Ótken jylmen salystyrǵanda 2 trln teńgege artyq salyq tústi, dep habarlaidy QazAqparat Memlekettik kirister komitetine silteme jasap.
2021 jylǵy qańtar-qazan ailarynda memlekettik biýdjetke salyq túsimderi boiynshajospary 102,2%-ǵa oryndaldy (jospar boiynsha 8 118,7 mlrd. teńge, 179,9 mlrd. teńgege asyra oryndaýmen 8 298,6 mlrd. teńge tústi), ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 30,7%-ǵa nemese 1 948,5 mlrd teńgege ósti, onyń ishinde:
- Respýblikalyq biýdjet 100,4%-ǵa oryndaldy (jospar boiynsha 5 414,2 mlrd.teńge, 23,9 mlrd. teńgege asyra oryndaýmen 5 438,1 mlrd. teńge tústi), ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 36,1%-ǵa nemese 1 441,2 mlrd. teńgege ósti.
- Jergilikti biýdjet 105,8%-ǵa oryndaldy (jospar boiynsha 2 704,5 mlrd.teńge, 156,0 mlrd. teńgege asyra oryndaýmen 2 860,5 mlrd. teńge tústi) 2020 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 21,6%-ǵa nemese 507,3 mlrd. teńgege ósti.
2020 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda respýblikalyq biýdjetke túsimder ósiminiń eń kóp somasy munaiǵa salynatyn eksporttyq kedendik bajdar boiynsha 400,9 mlrd teńgege nemese 1,9 ese, korporativti tabys salyǵy boiynsha 481,2 mlrd teńgege nemese 48,5%-ǵa, EAEO elderinen importqa qosylǵan qun salyǵy boiynsha 194,2 mlrd teńgege nemese 36,9%-ǵa, 3-shi elderden importqa qosylǵan qun salyǵy boiynsha 110,3 mlrd teńgege nemese 21,0%-ǵa jáne paidaly qazbalardy óndirý salyǵy boiynsha 107,0 mlrd. teńgege nemese 47,9%-ǵa baiqalady.
Túsimderdiń ósýine mynadai faktorlar áser etti.
Aǵymdy jylǵy 10 ai ishinde ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda negizgi eksporttyq pozitsiialarǵa baǵanyń ósýi baiqalady, onyń ishinde munaiǵa 68,8%-ǵa, mysqa 56,0%-ǵa, aliýminiige 46,4%-ǵa, myryshqa 34,5%-ǵa, kúmiske 29,2%-ǵa, qorǵasynǵa 20,9%-ǵa jáne altynǵa 2,7%-ǵa. Munaiǵa salynatyn áketý kedendik bajynyń mólsherlemesi 64,0%-ǵa ósti (2020 jyldyń 10 aiynda 1 tonnaǵa ortasha mólsherlemesi – 37,5$, 2021 jyldyń 10 aiynda 1 tonnaǵa – 61,5$).
Úshinshi eldermen taýar ainalymy 2021 jylǵy qańtar-qazan ailarynda 10,0%-ǵa ósti (eksport 21,9%-ǵa ósti, import 10,5%-ǵa tómendedi).
2021 jylǵy 9 aiynda ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda taýar ainalymy 28,7%-ǵa ósti (63 917 mlrd. teńgeden 82 293 mlrd. teńgege deiin).
Kórsetilgen kezeń ishinde bir salyq tóleýshige onlain baqylaý-kassa mashinalardan ortasha túsimi 11,8%-ǵa ósti (33,4 mln. teńgeden 37,4 mln. teńgege deiin).
