Erlan Qiiasov Almaty qalasyndaǵy ǵylymi ortalyqtardyń jumysymen tanysty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Búgin Densaýlyq saqtaý vitse-ministri - QR Bas memlekettik sanitarlyq dárigeri Erlan Qiiasov Almatyǵa issaparmen bardy.
Ol QR Densaýlyq saqtaý ministrligine qarasty jetekshi ǵylymi ortalyqtardyń filialdarymen tanysty.
Sapar aiasynda E.Qiiasov Qazaqstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy, «Sanitarlyq-epidemiologiialyq saraptama jáne monitoring ǵylymi-praktikalyq ortalyǵy» filialyna bardy.
SESMǴPO mamandary epidemiiaǵa qarsy is-shara ótkizý, halyqaralyq yntymaqtastyq, zerthanalyq diagnostikany jetildirý boiynsha úlken jumys atqarýda.
Virýstyq infektsiialardy baqylaý zerthanasy COVID-19 diagnostikasy boiynsha referens-ortalyq.
Vitse-ministr referens-zerthana bazasynda, ásirese shetelden kelgen adamdar arasynda SARS-COV-2(mýtatsiia) jańa nusqalaryn diagnostikalaýǵa baǵyttalǵan PTR-skrining ádisin engizýdi usyndy.
Sondai-aq, virýstyń mýtatsiiasyn baqylaý jáne jańa shtammdardy anyqtaý maqsatynda SARS-COV-2 virýsyn tolyq genomdyq zertteý boiynsha jumysty bastaýdy tapsyrdy.
SESMǴPO mamandary Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń (DDSU) qyzylshaǵa, qyzamyqqa, poliomielitke, tumaýǵa, mikrobqa qarsy tózimdilikke epidemiologiialyq qadaǵalaý siiaqty birqatar jahandyq baǵdarlamasyn iske asyrady.
DDSU, IýNISEF, HEB, FAO, MAGATE-men halyqaralyq yntymaqtastyqtyń úlken tájiribesi bar.
Ǵylymi ortalyqtyń mamandary únemi halyqaralyq keńester men jumys tobyna qatysady, bul tájiribe epidemiologiialyq qadaǵalaýdyń halyqaralyq ǵylymi strategiiasyn praktikaǵa engizýge múmkindik beredi.
QR Bas memlekettik sanitar dáriger «Paster atyndaǵy Sankt-Peterbýrg epidemiologiia jáne mikrobiologiia ǵylymi-zertteý institýtymen» COVID-19 antideneleriniń taralýyn zertteý boiynsha yntymaqtastyq máselesin pysyqtaýdy tapsyrdy.
«2020 jyly Sovid-19 epidemiiasy qoǵamdyq densaýlyq saqtaý salasynda kadr jetispeitinin anyq kórsetti. Osyǵan bailanysty qolda bar kadrlardy qaita daiarlaý qajet. Filial bazasynda, halyqaralyq uiymdardyń qoldaýymen zerthana mamandaryn, sondai-aq jedel sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý bólimshelerin oqytýǵa nazar aýdara otyryp, treningtik ortalyq uiymdastyrý qajet», - dedi E.Qiiasov.
Budan basqa, vitse-ministr QR DSM Sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý komiteti janyndaǵy ulttyq saraptama ortalyǵynyń qurylymdyq bólimshesi jáne zerthanalyq zertteýler men sanitarlyq–epidemiologiialyq saraptama júrgizetin ulttyq saraptama ortalyǵynyń Almaty qalasy boiynsha filialynda boldy.
Filial quramynda 5 beiindi zerthana jáne joǵary tehnologiialyq zerthana bar.
Covid-19 boiynsha epidemiiaǵa qarsy is-sharalardy júrgizý sheńberinde filialdyń virýsologiialyq zerthanasy, onda zerthana mamandarynyń 3 brigadasy jáne 11 mobildi kóshpeli brigada bar, táýlik boiy jumys isteidi.
2020 jyly PTR ádisimen 147 407 zertteý júrgizildi, 4 653 indet anyqtaldy (3,2%), 2021 jyldyń 2 aiynda – 60904 zertteý, onyń ishinde 1373 aýrý anyqtaldy.
Qazir filial otbasynda naýqaspen bailanysta bolǵan adamdardan, áýe reisimen kelgen jolaýshylardan, sondai-aq aldyn alý maqsatynda uiymdastyrylǵan ujymdardan synama alady.
2021 jyldyń 2 aiynda 3011 úiden 10723 synama alyndy jáne filial zerthanasyna jetkizildi, onyń 8,6% indet anyqtaldy, áýe reisterdegi jolaýshylardan – 12140 synama alyndy.
Sondai-aq, vitse-ministr M.Aiqymbaev atynaǵy asa qaýipti infektsiialar ulttyq ǵylymi ortalyǵynyń jumysymen tanysty.
Kezdesýge qatysýshylar ortalyqtyń jáne onyń 9 filialynyń Sovid-19-ǵa qarsy kúres jaǵdaiynda damý perspektivalaryn, asa qaýipti infektsiialardyń profilaktikasy men monitoringi boiynsha ǵylymi zertteýlerdi tereńdetýdi, bioqaýipsizdikti qamtamasyz etýdi, immýndyq-biologiialyq preparattardyń otandyq óndirisin qurýdy talqylady.
E.Qiiasov filialdyń qajetti zamanaýi jabdyqtarmen jaraqtandyrylýyn, shtattyń bilikti mamandarmen jasaqtalýyn atap ótti, bul memlekettik tapsyrystyń josparlanǵan kólemin oryndaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar, problemalyq máseleler de bar, onyń ishinde materialdyq-tehnikalyq bazany jaqsartý, zertteýdiń jańa ádisterin engizý, zerthanalyq aqparattyq júieni jetildirý qajettiligi de bar.
Sapar qorytyndysy boiynsha filial basshylyǵyna qysqa merzimde sheshý qajet bolatyn birqatar mindetter qoiyldy.
«2020 jyly AQIUǴO zerthanasynyń ortalyq referenti elimizdiń bioqaýipsizdigin qamtamasyz etý júiesindegi mańyzdylyǵyna kóz jetkizdik. Qazaqstandyq ǵalymdar men QR BǴM Ulttyq biotehnologiia ortalyǵynyń filialy Sovid-19 diagnostikalyq praimerlerin sintezdedi», - dedi bas memlekettik sanitar dáriger.
2020 jyldyń mamyr aiynan bastap Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýniversitetimen yntymaqtastyqta jańa tehnologiialarǵa negizdelgen COVID-19-ǵa qarsy 2 vaktsina ázirlendi: bireýi bulshyqet ishine engizýge arnalǵan innovatsiialyq maily adiývant negizindegi sýbbirlikti, al ekinshisi muryn ishine engizýge arnalǵan nanovaktsina.
Búgingi tańda vaktsinalardyń qaýipsizdigi, immýnogendiligi jáne tiimdiligi boiynsha synaqtar tolyǵymen aiaqtaldy.
Jaqyn arada ázirlenip jatqan vaktsinalardy klinikaǵa deiingi zertteýdi aiaqtaityn synaqtar josparlanyp otyr.
«Álemde ózge de vaktsinalar shyǵarylǵanyna qaramastan, otandyq zertteýler jańa vaktsinalarǵa tehnologiialyq platforma ázirleýge múmkindik beredi», - dep esepteidi vitse-ministr.
E.Qiiasov juqpaly aýrýlardy, sonyń ishinde COVID-19 indetin jedel joiýǵa baǵyttalǵan mobildi zerthanalarmen tanysty.
Avtozerthanalar AQIUǴO filialdarynda ornalasady jáne sanitariialyq-epidemiologiialyq sipattaǵy tótenshe jaǵdaida Qazaqstannyń kez kelgen jerine jiberilýi múmkin.
Jalpy, sapar barysynda bilim, ǵylym jáne praktikany odan ári damytý, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ǵylymi zertteýler nátijeleriniń tiimdi transferti, asa qaýipti infektsiialarmen jumys isteitin zerthanalarǵa ádistemelik qoldaý máseleleri talqylandy.



