Búginde Dimash Qudaibergen esimi el aýzynda, qazaq bitkenniń súisine, shattana, rýhtana áńgimeleitin basty keiipkerge ainaldy. Dimash óz ónerimen milliardqa jýyq qytai halqyn ǵana emes, tórtkúl dúnieniń ónersúier qaýymyna tańdai qaqqyzdy. «Aziianyń úzdik ánshisiniń» dabyly qart qurlyq túgili muhittyń arǵy betindegi alyp eldiń jurtyna deiin jetti. Jetkeni emei nemene, Niý-Iork kóshelerinde alash oǵylanynyń beinesi menmundalap tursa! Qazaqtyń ánshilik qabiletiniń qudiretin milliardqa tanytqan Dimashtyń ómirindegi sońǵy ózgerister týraly bilgisi keletinder kóp-aq. Jankúierler ǵana emes, jýrnalist bitken ánshiniń jolyn torýyldap júr desek artyq aitqandyq emes. Alaida, ázirge Dimash Qudaibergennen suhbat alý múmkin emes. Sol sebepti «Egemen Qazaqstan» gazeti tilshisiniń saýaldaryna bul joly ánshiniń menedjeri Alpamys Sharimov jaýap beredi.
– Dimash nege suhbat bere almaidy? Ýaqyty sonshalyqty tyǵyz ba?
– Másele ýaqyttyń tyǵyzdyǵynda emes, halyqaralyq baiqaýdyń, «Hýnan» telearnasynyń talabyna qatysty. Dimash baiqaý aiaqtalǵansha suhbat bere almaidy. Bul onyń kelesi kezeńderge joǵary deńgeide daiyndalýyna eshteńe kedergi bolmaýy úshin jasalǵan. Óitkeni, Dimashtan suhbat alǵysy keletin jýrnalisterdiń qarasy qalyń, ánshi olardyń saýaldaryna baiqaý aiaqtalǵan soń ǵana jaýap beredi. Ázirge bul múmkin emes.
– Dimash shyǵarmashylyǵyn shetelde jalǵastyrýy múmkin be? Siz qalai oilaisyz?
– Qazaq elin álemge tanytyp, qazaq ánderin álemdik deńgeige shyǵarý úshin Dimashqa aldaǵy ýaqytta shetelde eńbek etýge týra kelýi de múmkin. Ázirge naqty eshteńe aita almaimyn.
– Baiqaýdyń aiaqtalýyna da az ýaqyt qaldy. Dimashtyń odan keiingi shyǵarmashylyq jospary týraly ne aitasyz? – Aldaǵy josparymyzdyń bárin jariia ete almaimyz. Degenmen, qazirdiń ózinde Dimashqa Eýropa, Amerika, Aziia elderiniń úlken sahnalarynda án salý týraly usynystar túsip jatyr. Shet memleketterdiń alyp sahnalarynda Dimashtyń óner kórsetýi aldaǵy ýaqyttyń enshisinde dep aitar edim. Alla qalasa, Dimashtyń álemdik týrnesi Astana qalasynan bastalmaq. 27 maýsym kúni «Astana Arenada» kontsert ótedi dep josparlanýda. Oǵan deiin Dimashtyń án albomy jaryqqa shyǵady. Baiqaýmen qatar, qazir sol keshke de qyzý daiyndyq júrip jatyr. Bul keshtiń qurmetti qonaǵy bolýǵa áigili ánshi Lara Fabian da kelisim bergeninen qalyń jurtshylyq habardar.
– Finaldyń ekinshi kezeńinde ánshiler dýetpen án salady. Osyǵan orai jankúierler arasynda Dimash Lara Fabianmen birge án shyrqaidy eken degen áńgime bar...
– Dimash finaldyń birinshi kezeńinde italiia tilinde án salyp, ekinshi kezeńine ótti. Eki aqtyq synnyń baǵalary qosylyp, qorytyndysy jariialanady. Dimash qytai ánshisimen dýet oryndaidy. Ázirge onyń kim ekeni belgisiz. Jaqyn arada ony áleýmettik jeliler arqyly habarlaityn bolamyz.
– Kópshilik Dimashtyń Djeki Chanmen kezdesýi týraly áli tamsana aitady. Sol kezdesý týraly áńgimelep berseńiz.
– Djeki Chan – Dimashtyń súiikti akteri. Qytaidaǵy kómekshi qyz Djeki Channan habar kelgenin jetkizip: «Onymen erteń saǵat birde kezdesesizder», dedi. Djeki Chan telearnadan Dimashtyń án shyrqaǵanyn kórip, onymen Beijińde kezdeskisi keletinin jetkizipti. Akterdiń buiymtaiyn estigen biz sener-senbesimizdi bilmei, qatty qýandyq. Esbol atty tanys aǵaiymyzdyń kómegimen ile-shala Úrimjiden ulttyq shapan men dombyra aldyrdyq. Djeki Chanmen kezdesý barysynda men Dimashtyń bala kóńilin, shynaiy beinesin kórdim. Ol shyn máninde erekshe bir kóńil-kúidi bastan keshti. Al Djeki álemdik deńgeidegi akter bolsa da, óte qarapaiym eken. Ataqty akter Dimashqa álemdik deńgeidegi ánshi bolýǵa laiyqty ekendigin bildirip, óziniń aqyl-keńesin berdi. Álemge áigili iri tulǵanyń Dimashqa izgi tilegin aitqany bizdi erekshe tebirentti. Djeki Chan Dimashqa ekskliýzivti kúrteshe men álem boiynsha óziniń tek eki júz dosyna arnap shyǵarǵan ekskliýzivti án tyńdaý qurylǵysyn syilady. Ekeýi bir-birimen shyǵarmashylyq bailanysta bolatyny týraly ýádelesip, qol alysty. Bul Dimashqa kórsetilgen úlken qurmet dep oilaimyn.
– Dimash «Daididaýdy» aitqan kúni sahna syrtyndaǵy atmosfera qandai bolǵanyn aita alasyz ba?
– Men bul kúni Dimashtyń qalai qobaljyǵanyn, ándi oryndap bolǵan soń kózine jas alǵanyn aitqan bolatynmyn. Keibireýler sonyń aldynda Dimash naǵyz qazaq bolsa, nege birinshi kezeńnen bastap qazaq tilinde án salmady degen edi. Dimash qazaqty tanytý úshin aldymen ózin tanytýy kerek boldy. Ol milliondaǵan aýditoriiany jaýlap alǵannan keiin ǵana qazaqsha án saldy. Búgingi tańda bizge Frantsiiadan, Shvetsiiadan, Aziianyń kóptegen elderinen jankúierler «Daididaýdy» aitqan videolaryn jiberip jatyr. Sol kúni Qazaq ulttyq óner akademiiasynyń rektory Aiman Musahodjaeva Dimashtyń jandy daýysta án salýyna múmkindik jasap, Qazaqstannan Dimashpen birge oqityn dostaryn arnaiy jiberdi. Qytaiǵa olardy Turar Álipbaev pen Maira Iliiasova bastap keldi. Qazaqtardy erekshe saǵynyp júrgen Dimash ekeýmizge bul úlken demeý, rýh berer qoldaý boldy. Dimash sol kúni «Adai» kúii arqyly qazaqtyń kúi óneriniń qudiretin de pash etti. Jankúierler qalai qabyldaǵanyn ózderińiz de kórdińizder. Barlyǵy oryndarynan turyp qol soqqany barshamyzdy airyqsha tolqytty.
– Qytaidyń Qazaqstandaǵy elshisi Dimash arqyly Qytai Qazaqstandy keńinen tanyp jatyr dedi. Oqiǵa ortasynda júrgen adam retinde ne aitar edińiz?
– Elshiniń pikirimen tolyqtai kelisemin. Qazirdiń ózinde «Hýnan» telearnasynda qazaqsha biletin alty aýdarmashy bar. Bizdi qazaq aýdarmashysymen qarsy alady. Sondyqtan Dimash qytai jurtyna qazaq tilin de, qazaqtyń bolmysyn da jan-jaqty tanytyp jatyr dep nyq senimmen aita alamyn. «Hýnan» telearnasy – Hýnan provintsiiasynan taraǵanymen, búkil Qytaidy júz paiyz qamtityn aýqymdy telearna. Al I am a singer – bul arnadaǵy eń reitingi joǵary jobalardyń biri. Osy joba Dimashty Qytai eline tanytsa, óz kezeginde Dimash ta atalǵan baiqaýdy shetelderge tanytty deýge bolady. Sebebi, ol aǵylshyn, orys, frantsýz, italian tilderinde ánder shyrqady. Atalǵan tilderde án tyńdaityndardyń qarasyn eseptei berińiz. Baiqaýdyń tanymal bolýyna qosylǵan bul da bir úlken úles. Qytaida búgin Dimash pen Qazaqstan qazir egiz uǵymǵa ainaldy. Men muny óz kózimmen kún saiyn kórip júrmin. Qazaqstannan ekenimdi aitsam, jurt senderde Dimash degen ánshi bar ǵoi deidi. Dimashty qazir Qytaidyń toqsan paiyzy biledi desem, ótirik bolmas.
– Dimash qazaqsha án oryndaǵan soń, qytailyq jankúierlerdiń qazaqtyń oiý-órnegi men dombyrasyna degen qyzyǵýshylyqtary arta tústi degeni qanshalyqty shyndyqqa saiady?
– Ras. Jankúierleri Dimash sahnaǵa kiip shyqqan kiimdi kigisi, onyń qolyndaǵy zattardy ustaǵysy keledi. Dimash «Daididaýdy» aitqandaǵy kiimi de erekshe tanymal boldy. Ol óte sátti obrazǵa ainaldy. Kiimdi Aiman Musahodjaevanyń yqpalymen Qazaq ulttyq óner akademiiasy tiginshileri tigip bergen edi. Jaqynda Qytaida Dimashtyń beinesimen kompiýterlik oiyndar shyǵa bastaidy. Onda da Dimash kórermenderimen «Daididaýdy» salǵan beinesimen júzdesedi. Qazir Qytaida qazaqtyń dombyrasyna ǵana emes, barlyq ulttyq aspaptaryna degen airyqsha qyzyǵýshylyq baiqalady. Jankúierler olardy zerttep, qytai tiline aýdaryp, jariialap jatyr. Eýropadan da jýrnalister arnaiy habarlasyp, surastyrǵandar boldy.
– Qytai basylymdary Dimash qatysqan jarnamalyq sharanyń kórsetilimi rekord jasady dep jazypty. Ol qandai sharaǵa qatysqan edi?
– Dimash qazir kóptegen brendtermen jumys jasaýda. Shanhaida Dimash qatysqan Swiss pen Ferrari kompaniialary uiymdastyrǵan sharany tikelei efirden 54 millionnan asa adam tamashalapty. Uiymdastyrýshylardyń aitýynsha, bul olardyń tarihyndaǵy rekordtyq kórsetkish eken. Osy shara barysynda Dimashqa «Súiikti kitabyń qandai?» degen suraq qoiyldy. Dimash «Abai joly» týraly aityp berdi. Sodan keiin «Abai jolynyń» qytai tilindegi nusqasynyń satylymy da kúrt artty. Jankúierler «Dimash oqyǵan kitapty biz de oqýymyz kerek» dep jazyp jatyr.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Gúlnur Qýanyshbekqyzy,
«Egemen Qazaqstan» gazeti
