Qytaida «Singer» halyqaralyq án baiqaýyna qatysyp jatqan otandasymyz Dimash Qudaibergenniń «Jenmin jibao» («Halyq gazeti») gazetine bergen suhbaty jariialandy. QazAqpart agenttigi atalǵan suhbattyń tolyq nusqasyn usynyp otyr.
- Ónerli otbasynda týylypsyń, qarshadaiyńnan ánshi bolýdy armandadyń ba?
- Ónerli otbasynda týylǵanyma, osyndai ata-anam bolǵanyna ózimdi erekshe baqytty sezinemin. Ata -anam óner adamdary bolmaǵanda, qansha qulshynǵanymmen, ánshi bolýym ekitalai edi.
- Senińshe qalai jaqsy ánshi bolýǵa bolady?
- Menińshe, mýzykalyq jaǵynan tabysqa jetý úshin kásibi qabilet basym bolý kerek. Eń mańyzdysy, ándi júrekpen aita bilýiń kerek. Men Maikl Djeksonnyń, Djeki Channyń, Lýchano Pavarottidiń jankúierimin. Olardyń barlyǵy tabandy mańdai terdiń arqasynda tabysqa jetken. Bárinen de mańyzdysy, olardyń bári álemdik deńgeidegi juldyzdar bolsa da, erekshe kishipeiil, baýyrmal jandar. Sondyqtan men olardy úlgi tutamyn.
- Óner jolyńda saǵan erekshe yqpal etken adam boldy ma, sol týraly aityp berseń?
- Maǵan erekshe áser etken adam, árine, meniń ata-anam. Sol kisilerdiń arqasynda osy kúnge jettim. Ustazdaryma da erekshe alǵys aitamyn. Olar árqashanda maǵan qolushyn berip, meni qoldap keledi. Ári meniń kásibi deńgeiimniń ósýine maǵan mol bilim berdi.
- Qazaq, orys, italian, frantsýz tilderinde, tipti qytai tilinde án aityp álemdi tańǵaldyrdyń. Osy tilderdi qalai úirendiń?
- Men kóp izdenemin. Operalyq baǵytta án aitatyn bolǵandyqtan, álemniń ártúrli tilderinde áigili operalardy oryndap kórdim. Árine, qulshyna úirený kerek. Aldymen osy elderdiń mýzykasy men áýenin unatý kerek. Sosyn án mátinin úirenesiń. Osy ánderdi tipti tolyq túsine alasyń. Ustazdarymnyń kómegimen osy tilderdi úirenýge tyrysyp, sheteldik operalardy naqyshyna keltirip oryndadym. Sol arqyly nemis, ýkrain, frantsýz, italian, aǵylshyn, túrik tilderin úirendim. Qazir qytai tilin úirenip júrmin.
- Qytaida ótip jatqan «Singer» án baiqaýyna qalai keldiń? Basqa halyqaralyq baiqaýlarǵa qaraǵanda qandai ereksheligin baiqadyń?
- Baiqaýdyń bas rejisseri, tálimger Hýn Tao burynǵy meniń halyqaralyq baiqaýlarda óner kórsetkenimdi baiqap, meni osynda shaqyrdy. «Singer» baiqaýy - naǵyz ánshiler baq synaityn óner dodasy. Ýaqyty men ainalymy da erekshe uzaq. Ol seniń sahnadaǵy sátińdi ǵana emes, ánshiniń baiqaýǵa daiyndalý barysyn, sondai-aq, sahnadan tys turmys-tirshiligin de kórsetedi. Kórermenderge ánshiniń ónerimen birge ómirin de tolyq tanystyrady. Men burynǵy qatysqan baiqaýlardan «Singer» jobasynyń eń úlken ereksheligi - munda menen jasy úlken, ataǵy áigili, tabysqa jetken ánshilermen birge baq synaýǵa týra keldi.
- «Singer» baiqaýynda ózińnen qandai natije kútesiń?
- Bul suraq men úshin aýyr. Baiqaýdyń nátijesinen buryn, eń bastysy, kórermenderdiń qoldaýyna ie bolsam deimin. Barynsha jaqsy óner kórsetip, budan da biik belesterge umtylyp, jankúierlerimniń kóńilinen shyǵamyn dep oilaimyn. Sahnadaǵy áreketime keide ózim de tánti bolamyn.
- Seniń ónerińnen Qazaqstan men Qytaidyń mýzykalyq úndestigin baiqaǵandai boldyq. Munyń syry nede dep oilaisyń?
- Eki el mýzykasynyń keibir tustary sabaqtasyp jatady. Ózindik erekshelikteri de az emes. Qazaqstan men Qytaidyń ánshilik óneri joǵary deńgeide damyǵan dep aitýǵa bolady. Qytailyq kórermenderdiń ystyq yqylasyn kórgende beine týǵan jerdegi dostarymnyń ystyq qushaǵyna bólengendei sezindim. Qytailyq ánshilerdiń Qazaqstanǵa kelip, óner kórsetýin qoldaimyn. Bizdiń elimizde olardy erekshe qyzý qarsy alady dep senemin.
- Qytailyq ánshilerden kimdi unatasyń? Onyń ónerin qalai baǵalaisyń?
- Meniń jaqsy kóretin ánshilerim kóp. Qytailyq ánshilermen kóp kezdesýlerde boldym. Barlyǵy óte qarapaiym, ashyq-jarqyn, inabatty adamdar eken. Men tálimger Han Hýndy, Lin Jyshýan tálimgerdi óte jaqsy kóremin. «Singer» baǵdarlamasy arqyly Lin Jyshýan tálimgermen tanystym. Alǵash kezikkenimizde ol kisi maǵan sondai jaqyn sezildi. Óte kishipeiil, jyly júzdi adam.
- Qytai men Qazaqstan - dostyq qarym-qatynastaǵy kórshi elder. Biyl Qytaidyń Qazaqstandaǵy týrizm jyly. Qazaqstanǵa barǵysy keletin qytailyqtarǵa óz elińdi qalai tanystyrar ediń?
- Biyl maýsym aiynda Qazaqstanda EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi bastalady. EKSPO kórmesi tuńǵysh ret Ortalyq Aziia elinde ótkiziledi. Barlyqtaryńyzdy Qazaqstanǵa kelip, EKSPO kórmesin tamashalaýǵa, qazaqtyń ásem tabiǵatyn kórýge, dámdi taǵamdarynan aýyz tiiýge shaqyramyn. Bári sátimen bolsa, men atalmysh kórmede án aitatyn bolamyn.
- Sóz sońynda jankúierlerińe qandai tilek joldaisyń?
- Armandaryńyzdyń oryndalýyn, ómir joldaryńyzdaǵy kózdegen maqsattaryńyzǵa qol jetkizýlerińizdi tileimin. Armannyń barlyǵy oryndalady. Óitkeni, sizder meniń armanymnyń oryndalýyna qoldaý kórsettińizder. Sizderdiń ár kúnińiz kóńildi, tatý-tátti, meiirimdi de syilastyqqa tolý bolýyn tileimin.