Foto: Akorda.kz
Ekijaqty kelissózderden keiin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Frantsiia Prezidenti Emmaniýel Makron buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Prezident, eń aldymen, shaqyrýyn qabyl alyp, Qazaqstanǵa resmi saparmen kelgeni úshin Emmaniýel Makronǵa alǵys aitty. Sondai-aq Frantsiiany Qazaqstannyń Eýropadaǵy óte mańyzdy ári senimdi seriktesi retinde atap ótti.
– Biyl eki el arasyndaǵy Strategiialyq áriptestik týraly kelisimge qol qoiylǵanyna 15 jyl toldy. Dostyq pen ózara qoldaýǵa negizdelgen osy yntymaqtastyqty odan ári nyǵaitý – ortaq mindetimiz. Biz birge kúsh jumyldyryp, kózdegen maqsatqa jetemiz. Men buǵan kámil senemin. Sondyqtan búgingi sapardyń mán-mańyzy airyqsha, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Prezident Emmaniýel Makronmen mazmundy kelissóz júrgizip, ekijaqty bailanysty nyǵaitý jóninde naqty kelisimderge qol jetkizgenine nazar aýdardy.
– Frantsiia – Qazaqstannyń eń iri saýda seriktesiniń biri. Biylǵy segiz ai ishinde saýda-sattyq kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 21 paiyzǵa ósti. Iaǵni 2,7 milliard dollarǵa jetti. Sondai-aq Frantsiia negizgi sheteldik investorlarymyzdyń qataryna kiredi. Sońǵy 15 jylda Frantsiiadan Qazaqstanǵa 18,7 milliard dollarǵa jýyq investitsiia tartyldy. Búginde biz energetika, atom ónerkásibi, taý-ken, himiia, mashina jasaý, qurylys zattaryn óndirý, aeroǵarysh jáne farmatsevtika salalarynda mańyzdy jobalardy júzege asyryp kelemiz. Elimizde Alstom, Total Energies, Orano, Vicat siiaqty 170-ten astam frantsýz kompaniiasynyń tabysty jumys isteýi – sonyń aiqyn dáleli, – dedi Prezident.
Memleket basshysynyń aitýynsha, kelissózder barysynda saýda, ekonomika jáne investitsiia salalaryndaǵy yqpaldastyqtyń aýqymyn keńeitýge basa mán berilip, shikizat, aýyl sharýashylyǵy, kólik, logistika, jeńil ónerkásip, densaýlyq saqtaý, innovatsiia, qarjy jáne basqa da sektorlarda tyń jobalardy qolǵa alý mańyzdy ekeni atap ótilgen.
– Bul, ásirese, qazirgi kúrdeli geosaiasi jáne geoekonomikalyq ahýal kezinde asa ózekti. Osy rette Strategiialyq mineraldar salasyndaǵy yntymaqtastyq nieti týraly deklaratsiiaǵa qol qoiyldy. Sondai-aq Boehringer Ingelheim,Total Energies, Alstom kompaniialarymen kelisimderge qol jetkizdik. Oǵan jańa ǵana ózderińiz kýá boldyńyzdar. Bul kelisimder eki el úshin de paidaly bolmaq. Josparlanǵan sharalardy tiimdi iske asyrý maqsatynda birlesken investitsiialyq jobalardy ministrlikter deńgeiinde ilgeriletý kerek. Ol úshin arnaýly jumys tobyn qurýdy usyndym, – dedi Prezident.
Sonymen qatar ekijaqty kelissózder barysynda «jasyl» ekonomikaǵa kóshýge jáne klimattyń ózgerýine qatysty máselelerge nazar aýdarylǵan. Qasym-Jomart Toqaev Emmaniýel Makronǵa eki eldiń múddesine sai keletin birqatar naqty usynys aitqanyn, elimiz Frantsiianyń «One Planet Summit» bastamasy aiasynda birlese jumys isteýge daiyn ekenin naqtylaǵanyn málimdedi.
Buǵan qosa, prezidentter mádeni-gýmanitarlyq saladaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzdy ekenin eskerip, bilim jáne ǵylym baǵyttaryndaǵy jobalardy júzege asyrý jónindegi ýaǵdalastyqqa qol jetkizgen. Memleket basshysy frantsýz mektepterin ashýǵa, frantsýz tilin úiretýge, akademiialyq bailanysty arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar kelisimge qol qoiylǵanyn aitty.
Eki el basshylary aimaqtyq jáne jahandyq kún tártibindegi ózekti máseleler jóninde pikir almasyp, álemdegi túrli saiasi shielenister men túitkilder beibit jáne diplomatiialyq jolmen sheshilýge tiis degen bailamǵa kelgen.
Óz kezeginde Frantsiia Prezidenti Emmaniýel Makron Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrǵany úshin Prezidentke alǵys aityp, eki eldiń yntymaqtastyǵyn odan ári keńeitý qajet ekenin atap ótti. Sondai-aq Qazaqstan men Frantsiianyń ustanymdary kóptegen máselelerde sáikes keletinine nazar aýdardy.
– Sizdiń elińizdiń róli men geografiialyq ornalasýy, sondai-aq onyń aýmaǵynyń úlkendigi biz úshin óte mańyzdy. Sondyqtan búgin ekonomikalyq yntymaqtastyǵymyz jan-jaqty talqylandy. Búgin qol qoiylǵan qujattar – osynyń aiǵaǵy. Prezident myrza, Siz Qazaqstanda jumys istep jatqan frantsýz kásiporyndarynyń mańyzyna arnaiy toqtaldyńyz. Frantsýz kompaniialary saýda jáne energetika salalarynda uzaqmerzimdi seriktestik ornatty. Kompaniialarymyzdyń basqa da salalarda birlese jumys istegenin qalaimyz. Yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttary belgili. Olar – energetika jáne aeroǵarysh ónerkásibi salalary, – dedi Emmaniýel Makron.
Sonymen qatar Frantsiia Prezidenti Qazaqstannyń álemdegi azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý isinde mańyzdy ról atqaratynyna toqtaldy.
– Kompaniialarymyz bul iske oń septigin tigize alatynyna senimdimin. Biz naryqty nyǵaitýǵa úles qosa alamyz. Bul rette aýsylǵa qarsy vaktsina óndirisi jobasyn júzege asyrý týraly mańyzdy kelisimge qol qoiyldy. Sondai-aq densaýlyq saqtaý salasynda ornatylǵan seriktestiktiń keleshegi zor. Prezident myrza, Siz halyqtarymyz arasyndaǵy bailanystardyń mańyzdy ekenin aittyńyz. Biz bilim berý baǵytyndaǵy yntymaqtastyqqa qatysty birqatar kelisimderge qol qoidyq, – dedi Frantsiia Prezidenti.
Kelissózder nátijesinde Qazaqstan men Frantsiia basshylary Birlesken málimdeme jasady jáne eki eldiń resmi delegatsiia músheleri mynadai qujattarǵa qol qoidy:
1. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Frantsýz Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstanda Frantsýz damý agenttigi tobyn qurý jáne onyń jumys isteýi týraly kelisim;
2. Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Frantsýz Respýblikasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynda halyqaralyq (frantsýz) mektepter ashýǵa jáne Qazaqstan Respýblikasynyń bilim berý uiymdarynda frantsýz tilin oqytýǵa qatysty kelisim;
3. Frantsiia men Qazaqstan arasyndaǵy strategiialyq paidaly qazbalar boiynsha yntymaqtastyq týraly birlesken niet deklaratsiiasy;
4. «QazBioPharm «UH» AQ men Boehringer Ingelheim Animal Health France kompaniiasy arasynda Qazaqstan Respýblikasynda aýsylǵa qarsy vaktsinany jergilikti óndirý boiynsha yntymaqtastyq, litsenziia jáne jetkizý týraly kelisim;
5. Energiiany jinaqtaý júiesi bar, jiyntyq qýaty 1 GVt jel elektr stantsiialaryn salý jobasy boiynsha birlesken kásiporyn týraly kelisim;
6. «Qazaqstan Respýblikasynda temirjol lokomotivteri men jyljymaly quramdy, sondai-aq temirjol tehnikasynyń qosalqy bólshekterin óndirý jáne olarǵa servistik qyzmet kórsetý» jobasyn iske asyrý jónindegi investitsiialar týraly kelisim.
