Foto: «Býrabai» MUTP baspasóz qyzmeti
«Býrabai» memlekettik ulttyq tabiǵi parkiniń ǵylymi qyzmetkerleri ǵylymi-zertteý jumystary kezinde sańyraýqulaqtyń sirek kezdesetin túrin tapty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Ulttyq park baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, tabylǵan sańyraýqulaqtardyń arasynda qubylmaly petsitsa (Peziza varia), kúzgi jeli (Gyromitra infula), aq sańyraýqulaq (Hygrocybe conica), ramariia (Ramaria eumorpha), oiyq sańyraýqulaq (craterellus cornucopioides), qozyquiryq (lepiota magnispora), aǵashqulaq (phaeolus Schweinitzii) tárizdi biregei túrleri bar. Al ishindegi oljasy - ol torly sańyraýqulaq (Clavariadelphus sp.). Bul sirek kezdesetin ósimdiktiń ústińgi jaǵy jińishke taiaqsha tárizdi, túsi ádette ashyq sary nemese sarǵylt, keide tipti qyzyl. Eń basty ereksheligi – 3-5 jylda bir ret qana ósip shyǵady. Qazirgi tańda Clavariadelphus sp. birneshe eldiń Qyzyl kitabyna engen.
«Aldyn-ala Clavariadelphus sp. retinde dep aiqyndalǵan sańyraýqulaqtyń tabylǵany erekshe nazar aýdarýǵa turarlyq jait. Ol aldaǵy ýaqytta Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilýi múmkin. Bul jańalyq Ulttyq saiabaqtyń ósimdik áleminiń alýandyǵyn kórsetedi. Sonyń ishinde sańyraýqulaqtar tobyn odan ári zerttep, qorǵaý qajet ekendigine kóz jetkizip otyrmyz», – dep túsindirdi Ulttyq parktiń aǵa ǵylymi qyzmetkeri, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandidaty Evgenii Arhipov.
Osy rette, «Býrabai» MUTP qyzmetkerleri ulttyq parktiń mikologiialyq tizilimin jasaýdy qolǵa alǵan. Onda saiabaq aýmaǵynda ósetin sańyraýqulaqtardyń barlyq túri qamtylatyn bolady.
«Bes jyl ishinde «Býrabai» MUTP Aqparat jáne ekologiialyq monitoring bóliminiń ǵylymi qyzmetkerleri alǵash ret ulttyq park aýmaǵynda ósetin sańyraýqulaqtardyń barlyq túrlerin qamtityn mikologiialyq tizilim jasaidy. Bul ekojúieni tereń zertteýde jáne bizdiń aimaqtyń biologiialyq alýandyǵyn qorǵaýdy qamtamasyz etýde mańyzdy qadam bolady. Mikologiia (sańyraýqulaqtar týraly ǵylym) ekojúiedegi protsesterdi túsinýde erekshe ról atqarady, sebebi sańyraýqulaqtar organikalyq zattardyń ydyraýy men topyraqtyń qunaryn saqtaýda úlken ról oinaidy», - dep qosty Evgenii Arhipov.
Ǵalymdardyń aitýynsha, saiabaq aýmaǵynda júrgizilgen zertteýler ekojúie týraly jinalǵan derekterdi molaityp qana qoimai, tabiǵatty qorǵaýdyń tiimdi sharalaryn qolǵa alýǵa yqpal etedi.
«Sańyraýqulaqtar qorektik zattar ainalymyna jáne aǵashtardyń saýlyǵyna erekshe áser etedi. Iaǵni, ony zertteý Ulttyq parktiń tabiǵatyn saqtaý úshin óte mańyzdy», - deidi «Býrabai» MUTP botanigi Iýliia Bossert.
