Foto: Shutterstock
Batys Qazaqstan oblysynda kiikten zardap shekken ońtústik aýdandarda tótenshe jaǵdai jariialanýy múmkin. Óitkeni biylǵy shóptiń shyǵymy kóńil kónshitpeidi. Jańa qyltiyp kele jatqan kókti sáýirdegi salqyndyq býyp tastaǵan, azyn-shoǵyn shyqqanyn kiik tapap ketken. Endi shabyndyqqa shalǵy salǵan sharýalar qysqy mal azyǵyn qaidan daiyndaryn bilmei dal, dep habarlaidy Habar 24 telearnasy.
Bókei Ordasy aýdany Bórli aýylynyń turǵyny Myrzabai Boranbaevtyń qum Narynnyń etegine egin salǵanyna biyl 3 jyl. Mal tuiaǵy tozdyryp, tek izen men jýsan qalǵan jerdi elektro-baqtashymen qorshapty. Ishine kúzdik qara bidai, arpamen qatar túiejońyshqa, espartset, sýdan shóbin egipti. Osy alaqandai jerden myńdaǵan malǵa kerekti jem-shópti oryp alam degen oiy bolǵan. Alaida qaptaǵan kiik tynym berer emes. Kúni-túni mototsiklmen, mashinamen baǵyp júrgenniń ózinde jabaiy janýarlar ordan orǵyp, symnan sekirip, egisti otap jatyr.
"Kiik óte kóp másele týǵyzyp tur. Keshe agronomdarmen eseptep qaraǵanda, 15-ten bereiin dep turǵan egindi kiik taptap ótkesin 5-ten alsaq jaqsy dep otyrmyz. Qatty zardabyn shegip jatyrmyz. Bireý kelip shyǵynyńdy ótemeidi. Soǵan bir kómek qarjy bóle me Úkimet, sondai úmitpen qaraimyz. Biraq ol qanshalyqty sheshiletin másele ekenin bilmeimiz" - deidi sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Myrzabai Boranbaev.
Qazir óńir sharýalary shabyndyqqa shalǵy saldy. Alaida shóptiń shyǵymy nashar. Bókeiordalyq mehanizator Jasulan Shákirovtiń aitýynsha, qos traktormen tańnan keshke deiin shapqanda 15 rýlon ǵana túsip tur.
"Byltyrǵydan da az. Ónim joq, osy ǵoi. Bar jerdi tyrmalap jatyrmyz. Ónim joq, ónim nashar. Mynaý - byltyr shabylmai qalǵan jer, sonda túsip jatqany mynaý" - deidi ol.
Kaztalov, Jánibek aýdandarynda da jaǵdai máz emes. Arnaiy qurylǵan komissiia aýyldardy aralap, shabylǵan shópti ólshep, shyǵyndy eseptep jatyr.
"Qazir 3-4 aýylda shóp joq. Osyǵan bailanysty bizder qazir Úkimetten shyǵyndaryn óteýge, eger shópti basqa aýdandardan tasymaldaityn bolsaq, sonyń tasymaldaýyna bailanysty shyǵyndardy óteýin oblystyq biýdjetten kómek usynys retinde surap jatyrmyz" - deidi Jánibek aýdandyq komissiianyń múshesi Baýyrjan Sabanov.
Alaida kiikten kelgen shyǵyndy óteý tetikteri esh zańda jazylmaǵan. Birqatar oblystardaǵydai ár analyq basqa 30 myń teńgeden sýbsidiia tóleiin dese, oǵan oblystyq biýdjettiń múmkindigi shekteýli. Kúni keshe Astanaǵa barǵan oblystyq máslihat depýtattary Aýylsharýashylyq ministrimen kezdesip, osy máseleni kóteripti.
"Bizdiń kótergen máselemiz - biylǵy jaǵdaidan qalai shyǵamyz? Sýbsidiialaýǵa qazirgi esebimizben eseptegende 10 mlrdtai aqsha kerek. Qystan shyǵý úshin, mal azyǵyn satyp alýǵa kómek retinde 10 mlrdtai aqsha kerek. Ol aqsha oblysta joq. Ministrdiń usynǵan joldary kiikten zalal kelgen aýdandarda, aýyldarda tótenshe jaǵdai jariialaý. TJ arqyly tez bolady dedi, usynysy - sol" - deidi oblystyq máslihat depýtaty Nurtai Jumashev.
Onyń sózinshe, munyń bári tyǵyryqtan shyǵar ýaqytsha jol.
Kiik sanyn shuǵyl túrde shektemese, keleshekte shabyndyq túgili jaiylym jer bolmaýy múmkin. Aqbókender sońǵy jyldary qala mańyna deiin jetip, astyqty alqaptarǵa aýyz salǵan. Diqandar egin ekse, qyp-qyzyl shyǵynǵa batady, ekpese, paidalanbaǵan jerdi memleket qaitaryp alady.
"Ekologiia ministrimen sóilestik. Bizdiń aityp otyrǵanymyz - búgingi kúni mln jarym kiik bolsa, tólimen qosqanda 2 mln jarymǵa baryp otyr. Ol kelesi jyly 3 mln jarymǵa barady. Sodan keiin 5 mlnǵa barady. Sonda biz qalai jasaimyz? Onda biz batysta múlde sharýany qoiý kerekpiz. Kiik ósirý kerek tek qana. Biraq naqty jaýap joq" - deidi Nurtai Jumashev.
Qazir oblys basshylyǵy kiikten zardap shekken sharýalarǵa kómektesýdiń joldaryn izdestirip jatyr.
video: Habar 24 telearnasy
