ەرلان قيياسوۆ الماتى قالاسىنداعى عىلىمي ورتالىقتاردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بٷگٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ - قر باس مەملەكەتتٸك سانيتارلىق دەرٸگەرٸ ەرلان قيياسوۆ الماتىعا ٸسساپارمەن باردى.
ول قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە قاراستى جەتەكشٸ عىلىمي ورتالىقتاردىڭ فيليالدارىمەن تانىستى.
ساپار اياسىندا ە.قيياسوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى, «سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق ساراپتاما جەنە مونيتورينگ عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى» فيليالىنا باردى.
سەسمعپو ماماندارى ەپيدەميياعا قارسى ٸس-شارا ٶتكٸزۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق, زەرتحانالىق دياگنوستيكانى جەتٸلدٸرۋ بويىنشا ٷلكەن جۇمىس اتقارۋدا.
ۆيرۋستىق ينفەكتسييالاردى باقىلاۋ زەرتحاناسى COVID-19 دياگنوستيكاسى بويىنشا رەفەرەنس-ورتالىق.
ۆيتسە-مينيستر رەفەرەنس-زەرتحانا بازاسىندا, ەسٸرەسە شەتەلدەن كەلگەن ادامدار اراسىندا SARS-COV-2(مۋتاتسييا) جاڭا نۇسقالارىن دياگنوستيكالاۋعا باعىتتالعان پتر-سكرينينگ ەدٸسٸن ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى.
سونداي-اق, ۆيرۋستىڭ مۋتاتسيياسىن باقىلاۋ جەنە جاڭا شتاممداردى انىقتاۋ ماقساتىندا SARS-COV-2 ۆيرۋسىن تولىق گەنومدىق زەرتتەۋ بويىنشا جۇمىستى باستاۋدى تاپسىردى.
سەسمعپو ماماندارى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددسۇ) قىزىلشاعا, قىزامىققا, پوليوميەليتكە, تۇماۋعا, ميكروبقا قارسى تٶزٸمدٸلٸككە ەپيدەميولوگييالىق قاداعالاۋ سيياقتى بٸرقاتار جاھاندىق باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرادى.
ددسۇ, يۋنيسەف, حەب, فاو, ماگاتە-مەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ٷلكەن تەجٸريبەسٸ بار.
عىلىمي ورتالىقتىڭ ماماندارى ٷنەمٸ حالىقارالىق كەڭەستەر مەن جۇمىس توبىنا قاتىسادى, بۇل تەجٸريبە ەپيدەميولوگييالىق قاداعالاۋدىڭ حالىقارالىق عىلىمي ستراتەگيياسىن پراكتيكاعا ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قر باس مەملەكەتتٸك سانيتار دەرٸگەر «پاستەر اتىنداعى سانكت-پەتەربۋرگ ەپيدەميولوگييا جەنە ميكروبيولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىمەن» COVID-19 انتيدەنەلەرٸنٸڭ تارالۋىن زەرتتەۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق مەسەلەسٸن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
«2020 جىلى سovid-19 ەپيدەميياسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كادر جەتٸسپەيتٸنٸن انىق كٶرسەتتٸ. وسىعان بايلانىستى قولدا بار كادرلاردى قايتا دايارلاۋ قاجەت. فيليال بازاسىندا, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قولداۋىمەن زەرتحانا ماماندارىن, سونداي-اق جەدەل سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ بٶلٸمشەلەرٸن وقىتۋعا نازار اۋدارا وتىرىپ, ترەنينگتٸك ورتالىق ۇيىمداستىرۋ قاجەت», - دەدٸ ە.قيياسوۆ.
بۇدان باسقا, ۆيتسە-مينيستر قر دسم سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ جانىنداعى ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ قۇرىلىمدىق بٶلٸمشەسٸ جەنە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر مەن سانيتارلىق–ەپيدەميولوگييالىق ساراپتاما جٷرگٸزەتٸن ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ الماتى قالاسى بويىنشا فيليالىندا بولدى.
فيليال قۇرامىندا 5 بەيٸندٸ زەرتحانا جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق زەرتحانا بار.
Covid-19 بويىنشا ەپيدەميياعا قارسى ٸس-شارالاردى جٷرگٸزۋ شەڭبەرٸندە فيليالدىڭ ۆيرۋسولوگييالىق زەرتحاناسى, وندا زەرتحانا ماماندارىنىڭ 3 بريگاداسى جەنە 11 موبيلدٸ كٶشپەلٸ بريگادا بار, تەۋلٸك بويى جۇمىس ٸستەيدٸ.
2020 جىلى پتر ەدٸسٸمەن 147 407 زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلدٸ, 4 653 ٸندەت انىقتالدى (3,2%), 2021 جىلدىڭ 2 ايىندا – 60904 زەرتتەۋ, ونىڭ ٸشٸندە 1373 اۋرۋ انىقتالدى.
قازٸر فيليال وتباسىندا ناۋقاسپەن بايلانىستا بولعان ادامداردان, ەۋە رەيسٸمەن كەلگەن جولاۋشىلاردان, سونداي-اق الدىن الۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان ۇجىمداردان سىناما الادى.
2021 جىلدىڭ 2 ايىندا 3011 ٷيدەن 10723 سىناما الىندى جەنە فيليال زەرتحاناسىنا جەتكٸزٸلدٸ, ونىڭ 8,6% ٸندەت انىقتالدى, ەۋە رەيستەردەگٸ جولاۋشىلاردان – 12140 سىناما الىندى.
سونداي-اق, ۆيتسە-مينيستر م.ايقىمباەۆ اتىناعى اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالار ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ورتالىقتىڭ جەنە ونىڭ 9 فيليالىنىڭ سovid-19-عا قارسى كٷرەس جاعدايىندا دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن, اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالاردىڭ پروفيلاكتيكاسى مەن مونيتورينگٸ بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ تەرەڭدەتۋدٸ, بيوقاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ, يممۋندىق-بيولوگييالىق پرەپاراتتاردىڭ وتاندىق ٶندٸرٸسٸن قۇرۋدى تالقىلادى.
ە.قيياسوۆ فيليالدىڭ قاجەتتٸ زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلۋىن, شتاتتىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارمەن جاساقتالۋىن اتاپ ٶتتٸ, بۇل مەملەكەتتٸك تاپسىرىستىڭ جوسپارلانعان كٶلەمٸن ورىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار, پروبلەمالىق مەسەلەلەر دە بار, ونىڭ ٸشٸندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى جاقسارتۋ, زەرتتەۋدٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸن ەنگٸزۋ, زەرتحانالىق اقپاراتتىق جٷيەنٸ جەتٸلدٸرۋ قاجەتتٸلٸگٸ دە بار.
ساپار قورىتىندىسى بويىنشا فيليال باسشىلىعىنا قىسقا مەرزٸمدە شەشۋ قاجەت بولاتىن بٸرقاتار مٸندەتتەر قويىلدى.
«2020 جىلى اقيۇعو زەرتحاناسىنىڭ ورتالىق رەفەرەنتٸ ەلٸمٸزدٸڭ بيوقاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جٷيەسٸندەگٸ ماڭىزدىلىعىنا كٶز جەتكٸزدٸك. قازاقستاندىق عالىمدار مەن قر بعم ۇلتتىق بيوتەحنولوگييا ورتالىعىنىڭ فيليالى سovid-19 دياگنوستيكالىق پرايمەرلەرٸن سينتەزدەدٸ», - دەدٸ باس مەملەكەتتٸك سانيتار دەرٸگەر.
2020 جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتٸمەن ىنتىماقتاستىقتا جاڭا تەحنولوگييالارعا نەگٸزدەلگەن COVID-19-عا قارسى 2 ۆاكتسينا ەزٸرلەندٸ: بٸرەۋٸ بۇلشىقەت ٸشٸنە ەنگٸزۋگە ارنالعان يننوۆاتسييالىق مايلى اديۋۆانت نەگٸزٸندەگٸ سۋببٸرلٸكتٸ, ال ەكٸنشٸسٸ مۇرىن ٸشٸنە ەنگٸزۋگە ارنالعان نانوۆاكتسينا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ۆاكتسينالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, يممۋنوگەندٸلٸگٸ جەنە تيٸمدٸلٸگٸ بويىنشا سىناقتار تولىعىمەن اياقتالدى.
جاقىن ارادا ەزٸرلەنٸپ جاتقان ۆاكتسينالاردى كلينيكاعا دەيٸنگٸ زەرتتەۋدٸ اياقتايتىن سىناقتار جوسپارلانىپ وتىر.
«ەلەمدە ٶزگە دە ۆاكتسينالار شىعارىلعانىنا قاراماستان, وتاندىق زەرتتەۋلەر جاڭا ۆاكتسينالارعا تەحنولوگييالىق پلاتفورما ەزٸرلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەپ ەسەپتەيدٸ ۆيتسە-مينيستر.
ە.قيياسوۆ جۇقپالى اۋرۋلاردى, سونىڭ ٸشٸندە COVID-19 ٸندەتٸن جەدەل جويۋعا باعىتتالعان موبيلدٸ زەرتحانالارمەن تانىستى.
اۆتوزەرتحانالار اقيۇعو فيليالدارىندا ورنالاسادى جەنە سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق سيپاتتاعى تٶتەنشە جاعدايدا قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن جەرٸنە جٸبەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
جالپى, ساپار بارىسىندا بٸلٸم, عىلىم جەنە پراكتيكانى ودان ەرٸ دامىتۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەر نەتيجەلەرٸنٸڭ تيٸمدٸ ترانسفەرتٸ, اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالارمەن جۇمىس ٸستەيتٸن زەرتحانالارعا ەدٸستەمەلٸك قولداۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
