QR BǴM Ǵylym komitetiniń Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi zertteý institýty QazVac vaktsinasy týraly Medsupportkz qaýymdastyǵynyń jariialanymyna pikir bildirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Bilim jáne ǵylym ministrligine silteme jasap.
Buǵan deiin Medsupportkz uiymy áleýmettik jelide qazaqstandyq vaktsinany alýǵa keńes bere almaityndaryn jazyp, virýsty óltirýde formaldegidti qoldanýǵa kúmán keltirgen.
«QazVac vaktsinasyn ázirleý protsesinde virýstyń belsendiligin joiý úshin is júzinde formaldegid paidalanylady. Bul otandyq farmakopeiada shektelmegen dástúrli ádis bolyp sanalady. Vaktsinanyń qaýipsizdigi men tiimdiligine kelsek, ony óndirý barysynda elektrondyq mikroskopiia arqyly virýstyń morfologiialyq tutastyǵy men qaýipsizdigi birneshe ret tekseriledi. Klinikalyq zertteýlerdiń barlyq úsh fazasynda klinikaǵa deiingi synaqtardaǵy janýarlardy jáne vaktsinatsiialanǵan eriktilerdi taldaý nátijeleri olardyń qan sarysýynda COVID-19 infektsiiasynyń aldyn alatyn ári beitaraptandyratyn antideneler paida bolǵandyǵyn kórsetedi. Osylaisha, QazVac vaktsinasyn óndirýde formaldegidti qoldaný onyń antigendigi men immýnogendiligin tómendetpeidi», - delingen QR BǴM Ǵylym komitetiniń Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǴZI habarlamasynda.
QazVac vaktsinasyn ázirleýshiler klinikaǵa deiingi jáne klinikalyq zertteýlerdiń nátijeleri boiynsha osy jyldyń shilde aiynda bedeldi álemdik ǵylymi basylymdarda jariialanatyn eki ǵylymi maqalany daiyndady. Qazirgi ýaqytta maqalalar retsenziialaýdan ótip, baspaǵa qabyldandy.
«Ǵalymdar men dárigerler qaýymdastyǵynyń @medsupportkz málimdemesinde QazVac vaktsinasyn daiyndaýda formaldegidti qoldanýǵa qatysty alańdaýshylyqtary oryndy. Shynynda da, virýsty beitaraptandyrý úshin qoldanylatyn formaldegid vaktsinanyń antigendik qasietterin buzyp, onyń tiimdiligin tómendetýi múmkin. Sondyqtan vaktsinaǵa tolyqqandy baǵa berý úshin klinikalyq synaqtardyń úshinshi fazasy júrgiziledi. Qazir QazVac vaktsinasy boiynsha klinikalyq synaqtardyń úshinshi kezeńin aiaqtap jatqanyn bilemiz. Sarapshylar quramynda bolyp, klinikalyq zertteýlerdiń birinshi jáne ekinshi fazalarynda alynǵan nátijelermen muqiiat tanystym. Zerteý nátijeleri vaktsina alǵan adamdarda kúshti jasýshalyq immýnitet jáne jetkilikti antideneniń qalyptasýyn aiqyn kórsetti dep aita alamyn. Bul otandyq QazVac vaktsinasyn óndirý kezinde belsendiligi joiylǵan virýs óziniń antigendik qasietterin joǵaltpaidy, iaǵni formaldegidti qoldaný tolyǵymen negizdelgen degendi bildiredi. Bul derekter álemdegi eń bedeldi meditsinalyq basylymdardyń birinde jariialanady», - deidi Ulttyq biotehnologiia ortalyǵynyń bas direktory E. Ramanqulov.
Sarapshy vaktsinanyń tiimdiligin baǵalaýdyń naqty ádisi jóninde aityp berdi.
«Atap aitsaq, koronavirýsqa tán antideneleri bar vaktsinalanǵan eriktilerdiń úlesin esepteý. Árine, bul ádis – vaktsinany engizý boiynsha immýndyq reaktsiianyń janama kórsetkishi ǵana. Alaida, vaktsina tiimdiliginiń basty ólshemi emes. Otandyq QazVac vaktsinasynyń tiimdiligin naqty baǵalaý osy jyly shilde aiynyń ortasynda vaktsina alǵan eriktiler men platsebo toptary arasynda COVID-19 naýqastarynyń sany eskeriletin klinikalyq synaqtardyń úshinshi kezeńi aiaqtalǵannan keiin esepteledi», - deidi Ramanqulov.
Sonymen birge, S. Asfendiiarov atyndaǵy QazUMÝ rektory Talǵat Nurǵojin atalǵan málimdemege óz pikirin qosty.
«Otandyq QazVac vaktsinasy óziniń qaýipsizdigi men ýyttylyǵynyń joqtyǵyn zerthanalyq janýarlarǵa júrgizilgen tájiribeler barysynda dáleldedi. Sodan keiin vaktsinanyń qaýipsizdigi klinikalyq zertteýlerdiń birinshi jáne ekinshi kezeńinde eriktiler tobynda rastaldy. QazVac vaktsinasynyń virýsqa qarsy belsendiligi men klinikalyq tiimdiligi klinikalyq synaqtardyń úshinshi fazasynyń birinshi jartysynyń nátijeleri boiynsha da dáleldendi. Formaldegid ártúrli vaktsinalar óndirisinde uzaq ýaqyt boiy paidalanylyp keledi. Máselen, ol tyrysqaqqa qarsy vaktsinalarda, balalarǵa arnalǵan áigili polivalentti vaktsinalarda kezdesedi.
Formaldegid pen COVID-19 virýsynyń ózara árekettesýi týraly birneshe maqalalar jariialandy. Formaldegid virýstyń belsendiligin joiý úshin qoldanylady, al virýstyń quramyna kiretin S-proteinniń ózi konformatsiialyq ózgeristerge ushyramaidy. S-proteinge reaktsiia retinde antideneler túzilip, nátijesinde aǵzanyń immýndyq reaktsiiasy paida bolady», - deidi T. Nurǵojin.
