QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginde jumys isteitin 111 call-ortalyǵynyń mamandary azamattarǵa borysh júktemesin azaitýdyń barlyq máseleleri boiynsha keńes beredi, dep habarlaidy "Ult aqparat" ministrliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Prezidentiniń 2019 jylǵy 26 maýsymdaǵy Jarlyǵyna sáikes bankter men mikroqarjy uiymdarynda kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary bar 5 sanattaǵy azamattar úshin bir rettik aktsiia tártibinde memleket jalpy kólemi 300 myń teńgege deiin negizgi boryshty jáne ol boiynsha eseptelgen ótemaqyny tóleidi. 300 myń teńgeden asatyn qaryzy barlar 300 myń teńge kóleminde qaryzynyń bir bóligin óteidi. Bul rette, olardyń jalpy qaryzy aǵymdaǵy jyldyń 1 maýsymyndaǵy jaǵdai boiynsha 3 million teńgeden aspaýy tiis.
QR Prezidentiniń Jarlyǵyna sáikes azamattardyń sanattary kelesi: kópbalaly otbasylar; múgedek balalary bar otbasylar, bala kezinen múgedektigi bar 18 jastan asqan azamattar; jalǵyz asyraýshysynan airylǵan otbasylar; ataýly áleýmettik kómek alýshylar; jetim balalar.
«Joǵaryda kórsetilgen sanattaǵy azamattardyń tizimin qalyptastyrý ortalyq memlekettik organdardyń (budan ári – OMO) aqparattyq júieleriniń derekteri negizinde júzege asyryldy. Atap aitqanda, QR Bilim jáne ǵylym ministrligi (budan ári – BǴM) jetim balalardyń, ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan, kámeletke tolǵanǵa deiin ata-analarynan aiyrylǵan jiyrma toǵyz jasqa tolmaǵan balalardyń, 23 jasqa deiingi stýdentterdiń tizimin usyndy. QR Ádilet ministrligi «Azamattyq hal aktileriniń jazbalary» aqparattyq júiesinde (budan ári – AHAJ AJ) erli-zaiyptylar nemese ata-analar boiynsha ózekti azamattyq hal aktileri (neke jáne týý týraly) aktileri boiynsha málimetterdi tekserýdi júzege asyrdy», delingen habarlamada.
Nátijesinde Jarlyqqa sáikes azamattardyń tizimi (shamamen 2,08 mln adam) jáne olardyń otbasy músheleriniń tizimi (shamamen 465 myń adam) qalyptastyrydy. Bul eki tizim (jalpy alǵanda 2,289 mln biregei adam) biregeilikke tekserildi jáne QR Ulttyq banki men Memlekettik kredittik biýroǵa berildi. Óz kezeginde, QRUlttyq banki tizimnen: krediti joq, jalpy qaryzy 3 mln teńgeden asatyn, bereshekteri kollektorlyq uiymdarǵa berilgenderdi tizimnen alyp tastady. Nátijesinde 630 633 qaryzdar men mikrokreditter boiynsha bereshekti óteitin 506 941 boryshkerdiń tizimi jasaldy.
Elektrondyq úkimet portalyndaǵy «Borysh júktemesin azaitýǵa arnalǵan baǵdarlamaǵa qatysý mártebesin tekserý» elektrondyq qyzmetin qoldana otyryp, qaryzdy óteýge júginetin azamattardyń tizimge engizilgenin tekserýge bolady. Ol úshin ETsQ qajet.
«Jarlyq pen QR Ulttyq bankiniń kriteriilerine sáikes kelýi tiis azamattardyń tizimde bolmaýynyń basty sebebi tizimde OMO aqparattyq júielerinde olardyń mártebesi týraly ózekti derekterdiń bolmaýynda.
Atap aitqanda, AHAJ AJ-da neke nemese balalardyń týýy týraly jazbalardyń bolmaýy jii kezdesedi. Osyǵan bailanysty krediti bar azamattar otbasy quramynan, iaǵni Jarlyqqa sáikes keletin sanattardan shyǵyp qalady. Bul sebep: asyraýshysynan aiyrylýyna bailanysty tólem alatyn otbasylar; múgedek balalary bar otbasylar; 18 jastan asqan bala jasynan múgedek balalary bar otbasylar; ataýly áleýmettik kómek alýshylar siiaqty basqa sanattar boiynsha da bolýy múmkin», delingen habarlamada.
Sondai-aq, tizimde bolmaýynyń sebebi kópbalaly otbasynyń memlekettik organdarǵa járdemaqy alý úshin júginbeýine jáne eshqandai aqparattyq júiede bolmaýyna bailanysty bolýy múmkin.
Sonymen qatar, BǴM-nyń aqparattyq júiesinde 4 myńnan astam jetim bala, sondai-aq kámeletke tolǵanǵa deiin ata-analarynan aiyrylǵan 29 jasqa tolmaǵan ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar boiynsha málimetter joq.
Eger tizimde bolmasa, azamattar QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń bazasynda jumys isteitin call-ortalyqqa 111, 74-32-20, 75-01-79, 75-01-78 telefon nómirleri arqyly habarlasa alady, onda olarǵa ári qarai ne isteý kerektigi týraly keńes beriledi.