Economist "Qytai uiǵyr balalardy ata-anasynan bóldi" deidi. Pekin joqqa shyǵarady

Economist "Qytai uiǵyr balalardy ata-anasynan bóldi" deidi. Pekin joqqa shyǵarady

16 qazanda Qytai biligi Economist jýrnaly jariialaǵan "Pekin Shyńjań ólkesinde uiǵyr balalardy ata-anasynan bólip jatyr" degen aqparatyn "fars" dep atady.

Jaqynda Economist jýrnaly "Uiǵyrlardy qýdalaý – adamzatqa qarsy qylmys" degen maqala jariialap, onda "jańa derekterde jazylǵandai, júzdegen uiǵyr bala ata-anasynan ajyratylǵan. Ata-analary qamaýda bolǵan. Jetim qalǵan balalar mektep-internetta. Olardy ana tilinde sóilegeni úshin jazalaidy" dep jazdy.

Juma kúni Pekinde ótken brifingte Qytai syrtqy ister ministriniń resmi ókili Chjao Litszian Economist maqalasyndaǵy derekterdi joqqa shyǵardy.

Buǵan deiin BUU men quqyq qorǵaý uiymdary Qytai bir milliondai uiǵyr, qazaq jáne basqa da musylmandardy aiypsyz lagerge qamap, ustaǵany týraly málimdegen. Qytai bul aqparatty basynda joqqa shyǵarǵanymen, keiin "bul ortalyqtardy kásip úirený orny" degen. Pekinniń esebinshe, 2014-2019 jyldary bul "ortalyqta" shamamen 7,7 mln adam "kásip meńgerip shyqqan".

Qazaqstandaǵy qazaqtarda Shyńjańda jaqyndarynan, balalarynan bólinip qalǵanyn aityp, Nur-Sultannan jii kómek suraidy. "Týysymyz Shyńjańda qaldy" degen qazaqstandyqtar birneshe ret Nur-Sultandaǵy Qytai elshiligine de barǵan.

Qyrkúiekte jiyrmaǵa jýyq quqyq qorǵaý toby BUU hat jazyp, Shyńjańdaǵy musylmandarǵa qysymdy genotsid dep tanýdy suraǵan.

Qytai boiynsha sarapshy Adrian Zents pen Associated Press agenttigi zertteý júrgizip, "Qytai uiǵyr áielder men musylman áielderdiń týýyn shektep, abort jasaýǵa májbúrledi" dep málimdegen.

BUU qaýlysyna sai, ultty joiýǵa baǵyttalǵan sharalar genotsid dep tanylady.

Avstraliia strategiialyq saiasat institýtynyń (ASPI) 24 qyrkúiekte jariialaǵan zertteýinde Qytaidyń Shyńjań ólkesindegi musylmandardy ustaityn lagerlerdiń 40 paiyzǵa artqany aitylady.

Pekin Shyńjańdaǵy saiasaty úshin halyqaralyq qaýymdastyqtan synǵa ushyrady. AQSh Pekinge birneshe sanktsiia da saldy.

Eýropa elderi Qytaidan Shyńjańǵa táýelsiz sarapshylardy kirgizýdi talap etedi. Pekin Shyńjańǵa BUU men Batys elderiniń resmi ókilderin kirgizbei otyr.

Qyrkúiekte 160-tan asa quqyq qorǵaý uiymy Halyqaralyq olimpiada komitetine hat joldap, 2022 jylǵy qysqy olimpiadany Pekinde ótkizý máselesin qaita qaraýdy suraǵan. Olar "Qytai adam quqyǵyn buzyp otyr" dep sanaidy.

Azattyq