Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Mádi Ahmetov bir rettik elektrondy temekiniń jastar arasynda keńinen taralýyna alańdaýshylyq bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Elimiz pandemiiamen arpalysyp júrgende, jasóspirimder arasynda bir rettik veip «epidemiiasy» beleń alyp barady. Búginde oń-solyn tanymaǵan jas urpaqtyń sanasyn kók tútinmen ýlaǵan bir rettik elektrondy shylymnyń dáýreni júrip tur. Jastar arasynda veip tańsyq dúnie emes, biraq sońǵy ýaqytta bir rettik túri paida bolǵaly jaǵdai kúrt ózgerdi. Sórelerden shylym ketip, ornyn arnaiy suiyqtyqty toltyrýdy, qaita qýattandyrýdy qajet etpeitin quramynda nikotini temekiden 2,5 ese joǵary, bir rettik veip almastyrdy. Nátijesinde, osy ýaqytqa deiin memleket tarapynan nikotindi shekteýge baǵyttalǵan aýqymdy jumysty joqqa shyǵaryp otyr», - dep toqtaldy M. Ahmetov QR Premer-Ministriniń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń atyna joldaǵan saýalynda.
Osy oraida depýtat atalǵan temekini bilim oshaqtarynyń manyńda ashyq sórelerde satýǵa ruqsat etilmeitinin, iaǵni olar kez kelgen saýda núktelerinde jabyq perdelerdiń artynda, sórelerdiń astynda bolýy kerek ekenin eske saldy. Kez kelgen dúken sóresinde tolyp turǵan túrli-tústi muqabaly, san túrli dámi bar bir rettik veipten kóz súrinedi jáne olar kámeletke tolmaǵan jetkinshikterge emin-erkin satylýda.
«Dúken bylai tursyn, áleýmettik jelini ashsańyz, nikotindi taýardy táýlik boiy úiińizge tegin jetkizip beretin pablikterde, anonimdi telegram kanaldarda júzdegen jarnama bar. Tapsyrys berýshiniń jasyn surap, bas qatyryp jatqan eshkim joq. Osynyń saldarynan oqý jylynyń basynan oqýshylar arasynda tútini býdaqtaǵan ziiandy shylymǵa suranys eselep artqan. Tipti, keibir mektepterde joǵary synyp oqýshylary bastaýysh synyptarǵa bir rettik temekiniń qunyna aqsha qosyp satyp, áýestendirip júr. Elimizdiń ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń sońǵy 2019 jylǵy zertteýleriniń málimetine súiensek, 11 jastan 15 jasqa deiingi elektrondy temeki shegetin jasóspirimderdiń sany 3 esege, al qyzdar arasynda 2 esege ósken. Kósh basynda 3,9 paiyz kórsetkishpen almatylyq jasóspirimder tur. Atalǵan zertteý sońǵy eki jyl júrgizilmegendikten, qazirgi jaǵdai múlde belgisiz», - dedi M. Ahmetov.
Onyń aitýynsha, álemniń 35 eli tyiym salǵan, 65 memleket arnaiy shara qabyldaǵan eletrondy jáne bir rettik temekiler bizge Qytaidan eshqandai sertifikatsyz, shekteýsiz mólsherde aǵylyp kelip jatyr. Bir qarys quraldyń quramy áli kúnge deiin anyqtalmaǵan, naqty zertteý joq, nikotin dozasyn da eshkim baqylamaidy.
Osy oraida naqty usynystar jasaldy.
«Birinshiden, otandyq naryqqa turaqty túrde keden arqyly zańǵa qarsy, birde-bir tehnikalyq reglametke sai kelmeitin bir rettik veipter áli kúnge deiin tonnalap qalai kirgizilýde? Bul protseske tikelei jaýapty quzyretti organdar qaida qarap otyr? Oryn alǵan jaǵdaidyń anyq-qanyǵyn zerdelep, kinálilerdi jaýapqa tartýdy suraimyz. Ekinshiden, shuǵyl túrde bir rettik veipterdi zerttep, quramyn buqaraǵa jariia etip, máseleniń mán-jaiy anyqtalǵansha, quzyretti mekemelerden bir rettik shylymdy satylymnan alyp tastaýdy, konfeskileýdi suraimyz. Mektep mańyndaǵy dúkenderge qoǵamdyq baqylaý uiymdastyryp, zańdy belshesinen basqandarǵa qatań shara qoldaný kerek», - dedi depýtat.
