قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن 111 call-ورتالىعىنىڭ ماماندارى ازاماتتارعا بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋدىڭ بارلىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەڭەس بەرەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قر پرەزيدەنتٸنٸڭ 2019 جىلعى 26 ماۋسىمداعى جارلىعىنا سەيكەس بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىندا كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق قارىزدارى بار 5 ساناتتاعى ازاماتتار ٷشٸن بٸر رەتتٸك اكتسييا تەرتٸبٸندە مەملەكەت جالپى كٶلەمٸ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن نەگٸزگٸ بورىشتى جەنە ول بويىنشا ەسەپتەلگەن ٶتەماقىنى تٶلەيدٸ. 300 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن قارىزى بارلار 300 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە قارىزىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶتەيدٸ. بۇل رەتتە, ولاردىڭ جالپى قارىزى اعىمداعى جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنداعى جاعداي بويىنشا 3 ميلليون تەڭگەدەن اسپاۋى تيٸس.
قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعىنا سەيكەس ازاماتتاردىڭ ساناتتارى كەلەسٸ: كٶپبالالى وتباسىلار; مٷگەدەك بالالارى بار وتباسىلار, بالا كەزٸنەن مٷگەدەكتٸگٸ بار 18 جاستان اسقان ازاماتتار; جالعىز اسىراۋشىسىنان ايرىلعان وتباسىلار; اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار; جەتٸم بالالار.
«جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ تٸزٸمٸن قالىپتاستىرۋ ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ (بۇدان ەرٸ – ومو) اقپاراتتىق جٷيەلەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸ نەگٸزٸندە جٷزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ (بۇدان ەرٸ – بعم) جەتٸم بالالاردىڭ, اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان, كەمەلەتكە تولعانعا دەيٸن اتا-انالارىنان ايىرىلعان جيىرما توعىز جاسقا تولماعان بالالاردىڭ, 23 جاسقا دەيٸنگٸ ستۋدەنتتەردٸڭ تٸزٸمٸن ۇسىندى. قر ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ «ازاماتتىق حال اكتٸلەرٸنٸڭ جازبالارى» اقپاراتتىق جٷيەسٸندە (بۇدان ەرٸ – احاج اج) ەرلٸ-زايىپتىلار نەمەسە اتا-انالار بويىنشا ٶزەكتٸ ازاماتتىق حال اكتٸلەرٸ (نەكە جەنە تۋۋ تۋرالى) اكتٸلەرٸ بويىنشا مەلٸمەتتەردٸ تەكسەرۋدٸ جٷزەگە اسىردى», دەلٸنگەن حابارلامادا.
نەتيجەسٸندە جارلىققا سەيكەس ازاماتتاردىڭ تٸزٸمٸ (شامامەن 2,08 ملن ادام) جەنە ولاردىڭ وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸ (شامامەن 465 مىڭ ادام) قالىپتاستىرىدى. بۇل ەكٸ تٸزٸم (جالپى العاندا 2,289 ملن بٸرەگەي ادام) بٸرەگەيلٸككە تەكسەرٸلدٸ جەنە قر ۇلتتىق بانكٸ مەن مەملەكەتتٸك كرەديتتٸك بيۋروعا بەرٸلدٸ. ٶز كەزەگٸندە, قرۇلتتىق بانكٸ تٸزٸمنەن: كرەديتٸ جوق, جالپى قارىزى 3 ملن تەڭگەدەن اساتىن, بەرەشەكتەرٸ كوللەكتورلىق ۇيىمدارعا بەرٸلگەندەردٸ تٸزٸمنەن الىپ تاستادى. نەتيجەسٸندە 630 633 قارىزدار مەن ميكروكرەديتتەر بويىنشا بەرەشەكتٸ ٶتەيتٸن 506 941 بورىشكەردٸڭ تٸزٸمٸ جاسالدى.
ەلەكتروندىق ٷكٸمەت پورتالىنداعى «بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋعا ارنالعان باعدارلاماعا قاتىسۋ مەرتەبەسٸن تەكسەرۋ» ەلەكتروندىق قىزمەتٸن قولدانا وتىرىپ, قارىزدى ٶتەۋگە جٷگٸنەتٸن ازاماتتاردىڭ تٸزٸمگە ەنگٸزٸلگەنٸن تەكسەرۋگە بولادى. ول ٷشٸن ەتسق قاجەت.
«جارلىق پەن قر ۇلتتىق بانكٸنٸڭ كريتەرييلەرٸنە سەيكەس كەلۋٸ تيٸس ازاماتتاردىڭ تٸزٸمدە بولماۋىنىڭ باستى سەبەبٸ تٸزٸمدە ومو اقپاراتتىق جٷيەلەرٸندە ولاردىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى ٶزەكتٸ دەرەكتەردٸڭ بولماۋىندا.
اتاپ ايتقاندا, احاج اج-دا نەكە نەمەسە بالالاردىڭ تۋۋى تۋرالى جازبالاردىڭ بولماۋى جيٸ كەزدەسەدٸ. وسىعان بايلانىستى كرەديتٸ بار ازاماتتار وتباسى قۇرامىنان, ياعني جارلىققا سەيكەس كەلەتٸن ساناتتاردان شىعىپ قالادى. بۇل سەبەپ: اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى تٶلەم الاتىن وتباسىلار; مٷگەدەك بالالارى بار وتباسىلار; 18 جاستان اسقان بالا جاسىنان مٷگەدەك بالالارى بار وتباسىلار; اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار سيياقتى باسقا ساناتتار بويىنشا دا بولۋى مٷمكٸن», دەلٸنگەن حابارلامادا.
سونداي-اق, تٸزٸمدە بولماۋىنىڭ سەبەبٸ كٶپبالالى وتباسىنىڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جەردەماقى الۋ ٷشٸن جٷگٸنبەۋٸنە جەنە ەشقانداي اقپاراتتىق جٷيەدە بولماۋىنا بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن.
سونىمەن قاتار, بعم-نىڭ اقپاراتتىق جٷيەسٸندە 4 مىڭنان استام جەتٸم بالا, سونداي-اق كەمەلەتكە تولعانعا دەيٸن اتا-انالارىنان ايىرىلعان 29 جاسقا تولماعان اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار بويىنشا مەلٸمەتتەر جوق.
ەگەر تٸزٸمدە بولماسا, ازاماتتار قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ بازاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن call-ورتالىققا 111, 74-32-20, 75-01-79, 75-01-78 تەلەفون نٶمٸرلەرٸ ارقىلى حابارلاسا الادى, وندا ولارعا ەرٸ قاراي نە ٸستەۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى كەڭەس بەرٸلەدٸ.
