Biyl qys qatty bola ma – sinoptikter ne deidi?

Biyl qys qatty bola ma – sinoptikter ne deidi?


Foto: Jalǵasbek Toqtamysov/baq.kz

Qazgidromet Qazaqstan boiynsha 2025 jylǵy qarasha-2026 jylǵy naýryz aralyǵyna konsýltativtik maýsymdyq aýa raiy boljamyn usynady, dep habarlaidy Ult.kz habarlaidy.

2025 jylǵy qarashada Qazaqstannyń basym bóliginde kóbinese qar túrindegi jaýyn-shashyn bolady dep boljanýda. Ońtústik jáne ońtústik-batys aimaqtarda qar aralas jańbyr bolady dep kútiledi. Qatty jel, burqasyn, kóktaiǵaq jáne tuman bir ai ishinde kóbinese eldiń soltústik, ortalyq jáne shyǵys aimaqtarynda bolýy múmkin.

Qarasha aiynda aýa temperatýrasynyń aýytqýy jii baiqalady, iaǵni "temperatýralyq kubylýlar" kútiledi:

Respýblikanyń soltústiginde, ortalyǵynda, shyǵysynda birinshi onkúndiktiń basynda aýa temperatýrasynyń túnde 2-7 gradýs aiazdan 0-5 gradýs jylyǵa deiin, kúndiz 2-7 gradýs jylydan 5-10 jylyǵa deiin joǵarylaýy kútiledi, onkúndiktiń sońyna qarai túnde temperatýranyń 7-12 aiazǵa deiin, kúndiz 0-5 aiazǵa deiin birtindep tómendeýi boljanady.
Qarashanyń ekinshi jáne úshinshi onkúndiginde aýa temperatýrasynyń túnde 5-12 gradýs aiazdan 10-16 gradýs aiazǵa deiin, eldiń ortalyǵynda jáne shyǵysynda 18 aiazǵa deiin, kúndiz 3 aiaz–2 gradýs jylydan 5-10 gradýs aiazǵa deiin aýytqýy kútiledi.

Aidyń sońynda aýa temperatýrasy túnde 15-20 gradýs aiazǵa deiin, kúndiz 10-15 gradýs aiazǵa deiin tómendeýi kútiledi.

Respýblikanyń ońtústik-batysynda, ońtústiginde, ońtústik-shyǵysynda bir ai ishinde túngi ýaqytta aýa temperatýrasynyń 3-12 gradýs aiazdan 0-7 gradýs jylyǵa deiin, kúndiz 1-6 jylydan 8-18 jylyǵa deiin aýytqýy kútiledi. Qarasha aiynyń sońynda jekelegen kúnderi aiazdy kúnder túnde 5-15 aiazǵa deiin, kúndiz 0-5 aiazǵa deiin kúsheiýi múmkin.
Jalpy qarasha aiynda aýa temperatýrasy - eldimizdiń barlyq aimaǵynda normadan 1° joǵary bolady dep boljanady (normalar biýlleten kestesinde keltirilgen).

Qarasha aiynda jaýyn-shashyn mólsheri Qazaqstan aýmaǵynyń basym bóliginde norma shamasynda, eldiń batysynda, soltústik-shyǵysynda normadan kóp bolady dep boljanady (Soltústik Qazaqstan, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda, Batys Qazaqstan, Pavlodar oblystarynyń basym bóliginde, Atyraý, Mańǵystaý oblystarynyń batysynda, Qostanai oblysynyń soltústik-shyǵysynda jáne Abai oblysynyń shyǵysynda).

Aldyn ala boljam boiynsha qys mezgili qońyrjai jyly bolady dep kútiledi, respýblikanyń basym bóliginde jaýyn-shashyn mólsheri klimattyq norma shamasynda boljanady. Biraq keibir kezeńderde burqasyn, ekpindi jel, kóktaiǵaq qubylystarymen, tumandar, mol jaýyn-shashynnyń túsýi joqqa shyǵarylmaidy. Sondai-aq, qys mezgilinde qar jamylǵysynda muz qabyrshyǵy paida bolýyna yqpal etetin "temperatýralyq qubylýlar" boljanady.

Jeltoqsan aiynda aýa temperatýrasy eldiń basym bóliginde norma shamasynda, respýblikanyń soltústik-batys jartysynda normadan 1° joǵary; (Batys Qazaqstan, Atyraý, Mańǵystaý oblystarda, Aqtóbe, Qostanai, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń basym bóliginde, Aqmola oblysynyń soltústik-batysynda), Shyǵys Qazaqstan oblysynyń qiyr soltústik-shyǵysynda normadan 1° tómen kútiledi (Shyǵys Qazaqstan oblysynyń soltústik-shyǵysynda).

Jeltoqsan aiynda jaýyn-shashyn mólsheri respýblika aýmaǵynyń basym bóliginde norma shamasynda, ortalyqta, eldiń shyǵysynyń basym bóliginde, Aqtóbe oblysynyń shyǵysynda, soltústik aimaqtyń ońtústik jartysynda jáne ońtústik oblystardyń qiyr soltústiginde normadan az bolady dep boljanady.

Qańtar aiynda aýa temperatýrasy respýblika aýmaǵynyń basym bóliginde norma shamasynda, respýblikanyń shyǵysynda normadan 1° tómen bolady dep boljanady (Abai, Jetisý oblystarynda, Almaty oblysynyń basym bóliginde, Qaraǵandy, Pavlodar oblystarynyń shyǵysynda).

Jaýyn shashyn mólsheri respýblika aýmaǵynyń basym bóliginde norma shamasynda, respýblikanyń ońtústigi men ońtústik-shyǵysynyń taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda normadan kóp kútiledi (Túrkistan, Jambyl, Almaty, Jetisý jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda).

Aqpan aiynda respýblika boiynsha ortasha ailyq aýa temperatýrasy normadan 1-2°-qa joǵary bolady dep kútilýde.

Respýblikanyń búkil aýmaǵynda jaýyn-shashyn mólsheri klimattyq norma shamasynda bolady dep boljanady.

Aldyn ala boljam boiynsha naýryz aiynda temperatýra búkil el boiynsha normadan 1° joǵary bolady dep kútilýde.

Naýryz aiynda jaýyn – shashyn mólsheri respýblikanyń basym bóliginde norma shamasynda, respýblikanyń ońtústik jáne ońtústik-shyǵysyndaǵy taýly jáne taý bókterindegi aýdandarda normadan kóp (Túrkistan, Jambyl, Almaty oblystarynyń, Jetisý oblysynyń jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynyń taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda), Mańǵystaý oblysynyń basym bóliginde normadan az boljanady.