Foto: Májilis
Búgin Májilistiń úshinshi sessiiasy jumysyn aiaqtady, dep habarlaidy Ult.kz.
Osy sessiiada 39 jalpy otyrys ótkizilip, 249 másele qaraldy jáne 90 zań qabyldandy.
Parlamenttiń jalpy jumys qorytyndysy dúisenbi kúni, 30-shy maýsymda qos palatanyń birlesken otyrysynda jasalady.
Búgin úshinshi sessiianyń sońǵy otyrysynda Májilis qyzmetiniń keibir nátijelerimen Májilis spikeri Erlan Qoshanov tanystyrdy:
Qorytyndy
Sessiianyń ashylýynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń ózi dástúrli túrde depýtattardyń jumysyna serpin bergen bolatyn.
Prezidenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýlarynda, Sailaýaldy baǵdarlamasynda, sondai-aq Ulttyq quryltai otyrystarynda aitylǵan bastamalaryn iske asyrý jalǵasyn tapty.
Depýtattar eń áýeli azamattardyń áleýmettik jaǵdaiyna erekshe mán beredi.
Birinshiden, biz mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý júiesine qatysty tásilderdi qaita qaradyq.
Barlyq azamat úshin, tipti saqtandyrylmaǵan bolsa da, alǵash júgingen kezde tegin bazalyq meditsinalyq kómektiń saqtalýy úlken jetistik boldy.
Bizdiń usynysymyz boiynsha Tegin meditsinalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine onkologiialyq skriningter engizildi.
Sondai-aq, qulaǵy nashar estitin jandardy, ásirese balalardy jergilikti biýdjet qarjysy esebinen estý apparatymen qamtamasyz etý múmkindigi qarastyryldy.
Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý bizdiń basty nazarymyzda.
Atap aitqanda, kásibi otbasy institýty engizildi.
Endi kásibi otbasy qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan balany qamqorlyqqa alady, ony balalar úiine tapsyrýǵa jol bermeidi.
Sonymen qatar, depýtattar jekemenshik oqý oryndarynda oqýshylarǵa ystyq tamaq berýdi uiymdastyrý jónindegi problemany sheshti.
Bul kóp jyldan beri sheshimin kútip otyrǵan másele edi.
Memleket basshysynyń bastamasymen biz «Keleshek» biryńǵai erikti jinaqtaý júiesiniń zańnamalyq negizin qaladyq.
Jańa jinaqtaý júiesiniń arqasynda balalardyń sapaly bilim alýyna qosymsha múmkindikter beriledi.
Sonymen birge, halyqaralyq ǵylymi jarystarǵa qatysýshylardyń úzdikteri konkýrssyz, sonyń ishinde «Bolashaq» baǵdarlamasy aiasynda bilim granttaryn alatyn norma engizildi.
Bul – bizdiń balalarymyz úshin memleket tarapynan úlken qoldaý.
Sondai-aq, biz qyzmettik mindetin atqarý kezinde qaza bolǵan, iaǵni asyraýshysynan aiyrylǵan 530 politsiia qyzmetkeriniń otbasyna ai saiynǵy járdemaqy tóleý máselesin sheshtik.
Bul másele Memleket basshysynyń erekshe nazarynda.
Keshe ǵana Prezident qaza bolǵan politseilerdiń jaqyndaryna marapat tapsyryp, olardyń erligin taǵy da atap ótti.
Oǵan qosa, azamattyq qorǵaý organdary men ózge de quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine turǵyn úi tólemderi qarastyryldy.
Ekinshiden, depýtattardyń qyzmetindegi basty baǵyt «Zań men tártip» qaǵidatyn zańnamalyq turǵydan odan ári iske asyrý boldy.
Depýtattar elimizdiń qylmys jazasy kodeksterin ońtailandyrý boiynsha úlken jumys atqardy.
Azamattardy qylmystyq qastandyqtan qorǵaýǵa baǵyttalǵan zańdar qabyldandy.
Jaǵymsyz áleýmettik qubylystarǵa jaýap retinde internet-alaiaqtyq jasaǵany úshin «dropperlerge» qatysty qylmystyq jaýapkershilik kúsheitildi.
Depýtattar nekege turýǵa májbúrleý isi úshin de jaza engizdi.
Adamnyń bet-álpetin tanyp-bilýge kedergi keltiretin kiim kiiýge tyiym salyndy.
Jaýapkershilikti kúsheitýmen qatar, depýtattar izgi sheshimder qabyldaý qajettigin de umytqan joq.
Keibir azamattardyń abaisyzdan, qiyn ómirlik jaǵdaida júrip quqyq buzýshylyqqa baratyny belgili.
Sondyqtan biz esirtki taratýshylar men óndirýshiler arasyndaǵy qylmystyq jaýaptylyqtyń ara-jigin ajyrattyq.
Bul Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaida bergen tapsyrmasy bolatyn.
Qazirdiń ózinde alǵash ret súrinip, esirtki jasyrǵan jas azamattarǵa qatysty úsh myńnan astam is qaita qaralyp, olardy bosatý men úkimdi jeńildetý baǵytynda jumys júrgizilýde.
Buǵan qosa, Konstitýtsiianyń 30 jyldyǵy qarsańynda depýtattar tarapynan Raqymshylyq jasaý týraly zań ázirlenip, qabyldandy.
Keshe ǵana Memleket basshysy ol qujatqa qol qoiyp, zań kúshine endi.
Raqymshylyq jasaý arqyly 15 myń azamattyń jaza merzimi qysqartylady.
Onyń 2 myńǵa jýyǵy bostandyqqa shyǵady.
Bul – adamgershilik turǵysynan óte izgi áreket.
Osylaisha shalys basqan azamattarǵa túzelýge jańa múmkindik beriledi.
Úshinshiden, zań shyǵarýshylardyń basty mindeti – jańa ekonomikalyq saiasat úshin berik negiz qalyptastyrý.
Osy sessiiada depýtattar biýdjettik-fiskaldyq rásimder tásilderin tolyǵymen qaita qarady.
Biz qabyldaǵan jańa Biýdjet kodeksi arqyly biýdjet protsesi edáýir jeńildetilip, eki esege deiin qysqartyldy.
Ulttyq qor aktivterin basqarý strategiiasy ózgertildi.
Óńirlerdiń qarjylyq derbestigi artty, olardyń túsimderiniń ósýi baiqalady.
Biýdjet protsesine qatysýshylardyń Parlament aldyndaǵy eseptiligi kúsheitildi.
Osy sessiiada eń qyzý talqylanǵan qujattyń biri – Salyq kodeksi.
Depýtattyq korpýs aldynda turǵan strategiialyq mindet – memlekettiń, azamattar men kásipkerlerdiń múddeleri arasynda ortaq mámile tabý boldy.
Biz depýtattar halyq pen bizneske salynatyn salyq aýyrtpalyǵyn arttyrý esebinen biýdjet kirisin ulǵaitýǵa jol bermeý printsipin ustandyq.
Kópshilikpen ashyq pikirtalastar, depýtattardyń tabandylyǵy men biznes ókilderiniń belsene qatysýy arqasynda turaqty, ashyq, ádil ári túsinikti Salyq kodeksi qabyldandy.
Tórtinshiden, Progressivti sý saiasatyn qalyptastyrý baǵytyndaǵy jumys ta belsendi jalǵasty.
Qabyldanǵan Sý kodeksi qazaqstandyqtar arasynda sýǵa, iaǵni tirshilik kózine uqyptylyqpen qaraýǵa, únemdeý mádenietiniń qalyptasýyna bastaý bolary anyq.
Besinshiden, jahandyq geosaiasi ahýaldy kórip otyrsyzdar.
Osy oraida Memleket basshysy halyqaralyq baǵytta óte belsendi, teńdessiz qyzmet atqaryp, baiypty da syndarly syrtqy saiasat júrgizýde.
Bul jumys bizdiń tarapymyzdan zańnamalyq turǵydan ýaqtyly qoldaýdy talap etedi.
Osy baǵytta 36 halyqaralyq shart pen kelisim ratifikatsiialandy.
Jańartylǵan Konstitýtsiianyń talaptaryna sáikes, sessiia barysynda biz Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasynyń esebin eki ret qaradyq.
Ol – aýyl sharýashylyǵyndaǵy sýbsidiialar máselesine, sondai-aq dári-dármekpen jáne meditsina buiymdarymen qamtamasyz etý máselesine arnaldy.
Depýtattar bergen naqty usynystar osy saladaǵy biraz máseleni sheshýge oń áser eteri sózsiz.
Bul jaittar bolashaqta da depýtattardyń baqylaýynda bolady.
Sessiia barysynda depýtattyq saýal sekildi mańyzdy tetikter de belsendi túrde júzege asty.
Memlekettik organdardyń laýazymdy qyzmetkerleri atyna 461 depýtattyq saýal joldanyp, azamattardy tolǵandyryp júrgen eń ózekti máseleler kóterildi.
Kóptegen problema sol saýaldardyń nátijesinde sheshimin tabýda.
Sonymen birge, biz qalyptasqan dástúr boiynsha óńirlerdegi kezdesýler barysynda sailaýshylarymyz kótergen túitkilderdi sheshý joldary jóninde Úkimettiń jaýabyn tyńdadyq.
Úkimet saǵattarynda, komitet otyrystarynda, partiia fraktsiialarynyń is-sharalarynda bul máseleler jan-jaqty, qyzý talqylandy.
Palata óz jumysynyń alǵashqy kúnderinen bastap zań shyǵarý protsesiniń ashyqtyǵy men aiqyndyǵyn saqtap keledi.
Depýtattar azamattyq qoǵammen jáne sarapshy qoǵamdastyq ókilderimen birlesken tyǵyz jumysty jalǵastyrýda.
Muny olardyń jumys toptary quramyndaǵy ókilderiniń sanynan-aq baiqaýǵa bolady.
Májilis janyndaǵy Qoǵamdyq palata da óziniń saraptamalyq áleýeti bar ekenin dáleldedi.
«Inkliýzivti Parlament» depýtattyq toby múgedektigi bar adamdardyń máselesin sheshýge atsalysyp jatyr.
Jurtshylyqty qabyldaý bólmesi aiasynda depýtattar shamamen 2 myńnan astam azamatty qabyldady.
Halyqtyń máselelerin jedel sheshý úshin azamattardy qabyldaý memlekettik organdarmen birlesip júrgizile bastady.
Jalpy, osy sessiianyń kún tártibi eleýli oqiǵalarǵa toly boldy.
Depýtattar atom elektr stansasyn salý máselesi boiynsha respýblikalyq referendýmǵa daiyndyq barysynda jetekshi ról atqardy.
Naýryz aiynda arnaiy ótken jalpy otyrysta biz Prezidenttiń saiasi reformalaryn júzege asyrýdy – memlekettik qurylystyń jańa tarihi kezeńi retinde talqyladyq.
Nátijesinde qarar qabyldanyp, barsha azamatty Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda birigýge shaqyrdyq.
Búkil el bolyp, jer-jerde ótken saltanatty is-sharalarda Uly Jeńis qaharmandaryna taǵzym ettik.
Biyl Túrkitildes memleketterdiń Parlamenttik Assambleiasyna tóraǵalyq etý kezegi Qazaqstanǵa ótti.
Bul – elimizdiń túrki integratsiiasy máselelerindegi jetekshi róliniń jáne osy protseste parlamenttik diplomatiianyń mańyzdylyǵynyń taǵy bir dáleli.
Kelesi sessiiada da bizdiń aldymyzda birqatar mańyzdy zań qabyldaý mindeti tur.
Atap aitqanda, Qurylys kodeksi, sondai-aq quqyq buzýdyń aldyn alý, tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý, bankter jáne bank qyzmeti týraly, basqa da kóptegen mańyzdy zańdar bar.
Áriptester, Parlament sessiiasy aiaqtalyp qaldy.
Endi sizder óńirlerdi aralap, sailaýshylarmen kezdesesizder.
Bul bizge el-jurttyń saýaldary men usynystaryn óz aýzynan estýge, óńirlerdegi shynaiy jaǵdaidy óz kózimizben kórýge múmkindik beredi.
Sózimdi túiindei kele, sizderge atqarǵan jaýapty ári nátijeli jumystaryńyz úshin zor alǵys aitamyn.
Sonymen qatar, buqaralyq aqparat quraldary ókilderine de bizdiń jumysymyzdy joǵary deńgeide, obektivti túrde kórsetkeni úshin rizashylyq bildiremin.
Barshańyzǵa el igiligi jolyndaǵy jaýapty iste myqty densaýlyq, tolaiym tabys tileimin.
