Ulttyq ekonomika ministri Rýslan Dálenov Premer-Ministr Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda eldiń 2020 jylǵy qańtar-tamyzdaǵy áleýmettik-ekonomikalyq damý nátijeleri týraly baiandady.
Tamyzdyń ekinshi jartysynda qyzmetter sektorynyń birqatar salalary jumysty qaita bastady. Ekonomikanyń naqty sektorynda ósim saqtalýda. Olar qurylys, aýyl sharýashylyǵy jáne óńdeý ónerkásibi salalary. Daiyn ónim taýarlary eksportynyń ulǵaiýy baiqalady. Jyldyq infliatsiia 7%-ǵa deiin báseńdedi.
Taýarlar óndirisi 1,7%-ǵa ósti. Sonymen birge kórsetiletin qyzmetter 6,1%-ǵa qysqardy. Sonyń nátijesinde, jedel derekter boiynsha, jalpy ishki ónim 3%-ǵa tómendedi.
Óndiris sektory salalarynda, onyń ishinde qurylysta 6,5%, aýyl sharýashylyǵynda 4,9% jáne óńdeý ónerkásibinde 3,3% ósim kórsetti.
Sonymen birge kórsetiletin qyzmetter sektory salalarynda, jyljymaityn múlikpen jasalatyn operatsiialar 4,3%, ákimshilik qyzmetterdi kórsetý 5,1% saýda 10,5% jáne kólik qyzmetteri 16,1% tómendeý kórsetti. Bul rette, bailanys qyzmetteri 8,3%-ǵa artty.
«Naqty sektor básekege qabilettiliktiń jaqsy nátijelerin kórsetýde. Máselen, esepti kezeńde avtomobil jasaý 51,8%-ǵa, farmatsevtika 34,1%, daiyn metall buiymdary 18,8%, qaǵaz ónimderi 15,3% jáne jeńil ónerkásip 11% ósti», — dedi R. Dálenov.
Daiyn ónimderdiń eksporty ulǵaiýda. Jeti aida avtomobilder eksporty 7 esege, ferrosilitsii 6 esege, kúnbaǵys maiy 1,7 esege, titan quimalarynyń eksporty 20,5%-ǵa ósti.
Esepti kezeńde álemniń 105 eline eksport jasaldy.
Respýblika boiynsha turǵyn úidi paidalanýǵa berý 6,4%-ǵa ósti.
Jaqynda, 4 qyrkúiekte Standard and Poors halyqaralyq reitingtik agenttigi Qazaqstannyń derbes kredittik reitingin investitsiialyq senimdilik deńgeiinde rastady. Boljam — «Turaqty».
Jeti aida syrtqy saýda ainalymy $48,7 mlrd qurady. Eksport $28,6 mlrd, import – $20,1 mlrd qurady. Saýda balansynyń oń saldosy $8,5 mlrd deńgeiinde saqtalýda.
Ónerkásip óndirisi 0,4%-ǵa ósti. Ósim óńdeý ónerkásibiniń 3,3%-ǵa artýy esebinen boldy. Bul rette, ken óndirý ónerkásibi 1,5%-ǵa tómendedi.
Ónerkásip boiynsha ósim óńirlerdiń kóbinde baiqalady. Eń joǵary ósimdi Qostanai, Soltústik Qazaqstan oblystary jáne Nur-Sultan qalasy kórsetti.
Óńdeý ónerkásibi 3,3%-ǵa ósti. Ósimniń joǵary qarqynyn farmatsevtika, daiyn metall buiymdary, mashina jasaý, onyń ishinde avtomobilder jáne jeńil ónerkásip kórsetip otyr.
Óńirler boiynsha joǵary ósý Qostanai, Túrkistan, Soltústik Qazaqstan oblystarynda baiqalady.
Negizgi kapitalǵa 7 trln teńge somasynda investitsiialar tartyldy. 13 óńir ósim kórsetti. Aqmola, Túrkistan oblystarynda jáne Shymkent qalasynda investitsiialar joǵary ósti.
Qurylys sektory turaqty qarqynmen damyp keledi. Oryndalǵan jumystardyń kólemi 6,5%-ǵa ósti. Qurylys jumystarynyń joǵary ósimi Túrkistan oblysynda jáne Shymkent qalasynda baiqalady.
8,1 mln sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berildi. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 6,4%-ǵa kóp.
«Óńirlerde 7 ekonomikalyq kórsetkish boiynsha jalpy jaǵdai kelesidei. Eki kórsetkish (saýda jáne kólik) boiynsha karantindik sharalarǵa bailanysty tómendeý baiqalýda. 5 kórsetkish boiynsha 7 óńirde ósim baiqalady. Olar Aqmola, Almaty, Jambyl, Qostanai, Mańǵystaý, Pavlodar jáne Soltústik Qazaqstan oblystary. 4 kórsetkish boiynsha 7 óńirde ósim tirkeldi. Bul ortasha deńgei. Al, 3 óńirde 2-3 kórsetkish boiynsha ǵana ósim baiqalady. Olar Atyraý, Batys Qazaqstan jáne Qyzylorda oblystary», — dedi R. Dálenov.
Ekonomikalyq belsendilikti qalpyna keltirý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalardy eskere otyryp, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar mynadai aspektilerge nazar aýdarýy qajet.
- Karantinnen keiingi kezeńde biznestiń jumysyn jan-jaqty qoldaý.
- Memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde kásipkerlerdi qoldaý quraldaryn tiimdi iske asyrýdy qamtamasyz etý.
- Qazaqstandyq ónimniń úlesin ulǵaitýdy jáne jumyspen qamtýdy qamtamasyz etetin qarajatty tolyq jáne tiimdi igerý.
- Investitsiialardy belsendi tartý jáne investorlarmen naqty jumys jasaý.
- Óńdelgen taýarlardy óndirý jáne eksporttaý úshin jaǵdai jasaý.
- Baǵa monitoringin kúsheitý jáne Turaqtandyrý qorlarynyń tetikterin paidalaný arqyly maýsymdyq aýytqýlarǵa jol bermeý.
- Óńirlik eńbek naryqtaryndaǵy ahýalǵa turaqty monitoring júrgizý jáne jumyspen barynsha qamtý.
