlgi bolar tustary kóp. Biz aldymen ishki mədenietimizdi damytýymyz kerek. Adal eńbekpen nan tapsaq igi edi. «Əkemiz» ben «kókemiz» azaisa eken deimin. Sonda ǵana damityn bolamyz. Ekonomika əlsirep tur. Onyń da elimizdiń damýyna ziiany bar.
Jazyp alǵan Gúldana NURLYHANOVA
