"ەلدەن جىراقتا بٸلٸم جەتٸلدٸرەمٸن دەسەڭ, باعدارلامالار ٶتە كٶپ" - نۇرجان سەيٸلحان

"ەلدەن جىراقتا بٸلٸم جەتٸلدٸرەمٸن دەسەڭ, باعدارلامالار ٶتە كٶپ" - نۇرجان سەيٸلحان

«بولاشاق» ستيپەندياتى نۇرجان سەيٸلحان ەسٸمدٸ جاس تالاپ – ۇلىبريتانييانىڭ بيرمينگەم ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ستۋدەنتٸ. جوبا مەنەدجمەنتٸ ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم الىپ جاتىر. اقتٶبە وبلىسى, بايعانين اۋدانىنىڭ تۋماسى. قىركٷيەك ايىنان باستاپ, بٸلٸمٸن شەتەلدە تەرەڭدەتٸپ جاتقان كەيٸپكەرٸمٸزبەن قاشىقتان əڭگٸمەلەسٸپ, ويلارىن جازىپ العان ەك. ەندەشە, نۇرجان شەتەلدە تەلٸم الىپ جاتقان قازاق بالاسىنىڭ سٶزدەرٸ كەيٸنگٸ جاسقا وي سالار دەپ جازباشا نۇسقادا ۇسىنىپ وتىرمىز.

– ٶتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەنديانتى ەكەنٸمدٸ بٸلدٸم. قىركٷيەك ايىنان باستاپ ەلدەن جىراقتا وقىپ جٷرمٸن. مەن تۇراقتاعان بيرمينگەم – ۇلىبريتانييانىڭ استاناسى لوندوننان كەيٸنگٸ ەكٸنشٸ ٸرٸ قالا. قالا اتتاس ۋنيۆەرسيتەتتە «جوبا مەنەدجمەنتٸ» ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم الىپ جاتىرمىن.

«بولاشاق» باعدارلاماسى ماعان قول جەتپەيتٸن ارمانداي بولىپ كٶرٸنەتٸن. بالا كٷنٸمدە شەتەل كٶرۋدٸ قاتتى ارماندادىم. ورىندالۋى ەكٸتالاي دەپ ويلايتىنمىن. ٶزٸمنٸڭ ارالاساتىن دوستارىم «بولاشاقپەن» شەتەلگە كەتٸپ جاتتى. مەنٸ «وياتقان» دا سولار. شەتەلدەن بٸلٸم الىپ كەلٸپ جاتقان تانىستارىم مەن دوستارىمدى كٶرە باستاعاندا الدىما ماقسات قويدىم. بٸز تاپسىرعان جىلى «ەكٸ جىل ەڭبەك ٶتٸلٸڭ بولۋى كەرەك» دەگەن تالاپ بولدى. ۋنيۆەرسيتەتتٸ بٸتٸرٸپ, ەكٸ جىل اتىراۋ قالاسىنداعى «قاشاعان» كومپانيياسىنا جۇمىسقا تۇردىم. ەكٸ جىل دايىندالدىم دەسەم ٶتٸرٸك ەمەس. Əر نəرسەنٸڭ ٶز قيىندىعى بار. ستيپەندييا يەگەرٸ بولۋ وڭاي ەمەس (كٷلٸپ). ەلٸمٸزگە قاجەتتٸ ماماندىقتاردىڭ بٸرٸ بويىنشا وقىپ جاتىرمىن. مەنەدجمەنت سالاسىندا قىزمەت اتقارعاندىقتان وسى ماماندىقتى تاڭدادىم.

بۇل باعدارلامادا بٸرنەشە سانات بار. مەن ٶز بەتٸمەن تٷسكەندەر ساناتىن تاڭدادىم. ەڭ قيىنى – وسى. ٶيتكەنٸ اتالعان سانات بويىنشا ەشقانداي تٸلدٸك كۋرس ٶتكٸزٸلمەيدٸ. اعىلشىن تٸلٸ دەڭگەيٸن باعالايتىن حالىقارالىق IELTS ەمتيحانىن تاپسىرىپ, قاجەتتٸ بالدى جيناپ, شەتەلدٸك ۋنيۆەرسيتەتكە ٶزٸڭ قۇجاتتار تاپسىرىپ, سول جاقتان  شاقىرتۋ الۋىڭ قاجەت. اعىلشىن تٸلٸن جاقسى بٸلەتٸنمٸن. ٶزٸم شەتەل تٸلدەرٸ فاكۋلتەتٸندە وقىدىم, ونىڭ ٷستٸنە اقش-تا 4 اي جۇمىس ٸستەگەن تəجٸريبەم بار. IELTS-قا ەكٸ-ٷش اي دايىندالىپ,  استانا قالاسىندا ەمتيحان تاپسىردىم. قاڭتار ايىندا بريتانييا ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنە قۇجاتتارىمدى ٶتكٸزٸپ, ەسسەلەرٸمدٸ ونلاين جٸبەرە باستادىم. بارلىعى جەتٸ ۋنيۆەرسيتەتكە تاپسىرىپ, التى جوعارى وقۋ ورنىنان شاقىرتۋ الدىم. وسى شاقىرتۋمەن جəنە قاجەتتٸ قۇجاتتارمەن مامىر ايىندا «بولاشاقتىڭ» كونكۋرسىنا جٸبەردٸم. بٸر ايدىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا جارييالانعان تٸزٸمنەن اتىمدى كٶرگەندە قاتتى قۋاندىم.

كەرەك كەڭەس

شەتەلدە بٸلٸم الۋدىڭ مٷمكٸندٸگٸ جالعىز «بولاشاق» باعدارلاماسى ەمەس. ەلدەن جىراقتا بٸلٸمٸمدٸ جەتٸلدٸرەمٸن دەسەڭ, تٷرلٸ بٸلٸم باعدارلامالارى بار. تەك اعىلشىن تٸلٸن جاقسى بٸلۋٸڭ كەرەك. تٸل – مٷمكٸندٸكتٸڭ كٸلتٸ. مەن قاراپايىم عانا بايعانين ورتا مەكتەبٸندە بٸلٸم الدىم. شولپان دəۋلەتوۆا جəنە كٷلəش مەنييازوۆا دەگەن اپايلارىم ساباق بەردٸ. قىرىق بەس مينۋتتان تىس ٶز بەتٸممەن تٸل ٷيرەندٸم. ەڭبەك ەتٸپ, تەر تٶككەن ادامنىڭ شىعار بيٸگٸ جوعارى ەكەنٸن جاس دوستار تٷسٸنسە دەيمٸن.

بٸر ٷيدە بەس ۇلت

ارمانىمنىڭ ورىندالعانىنا بالاشا قۋاندىم. ٶمٸرٸم باسقا ارناعا اۋىستى. جازدا شەتەلگە كەتتٸم. ەلدە جٷرٸپ-اق تۇراقتايتىن پəتەرٸمنٸڭ مəسەلەسٸن شەشٸپ تاستادىق. قازٸرگٸ مەن تۇرىپ جاتقان ٷيدە بۇرىن ەكٸ قازاق قىزى تۇرعان. سولار ارقىلى بايلانىسىپ, كەلٸسٸپ الدىق. جانىمدا قازاقتار بار. بٸر ٷيدە بەس ۇلت ٶكٸلٸ تۇرادى. گەرمانييا, دانييا, زيمبابۆە جəنە ليۆييا ەلدەرٸنەن كەلگەن دوستارىمىز بار. بۇل جاقتا ٶمٸر سٷرۋ قيىن ەمەس. امەريكادا تٶرت اي تۇرىپ كەلگەندٸكتەن, انگلييانى جاتىرقامادىم. قاراجاتتان ەشقانداي قيىندىق كٶرگەن جوقپىن. دەگەنمەن, مٷمكٸندٸگٸنشە ٷنەمدەۋ كەرەك. تاماقتى ٷيدەن جاساعان تيٸمدٸ əرٸ دəمدٸ بولادى (كٷلٸپ).

شەتەلدەن ٷيرەنەرٸمٸز كٶپ. ەلٸمٸزدٸڭ باياۋ دامىپ جاتقانى جىراقتا جٷرگەندە قاتتى بٸلٸنەدٸ ەكەن. ٶمٸرلٸك تəجٸريبە جيناقتادىم. ماماندىعىم بويىنشا دا بٸراز كەرەكتٸ دٷنيەلەردٸ الدىم. شەتەلدٸكتەردٸڭ بٸلٸمگە قويار تالابى ٶتە قاتال. بٸر بايقاعانىم, ٶز بەتٸمەن بٸلٸم الۋعا كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلەدٸ. ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ مۇعالٸمدەرٸ لەكتسييانى وقىپ كەتەدٸ, əرٸ قاراي ٶزٸڭ وقيسىڭ. شەتەلدٸڭ بٸلٸم سالاسى ستۋدەنتتەردٸڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرادى. ولارعا بارلىق جاعدايدى جاساپ قويعان. عيماراتتار, وقۋ زالدارى مەن كٸتاپحانالار جاڭا تەحنولوگييامەن جابدىقتالعان. شەتەلدە اعىلشىن تٸلٸن جاقسى بٸلسەڭ, قيىندىق تۋمايدى. ٶيتكەنٸ, بارلىق ساباقتى اعىلشىن تٸلٸندە وقيسىڭ. مۇندا مٸندەتتٸ تٷردە بەدەلدٸ جوعارى وقۋ ورنىندا بٸلٸم الۋ كەرەك دەگەن قاعيدا جوق. ال «بولاشاق» باعدارلاماسى əلەمنٸڭ «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەگەن بٸلٸم وردالارىمەن كەلٸسٸم-شارت جاساسقان. قازٸرگٸ مەن بٸلٸم الىپ جٷرگەن  University of  Birmingham بٸلٸم وشاعى دٷنيەجٷزٸنە بەلگٸلٸ əرٸ بەدەلدٸ وقۋ ورنى.

«راحمەت» پەن «كەشٸرٸڭٸز» – كٷنٸنە مىڭ رەت

تۇماندى البيون – كەز كەلگەن جاعىنان دامىپ جاتقان جەر. ەرتەرەكتەگٸ يمپەرييا بولعاندىقتان, عىلىم مەن بٸلٸم سالاسى, مəدەنيەت پەن تۇرمىس دەڭگەيٸ, دەنساۋلىق احۋالى بٸزدەن əلدەقايدا جوعارى. كٷن سايىن دامىپ جاتقانىنىڭ قۇپيياسى حالىقتىڭ بٸر-بٸرٸنە دەگەن ٸلتيپاتىنان دا بولۋى مٷمكٸن. سەنەسٸز بە, ولار كٷنٸنە مىڭ رەت «راحمەت» پەن «كەشٸرٸڭٸزدٸ» ايتادى. حالقىنىڭ ٸشكٸ مəدەنيەتٸ ٶتە جوعارى. بٸزگە ٷلگٸ بولار تۇستارى كٶپ. بٸز الدىمەن ٸشكٸ مəدەنيەتٸمٸزدٸ دامىتۋىمىز كەرەك. ادال ەڭبەكپەن نان تاپساق يگٸ ەدٸ. «Əكەمٸز» بەن «كٶكەمٸز» ازايسا ەكەن دەيمٸن. سوندا عانا داميتىن بولامىز. ەكونوميكا əلسٸرەپ تۇر. ونىڭ دا ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا زييانى بار.

جازىپ العان گٷلدانا نۇرلىحانوۆا